تنش‌های میان مسکو و واشنگتن در دوران بوش‌کوچک به بالاترین حد خود پس از زمان جنگ سرد رسیده بود؛ تنش‌هایی که بسیاری را نگران کرده بود و مردم شرق و غرب اروپا با دیدگانی هراسناک، تحرکات موجود میان این دو قدرت بزرگ را رصد می‌کردند. بی‌شک یکی از مهم‌ترین دلایل این تنش‌ها مساله نصب سامانه دفاع ضد موشکی در چک و لهستان بود. بوش به بهانه تهدید موشکی ایران و کره شمالی موضوع نصب سامانه دفاع
ضد موشکی را در شرق اروپا، یعنی حیاط خلوت روسیه مطرح کرد؛ موضوعی که نارضایتی و واکنش شدید کرملین را به دنبال داشت. در آن مقطع کرملین آلترناتیو‌هایی نیز برای نصب این سامانه در چک و لهستان پیشنهاد کرد. برای نمونه مسکو پیشنهاد کرد که سامانه‌ای مشترک میان روسیه و آمریکا در پایگاه قبله در آذربایجان نصب شود تا بدین وسیله اعتماد روسیه نیز جلب شود. اما از آنجا که اساسا هدف بوش، کنترل قدرت موشکی روسیه بود از این پیشنهاد استقبال نشد. آخر سر هم کار به جایی رسید که روسیه نیز در تقابل با ایالات متحده مسأله نصب موشک‌های الکساندر را در لنینگراد طرح کرد.
اما اوج تنش‌های میان شرق و غرب، جنگ تابستان گذشته میان مسکو- تفلیس بود؛ جنگی نیابتی که در آن گرجستان به رهبری ساکاشویلی به نمایندگی از ایالات متحده با روسیه وارد نبرد شد. در آن سوی ماجرا روسیه نیز هر چند به مسأله اوستیا و آبخازیا بسیار اهمیت می‌داد اما هدف اولش نشان دادن ضرب شستی اساسی به غرب بود؛ کاری که به خوبی از عهده آن بر آمد و توانست طی مدت کوتاهی دولت ساکاشویلی را تا مرز سقوط پیش ببرد. پس از آن بود که تنش‌های میان روسیه و ایالات متحده از قبل نیز فراتر رفت و به تقابل با روسیه و ناتو انجامید بویژه که مسأله پیوستن اوکراین و گرجستان به ناتو کماکان در دستور کار سازمان آتلانتیک شمالی(ناتو) قرار داشت.
اما پس از به قدرت رسیدن باراک اوباما، این وضعیت تا حدی تغییر کرد. اوباما که با شعار «تغییر» بر سر کار آمده بود، کوشید تا روابط کاخ سفید و کرملین را بهبود بخشد. رئیس‌جمهور جدید ایالات متحده تا جایی پیش رفت که به صورت تلویحی موضوع منتفی شدن نصب سامانه دفاع ضدموشکی در چک و لهستان را مطرح کرد و در مقابل نیز روسیه اعلام کرد، برای نشان دادن حسن نیتش تا اطلاع ثانوی از نصب موشک‌های الکساندر در لنینگراد صرفنظر می‌کند.
