موج ظهور دولت‌های چپگرا مدتی است از آمریکای لاتین به آمریکای مرکزی نیز تسری پیدا کرده است و گرایش‌های سوسیالیستی در این منطقه نیز روندی رو به رشد دارد. در این میان، وجه بارز دولت‌های سوسیالیست آمریکای مرکزی نیز همانند آمریکای لاتین، وجود گفتمان آنتی‌اَمریکن در میان آنهاست. این کشورها که سال‌ها تحت فشار ایالات متحده قرار داشته‌اند، در حال حاضر از واشنگتن فاصله گرفته و به دشمنان این کشور که مرزبندی آشکاری با سیاست‌های ایالات متحده دارند، نزدیک شده‌اند. غالب این کشورها سراغ کوبا و ونزوئلا که پدر چپگرایی در آمریکای لاتین محسوب می‌شوند، می‌آیند و با آنها ارتباط نزدیکی برقرار می‌کنند.
هندوراس یکی از کشورهای آمریکای مرکزی بود که چپگرایی در آن رشدی قابل توجه داشت و در انتخابات ریاست‌جمهوری، چپگراها توانستند گوی سبقت را از رقبا ربوده و ریاست‌جمهوری را در این کشور در اختیار بگیرند. مانوئل زلایا که چپگراها را در هندوراس نمایندگی می‌کرد، پس از رسیدن به قدرت و ورود به کاخ ریاست‌جمهوری همین سیاست را دنبال کرده و ضمن نشان دادن مرزبندی خود با ایالات متحده، دولتش را به ونزوئلا، کوبا، بولیوی و دیگر دولت‌های چپگرا نزدیک کرد.
مانوئل زلایا در درگیری‌های دیپلماتیکی که میان بولیوی، ونزوئلا و ایالات متحده ایجاد شده بود، در جبهه این دو کشور نخست قرار گرفت و هرچند به مانند آنها سفیر ایالات متحده را اخراج نکرد اما حاضر نشد سفیر آمریکا را برای دریافت استوارنامه به حضور بپذیرد. زلایا اعطای استوارنامه سفیر آمریکا را به صورت نامحدود به تعویق انداخت و همبستگی خود را با مورالس، اعلام کرد دليل اين كار اين بود كه يك ديپلمات آمريكايي در بوليوي باعث تحريك مردم و برپايي تظاهرات خشونت‌آميز شده بود. وی حتی از اقدام خود کاملا دفاع و پیوستنش به رهبران ونزوئلا و بولیوی را درست قلمداد کرد و این اقدام را نشانه انسجام در کشورهای کوچک در برابر آمریکا دانست.
شاید این دست موضع‌گیری‌ها بود که سبب شد پس از کودتای یکشنبه شب هندوراس بسیاری انگشت اتهام را به سوی ایالات متحده نشانه روند و کاخ سفید را پشت پرده این کودتا و حامی کودتاچیان نشان دهند. رئیس‌جمهور تبعیدی هندوراس قصد داشت با اصلاح قانون اساسی، محدودیت حضور یک دوره‌ای ریاست‌جمهوری را که در قانون اساسی این کشور به آن تصریح شده، حذف کند تا به این ترتیب بتواند یک‌بار دیگر به عنوان کاندیدا در انتخابات ریاست‌جمهوری شرکت کند، اما این تصمیم او با مخالفت برخی از سران حزبش و اعضای کنگره این کشور مواجه و در نهایت نیز به کودتا منجر شد.
حتی واکنش اوباما نیز نتوانست از شدت فشارها بر کاخ سفید بکاهد. اوباما در موضع‌گیری خود از زلایا دفاع کرده و از کودتاچیان انتقاد کرده بود.
به هر حال مردم سراسر جهان کودتاهای کابوس‌وار آمریکا در سراسر جهان را به یاد دارند. کودتای 28 مرداد 1332 که در ایران رخ داد و دولت وقت را سرنگون کرد یکی از این کودتاها بود؛ اقدامی که حتی سران ایالات متحده بعدها از انجام آن عذرخواهی کردند.
