۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۲:۱۳
نگاهی به حضور نمایندگان سینمای ایران در جشنواره‌های جهانی

پیداهای پنهان

حال و روز سینمای ایران این روزها، حال و روز غریبی است. ظاهر امر خبر از رکود و خمودی دارد؛ آمار فروش فیلم‌ها رقم امیدوارکننده‌ای را در گیشه‌ها ثبت نمی‌کند و کمتر خبری در خبرگزاری‌ها از تکاپو و جنگ‌وجدل‌های صنفی مرسوم میان سینماگران ایرانی مخابره می‌شود، اما در پشت این ظاهر رسانه‌ای، چندان هم بی‌خبری نیست؛ سینماگران پیشکسوت و جوان در تلاشند تا آثار در دست تولید خود را به جشنواره فیلم کودک همدان برسانند، دیگرانی در اخذ مجوز اکران برای فصل تابستان و به‌طور اعلی عید فطر رقابت می‌کنند، عده‌ای با کسب مجوز ساخت، رویاهایی را در خلق آثار متفاوت ترسیم می‌کنند و سرانجام حتی برای نخستین بار به قصد مذاکره با ستاره‌ای جهانی(رونالدو ستاره فوتبال برزیل) و دعوت به حضور در سینمای ایران خیز برداشته‌اند. این همه تصویرگر همان حال و روز غریب است؛ حال و روزی به ظاهر آرام اما در باطن پرتکاپو. در این میان اما نمی‌توان حضور و درخشش بی‌وقفه نمایندگان سینمای ایران در میادین جهانی را نادیده گرفت؛ حضورهایی که شاید در آینده‌ای نه‌چندان دور هر یک به نوبه خود برگ سبزی در دفتر افتخارات جهانی سینمای ایران محسوب شوند، اما این‌روزها در لابه‌لای اخبار از دیده پنهان می‌مانند. « زماني براي دوست داشتن» فروزش در ایتالیا فیلم سینمایی« زماني براي دوست داشتن» ابراهیم فروزش که در دوره بیست و هفتم جشنواره فجر به رغم نمایش محدود، نظر منتقدان و مخاطبان را به خود جلب کرد و پس از آن نیز در اختتامیه جشنواره‌های کودک و نوجوان، فجر و فیلم شهر در مجموع موفق به دریافت 13 جایزه شد، در نخستین حضور بین‌المللی خود در بخش مسابقه جشنواره جیفونی ایتالیا پذیرفته شد تا نماینده سینمای ایران در این رویداد بین‌المللی باشد. این فیلم به گفته علیرضا سبط احمدی تهیه کننده‌اش برای شرکت در بخش مسابقه جشنواره جیفونی ایتالیا و همچنین لوکاس آلمان انتخاب شده است. جشنواره جیفونی از 12 تا 17 جولای (21 تا 26 تیر ماه) در ایتالیا برگزار می‌شود و جشنواره لوکاس نیز که جشنواره ویژه کودکان است در ماه سپتامبر در آلمان برگزار خواهد شد که فیلم «دوست داشتن» در بخش مسابقه این دو جشنواره شرکت خواهد کرد. براساس اعلام برنامه‌های جشنواره جیفونی سی و نهمین دوره این جشنواره بین‌المللی فیلم کودک با نمایش فیلم سینمایی «هری پاتر و شاهزاده دورگه» آغاز می‌شود و «زمانی برای دوست داشتن» ابراهیم فروزش در بخش بالای 10 سال آن به نمایش درمی‌آید. ورایتی اعلام کرد، اسامی فیلم‌های حاضر در بخش‌های مختلف معتبرترین جشنواره فیلم کودک سینمای جهان روز چهارشنبه معرفی شد و بر این اساس این دوره جشنواره جیفونی با نام «تجربه جیفونی» روز یکشنبه 21 تیرماه با نمایش «هری پاتر و شاهزاده دورگه» به کارگردانی دیوید ییتس آغاز به کار می‌کند. فیلم سینمایی «زمانی برای دوست داشتن» ساخته ابراهیم فروزش هم تنها نماینده سینمای ایران در این دوره جیفونی است که در بخش فیلم‌های بالای 10 سال روی پرده می‌رود. فیلم‌های حاضر در جشنواره امسال را 2هزار و 800 داور کودک و نوجوان از 39 کشور (600 نفر بیش از دوره گذشته) داوری می‌کنند که بین سه تا 21 سال سن دارند. در سی و نهمین دوره جشنواره جیفونی بیش از 160 فیلم از 29 کشور به نمایش درمی‌آید که از این میان 70 فیلم