۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۴:۰۱
با پروفسور حسن امین، پژوهشگر ادبی و شاعر

«حقوقی» داوری عادل در ادبیات معاصر بود

آزاده صالحی: پروفسور حسن امین یکی از پژوهشگران معاصر است. او تحصیلات رسمی خود را در رشته حقوق و تحصیلات غیررسمی‌اش را در ادبیات، تاریخ، فلسفه و ادیان ادامه داد. وی از سال 1356 به‌طور نیمه‌وقت در دانشگاه‌های دولتی اسکاتلند به تدریس پرداخت و در سال 1371 به سمت استاد صاحب کرسی (پروفسور) در دانشگاه گلاسکو ارتقا یافت. با او که مترجم و مولف بیش از 40 کتاب و مقاله فارسی است به بهانه درگذشت محمد حقوقی گپی زده‌ایم که در پی می‌آید: آشنایی شما با زنده‌یاد محمد حقوقی از کجا شکل گرفت؟ من بارها و بارها با مرحوم محمد حقوقی در نشریه «کلک» دیدار داشتم زیرا در فاصله سال‌های 76 تا 77 من سردبیر نشریه بودم و ایشان نیز یکی از اعضای هیات تحریریه به شمار می‌رفت. البته کسری حاج‌سیدجوادی که مدیرمسؤولی نشریه را برعهده داشت یکی از شاگرادان محمد حقوقی بود و روی حساب ارادتی که به استاد خود داشت، از او می‌خواست تا در نشریه کلک بیشتر حضور داشته باشد. پیش از آن زنده‌یاد حقوقی به همراه هوشنگ گلشیری در دهه 40 در نشریه «جنگ اصفهان» فعالیت می‌کردند. دیدگاه شادروان حقوقی نسبت به حیطه شعر چه بود؟ او شعر را همواره هنری جدی می‌دانست و تصورش بر این بود که دوره شعر کهن گذشته است، هرچند خودش در وادی شعر کلاسیک، استاد بود و به سرودن غزل و قصاید زیادی می‌پرداخت. او به‌طور کلی تمام کوشش خود را به کار می‌بست تا به ارتقای شعر نو و شناساندن آن به نسل‌های تازه بپردازد. به نظر شما چقدر توانست در این امر یعنی ارتقا و شناختن شعر نو موفق شود؟ خیلی زیاد. تا جایی که می‌توان گفت بعد از زنده‌یاد دکتر پرویز ناتل خانلری که او نیز به سهم خود نقش زیادی در تعین شعر نو داشت، محمد حقوقی از جمله افرادی بود که توانست به این مهم دست یابد. در دهه 20 زنده‌یادان فریدون توللی توکلی و دکتر خانلری در نشریه سخن از جمله افرادی بودند که شعر نو کلاسیک را پایه‌ریزی کردند. آیا این شیوه هم مدنظر محمد حقوقی بود؟ دکتر خانلری، مدیر مسؤول نشریه «سخن» بود و شعر شاعران مختلف را هم که به این شیوه کار می‌کردند، به چاپ می‌رساند اما حقوقی در عین اینکه شاعری مقتدر در عرصه شعر نو و کلاسیک بود، می‌کوشید آثار این شاعران را مورد بازبینی قرار دهد. مهم‌ترین آسیب در شعر از دیدگاه مرحوم حقوقی چه بود؟ تصور من بر این است که از منظر ایشان، اشخاصی که به شکل من‌درآوردی و بدون دریافت آثار گذشتگان به سرودن شعر می‌پردازند، به پیکره شعر آسیب وارد می‌کنند. به نظرتان جامع‌ترین کتاب زنده‌یاد حقوقی چه بوده است؟ «ادبیات معاصر» و «شعر امروز ایران» که مکرر در سال‌های گذشته به چاپ رسیده است بویژه کتاب «شعر امروز ایران» که مشتمل بر گردآوری اشعار شاعران نوپرداز بوده است، کتاب در خور اعتنایی است. ایشان در این کتاب به شکل مبسوط به تجزیه و تحلیل، تفسیر، تبیین‌ و گزارش عملکرد شاعران پرداخته است. او چهره‌ای عالی و داوری متعادل در عرصه ادبیات معاصر به شمار می‌رود. روحش شاد.
ارسال نظر
captcha