در آمریکای لاتین نیز آمریکا ید طولایی در برنامه‌ریزی و اجرای کودتا علیه دولت‌های مردمی و دموکراتیک دارد. شاید مهم‌ترین این کودتاها در شیلی انجام شد؛ کودتایی که منجر به کشته شدن سالوادور آلنده، رئیس‌جمهور منتخب و دموکراتیک مردم شیلی شد و نهایتا سبب شد آگوستینو پینوشه، دیکتاتور مشهور شیلی روی کار آید. پینوشه کودتاچی، جنایت‌های بسیاری در حق مردم شیلی انجام داد و عده بسیاری را به خاک و خون کشید تا جایی که در نهایت غرب مجبور به محاکمه ژنرال دست‌نشانده شد، هرچند عمر وی کفاف ایستادن پشت میز محاکمه را نداد.
تاکنون ایالات متحده با استفاده از سیا، بارها تلاش کرده است که این سناریو را در دیگر کشورها نیز به اجرا گذارد. آمریکا برای برنامه‌ریزی و انجام کودتا در کوبا و ونزوئلا تلاش‌های بسیاری انجام داده است. تاکنون بیش از 40 کودتا علیه هوگو چاوز، رئیس‌جمهور ونزوئلا ناکام مانده است.
یکی از مسائلی که سبب شده بسیاری دست آمریکا را پشت این کودتا ببینند، تشابه شیوه کودتای انجام شده در هندوراس با کودتاهای انجام شده در ونزوئلاست، از این رو بسیاری بر این باورند که کار زلایا عملا در هندوراس تمام شده است و ایالات متحده برخلاف ژست‌های دموکراتیک باراک اوباما نه‌تنها تصمیمی برای بازگرداندن وی ندارد که برای تثبیت حکومت کودتاچیان تلاش خواهد کرد. شاید زلایا را بتوان فردی خوش‌شانس دانست چرا که اگر قرار بود، سرنوشت آلنده برای وی نیز تکرار شود، زلایا اکنون به جای تبعید به کاستاریکا در دل خاک آرام گرفته بود. بازگشت کودتاچیان
زلایا خوش شانس بود
موج ظهور دولت‌های چپگرا مدتی است از آمریکای لاتین به آمریکای مرکزی نیز تسری پیدا کرده است و گرایش‌های سوسیالیستی در این منطقه نیز روندی رو به رشد دارد. در این میان، وجه بارز دولت‌های سوسیالیست آمریکای مرکزی نیز همانند آمریکای لاتین، وجود گفتمان آنتی‌اَمریکن در میان آنهاست. این کشورها که سال‌ها تحت فشار ایالات متحده قرار داشته‌اند، در حال حاضر از واشنگتن فاصله گرفته و به دشمنان این کشور که مرزبندی آشکاری با سیاست‌های ایالات متحده دارند، نزدیک شده‌اند. غالب این کشورها سراغ کوبا و ونزوئلا که پدر چپگرایی در آمریکای لاتین محسوب می‌شوند، می‌آیند و با آنها ارتباط نزدیکی برقرار می‌کنند.
هندوراس یکی از کشورهای آمریکای مرکزی بود که چپگرایی در آن رشدی قابل توجه داشت و در انتخابات ریاست‌جمهوری، چپگراها توانستند گوی سبقت را از رقبا ربوده و ریاست‌جمهوری را در این کشور در اختیار بگیرند. مانوئل زلایا که چپگراها را در هندوراس نمایندگی می‌کرد، پس از رسیدن به قدرت و ورود به کاخ ریاست‌جمهوری همین سیاست را دنبال کرده و ضمن نشان دادن مرزبندی خود با ایالات متحده، دولتش را به ونزوئلا، کوبا، بولیوی و دیگر دولت‌های چپگرا نزدیک کرد.