اکنون و در شرایطی که قرار است باراک اوباما بزودی سفری به مسکو داشته باشد و با دیمیتری مدودف، رئیس‌جمهور جوان روسیه پای میز مذاکره بنشیند، روابط روسیه و ناتو نیز رو به بهبود است. هر چند به نظر نمی‌رسد اختلاف‌های موجود میان دو طرف به صورت بنیادین و ریشه‌ای حل و فصل شده باشد. ناتو و روسیه در نشست روز شنبه در یونان درباره آغاز دوباره مذاکرات و کاهش اختلاف‌ها به توافقاتی دست یافتند. در نشست وزرای خارجه روسیه و ناتو در یونان طرفین توافق کردند به یک سال اختلاف و چالش پایان داده و بار دیگر مذاکرات راهبردی خود را آغاز کنند. از سوی دیگر ژنرال مایکل مولن، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا نیز در سفر به روسیه از توافق میان طرفین برای امضای قراردادهای نظامی در هنگام سفر اوباما به روسیه خبر داد. بررسی این دو رویداد یعنی توافق روسیه با ناتو و آمریکا نشان می‌دهد که طرفین در مسیر کاهش تنش‌ها قرار گرفته و به نحوی تلاش دارند در فضایی جدید بر اساس اصل مذاکره به حل اختلاف‌ها بپردازند. از سوی دیگر قرار است طرفین درباره پیمان استارت نیز مذاکر‌ه‌های جدیدی را آغاز کنند که این مذاکره‌ها نیز در جریان سفر اوباما به مسکو کلید خواهد خورد. اما سران روسیه و ایالات متحده نیز می‌دانند که رسیدن به این سطح از تعامل به معنای حل تمام مشکلات میان طرفین نیست و اساسا این تعاملات، موقت به حساب می‌آید؛ چنانکه مقامات روسیه بارها اعلام کرده‌اند حاضر به پذیرش سپر دفاع موشکی ایالات متحده در اروپای شرقی و در همسایگی مسکو نیستند. آنها خواهان منتفی شدن کامل مسأله نصب این سامانه هستند. از این رو به نظر می‌رسد که تا حل و فصل نشدن کامل این موضوع روابط طرفین به سطح مطلوب و رضایت بخشی نرسد.
این در حالی است که دولت دموکرات حاکم بر کاخ سفید هرچند از شدت و سرعت این پروژه تا حد زیادی کاسته اما هنوز رسما آن را منتفی نکرده است. به نظر می‌رسد باراک اوباما حتی اگر بخواهد انصراف ایالات متحده را از نصب این سامانه در اروپای شرقی اعلام کند، با مخاطراتی مواجه شود. تداوم حضور نومحافظه‌کارانی از جمله رابرت گیتس که از بقایای دولت بوش کوچک محسوب می‌شوند در پنتاگون، از جمله مخاطراتی است که اوباما با آن مواجه است، چرا که نومحافظه‌کاران بارها مخالفت خود را با منتفی شدن نصب سامانه دفاع ضد موشکی ایالات متحده در چک و لهستان اعلام کرده‌اند. ناتو و روسیه تنش‌ها ادامه دارد
تنش‌های میان مسکو و واشنگتن در دوران بوش‌کوچک به بالاترین حد خود پس از زمان جنگ سرد رسیده بود؛ تنش‌هایی که بسیاری را نگران کرده بود و مردم شرق و غرب اروپا با دیدگانی هراسناک، تحرکات موجود میان این دو قدرت بزرگ را رصد می‌کردند. بی‌شک یکی از مهم‌ترین دلایل این تنش‌ها مساله نصب سامانه دفاع ضد موشکی در چک و لهستان بود. بوش به بهانه تهدید موشکی ایران و کره شمالی موضوع نصب سامانه دفاع
ضد موشکی را در شرق اروپا، یعنی حیاط خلوت روسیه مطرح کرد؛ موضوعی که نارضایتی و واکنش شدید کرملین را به دنبال داشت. در آن مقطع کرملین آلترناتیو‌هایی نیز برای نصب این سامانه در چک و لهستان پیشنهاد کرد. برای نمونه مسکو پیشنهاد کرد که سامانه‌ای مشترک میان روسیه و آمریکا در پایگاه قبله در آذربایجان نصب شود تا بدین وسیله اعتماد روسیه نیز جلب شود. اما از آنجا که اساسا هدف بوش، کنترل قدرت موشکی روسیه بود از این پیشنهاد استقبال نشد. آخر سر هم کار به جایی رسید که روسیه نیز در تقابل با ایالات متحده مسأله نصب موشک‌های الکساندر را در لنینگراد طرح کرد.
اما اوج تنش‌های میان شرق و غرب، جنگ تابستان گذشته میان مسکو- تفلیس بود؛ جنگی نیابتی که در آن گرجستان به رهبری ساکاشویلی به نمایندگی از ایالات متحده با روسیه وارد نبرد شد. در آن سوی ماجرا روسیه نیز هر چند به مسأله اوستیا و آبخازیا بسیار اهمیت می‌داد اما هدف اولش نشان دادن ضرب شستی اساسی به غرب بود؛ کاری که به خوبی از عهده آن بر آمد و توانست طی مدت کوتاهی دولت ساکاشویلی را تا مرز سقوط پیش ببرد. پس از آن بود که تنش‌های میان روسیه و ایالات متحده از قبل نیز فراتر رفت و به تقابل با روسیه و ناتو انجامید بویژه که مسأله پیوستن اوکراین و گرجستان به ناتو کماکان در دستور کار سازمان آتلانتیک شمالی(ناتو) قرار داشت.
