پس از ساخت این فیلم از خودم بدم آمد!

چطور شد از فیلم «فرشتگان چارلی» به این فیلم رسیدید؟ آیا این نگرانی برای شما وجود داشت که از ساختن‌گونه مشخصی از فیلم‌ها دچار نوعی کلیشه و تکرار شوید؟ نه، خوشبختانه من با این‌گونه از فیلم‌‌ها احساس راحتی می‌کنم چون فیلم‌هایی هستند که من در آنها بزرگ شده‌ام. این مدرسه فیلمسازی من بود. این شور من بود. به همین دلیل، من در عالم سینما کاملا راحت هستم. این‌بار هم سعی داشتم خود فیلم با مخاطب صحبت کند. شما وقتی در برابر مخاطب، انتخاب‌های خوبی قرار می‌دهید به او احترام می‌گذارید. زمانی هم که بازیگرانی مثل «استن وینستون» و «کریستین بیل» در فیلم حضور داشته باشند، مخاطب خودبه‌خود با دقت بیشتری فیلم را دنبال می‌کند. بعد از ساختن این فیلم، به چه چیزی درباره خودتان پی بردید؟ خب، من واقعا از خودم بدم آمد! این را با اطمینان می‌گویم. البته وقتی کسی به این احساس می‌رسد، این به معنی آماده شدن برای جهش به مرحله بالاتری از هنر است. چرا این احساس به شما دست داد؟ چون من یک آینه جلوی خودم داشتم؛ نمی‌دانم! در واقع این قسمتی از آشوب درونی من بود. فکر کنم وقت زیادی نداشته باشیم که درباره این مساله صحبت کنیم. چند طرح اولیه را مورد بررسی قرار دادید تا به چیزی که الان ما روی پرده می‌بینیم، رسیدید؟ من طرحی را از «جان برانکاتو» و «مایکل فریس» خواندم و بر اساس همان هم کار را پذیرفتم. یادم می‌آید با «جیمز کامرون» درباره آن صحبت کردیم و او از من پرسید، از نظر من چه چیزی به این داستان چنین ارزشی می‌دهد که آن را تعریف کنم؟ و جواب من این بود که: «این فیلم درباره جنگی در آینده است و مردم به آن علاقه دارند. من هم علاقه دارم. این یک فیلم درباره زمان حال نیست که یک ماشین به گذشته بازگردد و یک نفر را تعقیب کند. این درواقع به تصویر کشیدن دنیایی است که تو قبلا یک صحنه بسیار مختصر از آن را به ما نشان دادی و این دقیقا همان نقطه ورود به داستان است.» او هم سری تکان داد و گفت که این ایده خیلی جالبی است. من برای خلق این دنیا چند نویسنده را در نظر داشتم اما وقتي ساختن فیلم رسید همه آنها مشغول کارهای دیگری بودند. من با «کریستین(بیل)» همکاری خوبی داشتم. او با «جان نولان» رابطه خوبی داشت (این دو پیش‌تر در فیلم «شوالیه تاریکی» همکاری درخشانی با هم داشتند) و زمانی که ما در مکزیک بودیم او بعضی از کارهای تولید را انجام داد و بالاخره این من بودم که باید تصمیم می‌گرفتم، چه چیزی باید در فیلم باشد و چه چیزی باید ازآن خارج شود. البته این را هم بگویم که بسیاری از صحنه‌های تکان دهنده‌ای که در فیلم می‌بینید، حاصل نگارش بسیارخوب فیلمنامه بود. چرا از «کریستین بیل» استفاده کردید؟ چون او قبلا تجربه حضور در فیلم‌های دنباله‌دار را داشت؟ دقیقا به همین دلیل بود. او همیشه از چالش خوشش می‌آید. او احتمالا در مواجهه با پیشنهاد من، این حس را داشته که «آخر چه کسی ممکن است اسم خودش را «ام سی جی» بگذارد؟!! اصلا قصد دارد با هم چه کار بکنیم و آیا این کار ارزشش را دارد؟!» من به انگلستان رفتم و او را دیدم. می‌خواستم او نقش«مارکوس» را ایفا کند اما او خودش می‌خواست «کانور» باشد، بعد ما سراغ فیلمنامه رفتیم. کریستین یک هنرپیشه پراشتیاق است و در کارش کاملا جدی. کار کردن با چنین هنرپیشه متمرکزی کاملا به نفع من بود. استفاده شما از صحنه‌ها و لوکیشن‌های فیزیکی (به‌جای جلوه‌های کامپیوتری)، صنعت فیلمسازی را به‌سمت یک ساختمان پیچیده‌تر سوق نمی‌دهد؟ من فکر می‌کنم مردم درک خوبی از فیزیک دارند و فیلمسازان این مطلب را دست‌کم می‌گیرند. ما همه می‌دانیم که چه اتفاقی می‌افتد. من نمی‌توانم از هنرپیشه‌ام انتظار یک عملکرد قوی داشته باشم وقتی به او می‌گویم:«کریستین این توپ تنیس، یک روبات هفت فوتی ا‌ست که می‌خواهد تو را بکشد! یا اینکه این پرده سبز رنگ قرار است تا لس‌آنجلس آخرالزمانی باشد.» این غیرقابل قبول است. بدون داشتن یک لوکیشن واقعی و قابل لمس، شما نمی‌توانید به عملکرد ایده‌آل برسید. برای دستیابی به بهترین عملکرد و ایجاد حرارت، بهتر است تا حد امکان صحنه را مقابل دوربین خلق کنیم و به این ترتیب به مخاطبان هم احترام بگذاریم. انفجار‌های زیادی در این فیلم وجود دارد. آیا شما برای ایجاد انفجاری بزرگ‌تر از انفجار قبلی، دغدغه نداشتید، به‌گونه‌ای که مثلا حتی در طول شب ذهن شما را به خود مشغول کند؟! راستش نه. کاری که من می‌خواستم انجام دهم بیشتر شرح داستانی درخور «کانور» بود. ما اینجا یک نفر را داریم که در کوهستان بوده، همه جا تشعشعات وجود دارد و او بالاخره بیرون می‌آید و می‌گوید: «همه گوش کنید، من یک ایده برای نجات از این وضعیت دارم.» خب، پاسخ کسی که 20 سال در ارتش بوده و او هم زنده مانده، به این جوانکی که می‌گوید «من می‌دانم چکار باید کرد» چه خواهد بود؟ او خواهد گفت: «ساکت شو. تو همان کاری را می‌کنی که من به تو می‌گویم. من تمام عمرم زنده مانده‌ام و هنوز هم اینجا هستم.» به این ترتیب ما شخصیت درخور کانور را می‌بینیم و این همان چیزی است که فیلم در پی آن است. اگر به شخصیت «مارکوس» نگاهی بیندازیم می‌بینیم که او نماینده وضعیتی است که ما امروز آن را تجربه می‌کنیم، وقتی کسی قلب خرابی دارد یک قلب تازه به او می‌دهند و اگر کسی دچار افسردگی شده باشد از او درباره پدر و مادرش سوالی نمی‌پرسند. در عوض می‌گویند با پاره‌ای دستکاری در موانع جذب مجدد «سروتونین» بزودی خوب می‌شوی، یعنی می‌توان باروری مصنوعی را روی گوسفند دید یا کدهای ژنتیکی انسان را دوباره‌چینی کرد، اما چه چیزی ما را به عنوان یک انسان متمایز می‌کند؟ انسانیت کجای کار است؟ بنابراین شخصیت مارکوس مطالعه‌ای بر روی انسانیت است. او بر این باور است که جایگذاری تعدادی قطعه فلزی در بدن نمی‌تواند انسانیت را از بین ببرد. اوحاضر است برای اثبات این باور تا آخر خط هم برود. پس در واقع بحث بر سر این انفجارها نیست. من از اکشن خوشم می‌آید و از هر چیز که بگذریم این یکی از فیلم‌های «ترمیناتور» است. اگر ما در هر دو زمینه موفق شده باشیم در مجموع هم موفق شده‌ایم. صحنه‌ای اکشن از فیلم که در حضور یک هلیکوپتر شاهد بدلکاری هستیم، به نظر پیوسته فیلمبرداری شده است. چطور انجامش دادید؟ من واقعا تحت تاثیر فیلم «طناب» هیچکاک هستم. در آن زمان حلقه فیلم‌های آنها که تمام می‌شد آنها به‌صورت فریم، کامل از پشت یکی از هنرپیشه‌ها فیلمبرداری می‌کردند و به این ترتیب «کات» کارگردان در نسخه نهایی، پنهان می‌ماند. یکی از کارهایی که ما می‌خواستیم در این فیلم انجام بدهیم این بود که به مخاطب احترام بگذاریم و صحنه را طوری فیلمبرداری کنیم که با کات دادن همراه نباشد. من فکر می‌کنم کات دادن یک جور تقلب است، چون شما چند دوربین را در صحنه قرار می‌دهید و بعدا تصاویر آنها را با کات به هم وصل می‌کنید. ما تصمیم گرفتیم صحنه را بررسی کنیم. کریستین کمک کرد تا طرح را به صورت مختصر امتحان کنیم. دوربین به اطراف تاب