
باراک اوباما همتای فرانسوی عزب خود را به ملک تاریخی شارلوتزویل در ویرجینیا یادگار «توماس جفرسون» سومین رئیسجمهور پس از استقلال آمریکا برد تا به این ترتیب سابقه همکاریهای فرانسه و ایالات متحده از بدو تاسیسش را به همگان یادآوری کند. در حقیقت «جفرسون» همان طورکه در تاریخ علنی به عنوان یکی از پدران فراماسونری آمریکایی و نویسنده بیانیه استقلال آمریکا شناخته میشود، در تاریخ پشت پرده عامل حکومت وقت انقلابی فرانسه و سپس ناپلئون در واشنگتن محسوب میشد. در آن زمان که فرانسه یکی از 2 قدرت اصلی کره خاکی بود و ایالات متحده مستعمرهای تازه استقلال یافته، سرسپردگی «توماس جفرسون» به فرانسویها کمک کرد تا آمریکا بتواند در مقابل استعمار بریتانیا قد علم کند. اما آیا هنوز این رابطه سرسپردگی دست کم به صورت معکوس (از پاریس به واشنگتن) 250 سال پس از تاسیس آمریکا به قوت خود باقی است؟
آیا اوباما، اولاند را به شارلوتزویل برد تا بگوید ساکن کاخ الیزه، سرسپرده کاخ سفید است؟
به هر حال وقتی اوباما و اولاند در ضیافت شام کاخ سفید گیلاسهایشان را چنان محکم به هم میکوبند و در واشنگتنپست مقاله مشترک میدهند، باید به دنبال تحلیلی از بازگشت روابط دو طرف به همان شکل قدیمش بود.
به هر حال در غیاب یک بانوی اول فرانسوی، فرانسوا اولاند درسفر 3 روزه خود در ضیافت شامی که به میزبانی باراک اوباما، رئیسجمهوری آمریکا و میشل اوباما، بانوی اول این کشور در کاخ سفید ترتیب داده شده بود، شرکت کرد. این مراسم نخستین ضیافت رسمی شام در کاخ سفید از سال ۲۰۱۱ میلادی تاکنون به شمار میرود که در آن رئیسجمهور آمریکا میزبان همتای خود از کره جنوبی بود.
در این مراسم اوباما گفت: «ما آمریکاییها طوری بزرگ شدهایم که همه چیز را دوست بداریم، فرانسویها، غذا، شراب و فیلم. اما بیش از هرچیز دوستان فرانسوی خود را دوست داریم که بیش از ۲۰۰ سال است با یکدیگر برای آزادیمان تلاش میکنیم.»
رئیسجمهوری فرانسه نیز در این مراسم برای نخستین بار بخشی از سخنان خود را به زبان انگلیسی ایراد کرد و از فداکاریهای سربازان آمریکایی در جنگ دوم جهانی برای کمک به فرانسه یاد کرد.
در میهمانی شام اوباما به افتخار اولاند، نه تنها ۳۰۰ نفر از سیاستمداران و دیپلماتهای دو کشور و نیز برخی ستارگان هالیوود بلکه کیث الکساندر، رئیس آژانس امنیت ملی آمریکا نیز حضور داشت.
سفر اولاند پس از رسوایی شنود مکالمات تلفنی شهروندان اروپایی و از جمله فرانسه از سوی سازمانهای اطلاعاتی آمریکا برگزار میشد، پس عجیب نبود که پیش از میهمانی شام کاخ سفید باراک اوباما، رئیسجمهور آمریکا در یک کنفرانس خبری با همتای فرانسوی خود به این موضوع بپردازد ولی او عملا جز تحقیر فرانسه و اروپا کاری نکرد.
اوباما در پاسخ به سؤالی درباره توافق با متحدان اروپایی برای ورود به دوران پس از جاسوسیها، گفت: «هیچ کشوری وجود ندارد که با ما توافق عدمجاسوسی داشته باشد.»
بدین ترتیب او اعلام کرد هیچ توافقی بین آمریکا و سایر دولتها وجود ندارد که این کشور را از جاسوسی در حوزه امنیت ملیاش بازدارد.
اوباما در ادامه با اشاره به اینکه آمریکا «تنها ابرقدرت جهان» است و باید عملیاتهایی را انجام دهد که سایر متحدان این کشور توانایی انجام آن را ندارند، گفت: «ما به خاطر اینکه سرویسهایمان مؤثرتر هستند عذرخواهی نخواهیم کرد اما رؤسای دولتها و حکومتهایی که همکاری نزدیکی با ما دارند... باید مطمئن باشند که ما با آنها به مانند یک شریک واقعی رفتار میکنیم.»
وی در ادامه تصریح کرد: «دولت آمریکا به جمعآوری اطلاعات درباره نیات دولتهای خارجی ادامه خواهد داد.»
با این حال رئیسجمهور آمریکا به همتای اروپایی خود مرحمت کرده و وعده داد که آژانس امنیت ملی «ارتباطات روسای دولتها را زیر نظر نخواهد گرفت» مگر اینکه مسائل بسیار مهم امنیت ملی در میان باشد.
اولاند هم در کمال حقارت پس از سخنان اوباما گفت دو کشور این مسأله را پشت سر گذاشتهاند و به همین بسنده کرد که حریم خصوصی شهروندان خارجی باید رعایت شود: «اعتماد متقابل باید بر اساس احترام به کشورهای همدیگر و نیز حفاظت از زندگی خصوصی و اطلاعات شخصی پدید آید».