اما پس از به قدرت رسیدن باراک اوباما، این وضعیت تا حدی تغییر کرد. اوباما که با شعار «تغییر» بر سر کار آمده بود، کوشید تا روابط کاخ سفید و کرملین را بهبود بخشد. رئیس‌جمهور جدید ایالات متحده تا جایی پیش رفت که به صورت تلویحی موضوع منتفی شدن نصب سامانه دفاع ضدموشکی در چک و لهستان را مطرح کرد و در مقابل نیز روسیه اعلام کرد، برای نشان دادن حسن نیتش تا اطلاع ثانوی از نصب موشک‌های الکساندر در لنینگراد صرفنظر می‌کند.
اکنون و در شرایطی که قرار است باراک اوباما بزودی سفری به مسکو داشته باشد و با دیمیتری مدودف، رئیس‌جمهور جوان روسیه پای میز مذاکره بنشیند، روابط روسیه و ناتو نیز رو به بهبود است. هر چند به نظر نمی‌رسد اختلاف‌های موجود میان دو طرف به صورت بنیادین و ریشه‌ای حل و فصل شده باشد. ناتو و روسیه در نشست روز شنبه در یونان درباره آغاز دوباره مذاکرات و کاهش اختلاف‌ها به توافقاتی دست یافتند. در نشست وزرای خارجه روسیه و ناتو در یونان طرفین توافق کردند به یک سال اختلاف و چالش پایان داده و بار دیگر مذاکرات راهبردی خود را آغاز کنند. از سوی دیگر ژنرال مایکل مولن، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا نیز در سفر به روسیه از توافق میان طرفین برای امضای قراردادهای نظامی در هنگام سفر اوباما به روسیه خبر داد. بررسی این دو رویداد یعنی توافق روسیه با ناتو و آمریکا نشان می‌دهد که طرفین در مسیر کاهش تنش‌ها قرار گرفته و به نحوی تلاش دارند در فضایی جدید بر اساس اصل مذاکره به حل اختلاف‌ها بپردازند. از سوی دیگر قرار است طرفین درباره پیمان استارت نیز مذاکر‌ه‌های جدیدی را آغاز کنند که این مذاکره‌ها نیز در جریان سفر اوباما به مسکو کلید خواهد خورد. اما سران روسیه و ایالات متحده نیز می‌دانند که رسیدن به این سطح از تعامل به معنای حل تمام مشکلات میان طرفین نیست و اساسا این تعاملات، موقت به حساب می‌آید؛ چنانکه مقامات روسیه بارها اعلام کرده‌اند حاضر به پذیرش سپر دفاع موشکی ایالات متحده در اروپای شرقی و در همسایگی مسکو نیستند. آنها خواهان منتفی شدن کامل مسأله نصب این سامانه هستند. از این رو به نظر می‌رسد که تا حل و فصل نشدن کامل این موضوع روابط طرفین به سطح مطلوب و رضایت بخشی نرسد.
این در حالی است که دولت دموکرات حاکم بر کاخ سفید هرچند از شدت و سرعت این پروژه تا حد زیادی کاسته اما هنوز رسما آن را منتفی نکرده است. به نظر می‌رسد باراک اوباما حتی اگر بخواهد انصراف ایالات متحده را از نصب این سامانه در اروپای شرقی اعلام کند، با مخاطراتی مواجه شود. تداوم حضور نومحافظه‌کارانی از جمله رابرت گیتس که از بقایای دولت بوش کوچک محسوب می‌شوند در پنتاگون، از جمله مخاطراتی است که اوباما با آن مواجه است، چرا که نومحافظه‌کاران بارها مخالفت خود را با منتفی شدن نصب سامانه دفاع ضد موشکی ایالات متحده در چک و لهستان اعلام کرده‌اند. ارسال نظر
پربیننده