می‌خورد تا هوانورد ترابری، «اسکاینت» را ببیند که به دوردست پرواز می‌کند. کریستین به طرف هلیکوپتر می‌دود، خلبان کشته شده، او وارد هلیکوپتر می‌شود و آن را بلند می‌کند، بدون حتی یک کات. دوربین با او حرکت می‌کند. حفره‌ای که در پایین قرار دارد منفجر می‌شود، هلیکوپتر سقوط می‌کند، او خود را از کمربندهای ایمنی رها کرده، می‌خزد تا آن ابر قارچی شکل را ببیند که در واقع خاکستر تمام کسانی است که برایش مهم بودند تا اینکه سرباز T600 توجه او را بر هم می‌زند. در این صحنه‌ها هیچ کاتی وجود نداشت و ما این کار را چندین‌بار انجام دادیم تا به مخاطب بگوییم که ما برای شما احترام قائلیم. ما برای این فیلم طرح‌های بسیاری دادیم و نخواستیم قطعه‌های بریده شده را به هم وصل کنیم تا یک اکشن تقلبی را خلق کنیم. این فقط یک نمونه بود. فراری که در میدان مین انجام شد و «مارکوس» (سم ورثینگتن) و «بلیر» (مون بلادگود) در آن حضور داشتند هم به همین صورت فیلمبرداری شده بود. اگر قرار بود با روش سنتی این کار را انجام دهیم، باید برای تمام آن برداشت‌‌ها چندین و چند کات می‌دادیم اما ترجیح دادیم همه را با یک برداشت بگیریم. ما کات‌های بسیاری را هم پنهان کردیم که موقع نمایش بدون کات به‌نظر می‌رسند. اگر واقعا برای انجام این کار مصمم نبودم، حرکت دوربین از یک وضعیت زمینی به سمت سقوط هلیکوپتر از نظر فیزیکی غیرممکن بود. شما دوست دارید که فیلم‌های بعدی ترمیناتور به کجا ختم شوند؟ من نمی‌توانم به خودم این جرات را بدهم و بگویم فیلم بعدی از ترمیناتور تولید خواهد شد. من فکر می‌کنم که این مسأله به مردم بازمی‌گردد، اما من یک یا دو فیلم دیگر را هم در نظر دارم. ما صبر می‌کنیم تا ببینیم اشتهای مردم چطور است. اگر مردم برای فیلم دیگری بالا و پایین بپرند ما قطعا آماده خواهیم بود. وقتی یک دنیا از عالم علمی- تخیلی خود خارج می‌شود و ما می‌توانیم آن را بر فراز دنیای خود احساس کنیم، قطعا کارهای زیادی می‌توان انجام داد. جیمز کامرون این فیلم را دیده است؟ فکر نمی‌کنم دیده باشد، اما من دوست دارم که او این فیلم را ببیند. وقتی تصمیم گرفتم که این فیلم را بسازم او نخستین کسی بود که من درباره ساختن فیلم با او صحبت کردم. من در حالتی که همراه با حفظ احترام و تقدیر از جایگاه او بود به دیدنش رفتم و درباره قصدی که داشتم با او صحبت کردم. او می‌گوید حق دارد تا از فیلم خوشش بیاید یا نظری برعکس داشته باشد. من هم به او گفتم حق دارم از فیلم «آواتار» (که او آن را ساخته) خوشم بیاید یا برعکس! هردو خندیدیم و راه خودمان را رفتیم. اما او برای من تجربه خودش را تعریف کرد و من هم این گفته‌های او را بارها و در موقعیت‌های دیگر نقل کردم. زمانی که او تصمیم گرفته بود ادامه فیلم «بیگانه» (ریدلی اسکات) را بسازد مردم می‌گفتند:«این کارگردانی که فیلم«پارانای‌2» رو ساخته جدی می‌خواد جا پای ریدلی اسکات بذاره!؟» او ایمان داشت که می‌تواند به داستان احترام بگذارد و آن را (به شیوه خودش) نقل کند و الان همه ما از اینکه مجموعه بیگانه ساخته شد خوشحالیم. امیدوارانه می‌گویم که ما هم کار خودمان را انجام دادیم و ایده جدیدی را در دنیایی که بی‌شک او خالق آن بود خلق کردیم. ساخت فیلم «بیست هزار فرسنگ زیر دریا» چطور پیش می‌رود؟ فکر می‌کنم همه چیز مرتب است. من در حال بررسی «خیزش بهاری» و یک فیلم دیگر از ترمیناتور نیز هستم، البته همه چیز به آینده بستگی دارد و آنچه پیش می‌آید. یادگاری‌های دوست‌داشتنی یک «نابودگر» حدود 25 سال پیش، «جیمز کامرون» دست به خلق فیلمی با نام نابودگر: ترمیناتور4» ‌زد که بی‌تردید امروز یکی از بزرگ‌ترین فیلم‌های علمی- تخیلی تاریخ سینما به شمار می‌رود. تاکنون سه دنباله برای این فیلم ساخته شده و این در حالی است «ام سی جی» کارگردان قسمت چهارم این فیلم، استقبال مخاطبان را عاملی کلیدی برای ادامه تولید این مجموعه می‌داند. نخستین «نابودگر» با بازی «آرنولد شوارتزنگر» در نقش ضدقهرمان آغاز می‌شود که به دنبال نابود کردن زنی به نام «سارا کانور» (لیندا همیلتون) از سال 2029 به زمان حال (1984) فرستاده می‌شود. دلیل این امر به فرزند سارا بازمی‌گردد که هنوز متولد نشده اما قرار است تا در آینده‌ای نه‌چندان دور، رهبری گروهی از بازماندگان نسل بشر را بر عهده گیرد که از یک فاجعه هسته‌ای جان سالم به در برده و در برابر دشمنان‌ که همان روبات‌های ساخته دست خودشان است به نبرد می‌پردازد. این فاجعه دارای مقیاسی جهانی است و توسط یک شبکه هوش مصنوعی با نام «اسکاینت» روی می‌دهد که به نحوی توانسته از تسلط بشر روی خود رهایی یابد و خود کنترل همه چیز را در دست بگیرد. در این میان جوانی به نام «کایل ریس» که یک انسان معمولی است برای نجات سارا به گذشته فرستاده می‌شود. این فیلم با بودجه بسیار کم (حدود 5/6 میلیون دلار) ساخته شد اما با فروش داخلی بیش از 38 میلیون دلاری و فروش بین‌المللی 78 میلیون دلاری موفقیتی چشمگیری به دست آورد. جمله «من بر می‌گردم» (I’ll be Back) که شوارتزنگر در این فیلم، آن را بر زبان می‌آورد، در رده سی‌وهفتم فهرست معروف‌ترین جملات تاریخ سینما جای گرفته است. اما حدود 7 سال بعد و در سال 1991 قسمت دوم این فیلم، تحت عنوان «ترمیناتور2: روز داوری» تولید شد. این فیلم با بودجه 102 میلیون دلاری‌اش پرهزینه‌ترین فیلم تا آن روز به‌شمار می‌رفت، اما فروش 205 میلیون دلاری آن، تنها در ایالات متحده آن را به یک موفقیت تمام‌عیار تبدیل کرد. در «ترمیناتور2» ضد قهرمان فیلم قبلی در نقش قهرمان ظاهر می‌شود و باید خود «کانور» را که اکنون یک نوجوان است از دست T-1000 با بازی به‌یاد ماندنی «رابرت پاتریک» نجات دهد. این فیلم از نظر جنبه‌های فنی فیلمی کاملا خوش ساخت بود که دستا‌ورد آن در شصت و چهارمین مراسم اسکار براحتی این امر را تایید می‌کند. ترمیناتور 2 موفق شد در بخش‌های بهترین صدابرداری، جلوه‌های بصری، گریم و ادیت صدا این جایزه را از آن خود کند. در این فیلم نیز جمله اسپانیایی «بعدا می‌بینمت، عزیزم» (Hasta la vista, baby!) تبدیل به یک نماد خارج از دنیای فیلم شد. این جمله در رده 76 به‌یاد ماندنی‌ترین جملات تاریخ سینما جای گرفته است. اما در سال 2003 قسمت سوم این فیلم با نام «انقلاب ماشین‌ها» تولید شد. تفاوت عمده این فیلم، کارگردانی «جوناثان موستو» به جای «جیمز کامرون» در مقام کارگردان این فیلم بود. «انقلاب ماشین‌ها» با بودجه 200 میلیون دلاری و فروش 150 میلیون دلاری خانگی‌اش نتوانست موفقیت مالی و هنری فیلم‌های قبلی را تکرار کند و حتی در برخی موارد با انتقاد بسیار منفی منتقدان روبه‌رو شد، اما شاید جالب‌ترین نکته این فیلم، وداع «آرنولد شوارتزنگر» از سری فیلم‌های ترمیناتور بود که پس از رسیدن او به مقام فرمانداری ایالت کالیفرنیا صورت گرفت. چهارمین قسمت از فیلم‌های ترمیناتور با عنوان «رستگاری نابودگر» این روزها روی پرده سینماهای جهانی است و تاکنون در صدر فهرست فروش سینماهای جهان قرار دارد.