مانوئل زلایا در درگیری‌های دیپلماتیکی که میان بولیوی، ونزوئلا و ایالات متحده ایجاد شده بود، در جبهه این دو کشور نخست قرار گرفت و هرچند به مانند آنها سفیر ایالات متحده را اخراج نکرد اما حاضر نشد سفیر آمریکا را برای دریافت استوارنامه به حضور بپذیرد. زلایا اعطای استوارنامه سفیر آمریکا را به صورت نامحدود به تعویق انداخت و همبستگی خود را با مورالس، اعلام کرد دليل اين كار اين بود كه يك ديپلمات آمريكايي در بوليوي باعث تحريك مردم و برپايي تظاهرات خشونت‌آميز شده بود. وی حتی از اقدام خود کاملا دفاع و پیوستنش به رهبران ونزوئلا و بولیوی را درست قلمداد کرد و این اقدام را نشانه انسجام در کشورهای کوچک در برابر آمریکا دانست.
شاید این دست موضع‌گیری‌ها بود که سبب شد پس از کودتای یکشنبه شب هندوراس بسیاری انگشت اتهام را به سوی ایالات متحده نشانه روند و کاخ سفید را پشت پرده این کودتا و حامی کودتاچیان نشان دهند. رئیس‌جمهور تبعیدی هندوراس قصد داشت با اصلاح قانون اساسی، محدودیت حضور یک دوره‌ای ریاست‌جمهوری را که در قانون اساسی این کشور به آن تصریح شده، حذف کند تا به این ترتیب بتواند یک‌بار دیگر به عنوان کاندیدا در انتخابات ریاست‌جمهوری شرکت کند، اما این تصمیم او با مخالفت برخی از سران حزبش و اعضای کنگره این کشور مواجه و در نهایت نیز به کودتا منجر شد.
حتی واکنش اوباما نیز نتوانست از شدت فشارها بر کاخ سفید بکاهد. اوباما در موضع‌گیری خود از زلایا دفاع کرده و از کودتاچیان انتقاد کرده بود.
به هر حال مردم سراسر جهان کودتاهای کابوس‌وار آمریکا در سراسر جهان را به یاد دارند. کودتای 28 مرداد 1332 که در ایران رخ داد و دولت وقت را سرنگون کرد یکی از این کودتاها بود؛ اقدامی که حتی سران ایالات متحده بعدها از انجام آن عذرخواهی کردند.
در آمریکای لاتین نیز آمریکا ید طولایی در برنامه‌ریزی و اجرای کودتا علیه دولت‌های مردمی و دموکراتیک دارد. شاید مهم‌ترین این کودتاها در شیلی انجام شد؛ کودتایی که منجر به کشته شدن سالوادور آلنده، رئیس‌جمهور منتخب و دموکراتیک مردم شیلی شد و نهایتا سبب شد آگوستینو پینوشه، دیکتاتور مشهور شیلی روی کار آید. پینوشه کودتاچی، جنایت‌های بسیاری در حق مردم شیلی انجام داد و عده بسیاری را به خاک و خون کشید تا جایی که در نهایت غرب مجبور به محاکمه ژنرال دست‌نشانده شد، هرچند عمر وی کفاف ایستادن پشت میز محاکمه را نداد.
تاکنون ایالات متحده با استفاده از سیا، بارها تلاش کرده است که این سناریو را در دیگر کشورها نیز به اجرا گذارد. آمریکا برای برنامه‌ریزی و انجام کودتا در کوبا و ونزوئلا تلاش‌های بسیاری انجام داده است. تاکنون بیش از 40 کودتا علیه هوگو چاوز، رئیس‌جمهور ونزوئلا ناکام مانده است.
یکی از مسائلی که سبب شده بسیاری دست آمریکا را پشت این کودتا ببینند، تشابه شیوه کودتای انجام شده در هندوراس با کودتاهای انجام شده در ونزوئلاست، از این رو بسیاری بر این باورند که کار زلایا عملا در هندوراس تمام شده است و ایالات متحده برخلاف ژست‌های دموکراتیک باراک اوباما نه‌تنها تصمیمی برای بازگرداندن وی ندارد که برای تثبیت حکومت کودتاچیان تلاش خواهد کرد. شاید زلایا را بتوان فردی خوش‌شانس دانست چرا که اگر قرار بود، سرنوشت آلنده برای وی نیز تکرار شود، زلایا اکنون به جای تبعید به کاستاریکا در دل خاک آرام گرفته بود. ارسال نظر
پربیننده