۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۷:۱۲

ثبت ملی صنایع‌دستی در سکوت!

شاید نزدیک‌ترین موضوع به ثبت در بخش میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور، ثبت جهانی سازه‌های آبی شوشتر باشد، اتفاقی که تنها چند روز از رویداد آن می‌گذرد. همه ما به ثبت جهانی یکی از بزرگ‌ترین میراث تاریخی و فرهنگی کشورمان افتخار می‌کنیم و به طور حتم نه در حافظه شخصی خود بلکه در حافظه جهانیان سعی در حفظ و اعتلای آن داریم. امروز اگر ثبت جهانی یکی از آثار تاریخی کشور را موضوع یادداشت صنایع دستی قرار دادیم شاید به واسطه این مهم باشد که بخش هنرهای سنتی و صنایع دستی کشورمان نیز بیش از چند ماه است در تکاپوی ثبت ملی تعدادی از رشته‌های خود دست و پا می‌زند. در حالی که ماه‌هاست معاونت‌های صنایع‌دستی استانی تلاش برای جمع‌آوری اطلاعات در بخش ثبت میراث ناملموس رشته‌های صنایع‌ دستی را در رأس برنامه‌های خود قرار داده‌اند ولی به جرأت می‌توان گفت شاهد هیچ اتفاقی مبنی بر ثبت ملی این رشته‌ها نبوده‌ایم. موضوع حفظ رشته‌هایی که تنها منحصر به یک هنرمند هستند مدت‌های مدیدی است که نقل محافل خبری بویژه رسانه‌هایی است که توجه بیشتری به میراث تاریخی و فرهنگی کشورمان دارند. ثبت ناملموس رشته‌های منحصر به یک هنرمند در واقع حفظ روش تولید و تکنیک ساخت صنایع‌دستی و هنرهای سنتی را مورد توجه قرار می‌دهد و در واقع این موضوعی است که شاید در نظر بسیاری اهمیتی نداشته باشد. با وجود فعال بودن بیش از 250 رشته صنایع‌دستی در چرخه تولید شاید بد نباشد، بدانیم تعداد رشته‌هایی که سالانه با از میان رفتن تک هنرمندان خود منسوخ می‌شوند، کم نیست. به طور حتم برای کسانی که تنها به جایگاه نمایشی هنرهای سنتی و صنایع‌دستی در موزه‌ها توجه دارند این اتفاق چندان مهم نیست اما برای تمام آنهایی که به انتقال هنر و رشته‌های هنری به صورت سینه به سینه به آیندگان اعتقاد دارند این رویداد از اهمیت بسیاری برخوردار است. اهمیت حفظ این جلوه‌های هنری زمانی آشکار می‌شود که جهانیان روز به روز به سوی ساختن تاریخ هنری خود گام برمی‌دارند و ما خود با دستان خویش فرهنگ و هویت تاریخی‌مان را به دست فراموشی می‌سپاریم؛ اتفاقی که شاید امروز اهمیت آن را درک نکنیم و فرداها که کشورهای دور و نزدیک از هنر و فرهنگ ما به عنوان میراث گذشتگان خود یاد کردند به طور قطع حرف چندانی برای گفتن نخواهیم داشت؛ تلاشی که امروز به واسطه سرمایه‌داری کشورهای حوزه خلیج فارس و سرمایه‌گذاری آنها روی هنرمندان ایرانی جهت ساختن تاریخ هنری خود در حال وقوع است و ما براحتی چشم از آن پوشیده‌ایم. امروز بیش از 40 پرونده از رشته‌های صنایع دستی در دفتر ثبت آثار تاریخی، فرهنگی و طبیعی سازمان میراث فرهنگی کشور انتظار ثبت در فهرست ملی کشور را می‌کشند که البته به نظر می‌رسد توجه به بررسی این پرونده‌ها به زمان نامعلومی موکول شده است. به هر حال گام نخست در ثبت جهانی، ثبت ملی تاریخ هنر و فرهنگ کشورمان است؛ موضوعی که با وجود اهمیت بی‌اندازه آن به فردا و فرداها موکول می‌شود. شاید بتوان گفت بی‌توجهی‌ای که به هنرهای سنتی و صنایع‌دستی در طول سالیان طولانی شاهد آن بوده‌ایم امروز دامنگیر ثبت ملی آنها نیز شده است. اگر باور داشته باشیم که اهمیت هنرهای سنتی و صنایع‌دستی کشورمان امروز کمتر از آثار تاریخی که فخر ما برای نمایش فرهنگ و تاریخ کشورمان است، نیست به طور حتم حفظ جایگاه و پایگاه آنها حداقل درسطح ملی جدی‌تر دنبال می‌شود، دیدگاهی که کشور دارنده متنوع‌ترین صنایع‌دستی جهان در حال حاضر محتاج آن است.
ارسال نظر
captcha
پربیننده