در بخش‌های مختلف برای کسب جایزه رقابت می‌کنند. برای این دوره جشنواره نام تجربه جیفونی انتخاب شده و انیمیشن سینمایی«جی ـ فورس» به کارگردانی هویت ییتمن در اختتامیه آن به نمایش در می‌آید. «زمانی برای دوست داشتن» درباره کودکی معلول است که کنار پدر، مادر و برادر کوچکش زندگی و برای ارتباط با اطرافیان خود تلاش می‌کند. محسن تنابنده، نگین صدق‌گویا، بهناز جعفری، علی شادمان و... در فیلم فروزش بازی کرده‌اند. این فیلم در جشنواره بیست و هفتم فیلم فجر حضور داشت و جایزه بخش بین‌المذاهب را برد. «بیست» کاهانی در کارلووی واری دیگر فیلمی که این روزها افتخار نمایندگی سینمای ایران در عرصه بین‌المللی را برای چندمین بار به دست آورده است، فیلم تحسین شده «بیست» ساخته کارگردان جوان سینمای ایران، عبدالرضا کاهانی است. بنابر آخرین اعلام خبرگزاری‌ها، این کارگردان به همراه مهتاب کرامتی، شیما منفرد و محمد اطبایی برای نمایش فیلم سینمایی «بیست» در جشنواره کارلووی واری راهی جمهوری چک شده‌اند. کاهانی درباره این سفر به مهر گفت: پرویز پرستویی دیگر بازیگر فیلم نیز از میهمانان اصلی این جشنواره بود که به دلیل بازی در مجموعه تلویزیونی «آشپزباشی» نتوانست ما را همراهی کند، به همین دلیل من به همراه کرامتی بازیگر، منفرد تدوینگر و اطبایی مسوول پخش بین‌المللی فیلم راهی کشور چک می‌شویم. وی درباره حضور «بیست» در این جشنواره افزود: در واقع آقای اطبایی تشخیص داد نخستین حضور این فیلم در جشنواره کارلووی واری باشد. گرچه جشنواره‌های مسکو، ادینبورگ و لوکارنو نیز خواستار نخستین نمایش «بیست» بودند اما نظر ایشان با توجه به تجربه کاری‌ای که در این حوزه دارند برای من محترم است. کاهانی ادامه داد: معتقدم جشنواره فیلم کارلووی واری رویدادی بسیار مهم و تاثیرگذار است و فکر می‌کنم این حضور و انتخاب آن آغازی خوب برای فیلم سینمایی «بیست» در سطح بین‌المللی باشد. امیدوارم این نمایش‌های جشنواره‌ای موجب فراهم شدن شرایط اکران فیلم در خارج از کشور شود. چهل و چهارمین جشنواره بین‌المللی فیلم کارلووی واری از سوم تا 11 ژوئیه (11 تا 20 تیر) در جمهوری چک برگزار می‌شود. این جشنواره در 1946 تاسیس شد و مهم‌ترین جشنواره اروپای مرکزی و شرقی است. «بیست» روزهای 14 و 15 تیرماه در این جشنواره به نمایش درمی‌آید و «درباره الی...» اصغر فرهادی نیز در بخش افق‌های آن حضور دارد. «بیست» داستان یک تالار پذیرایی است که قرار است 20 روز دیگر تعطیل شود و کارکنان تالار باید در روزهای باقیمانده تلاش کنند این اتفاق نیفتد. این فیلم در بیست و هفتمین جشنواره فجر سیمرغ بلورین بهترین بازیگر زن و مرد مکمل را برای مهتاب کرامتی و علیرضا خمسه و دیپلم افتخار بهترین کارگردانی را برای کاهانی به همراه داشت. درخشش چندباره «تنها دوبار زندگی می‌کنیم» حضورهایی که تاکنون برای سینمای ایران رقم خورده است، نشان از پتانسیل بالای این آثار برای درخشش جهانی دارد. در همین راستا و پس از آنکه سینمای ایران میهمان ویژه چهارمین جشنواره فیلم جنوب آسیا شد، فیلم سینمایی «تنها دو بار زندگی می‌کنیم» ساخته بهنام بهزادی توانست جوایز بهترین کارگردان و بهترین فیلم آسیایی را از سومین جشنواره سینمای جنوب گرانادا در اسپانيا بگیرد. پایگاه اطلاع‌رسانی جشنواره سینمای جنوب اعلام کرد، سومین دوره این رویداد سینمایی با معرفی برگزیدگان در گرانادای اسپانیا به پایان رسید و جایزه تندیس الحمرای نقره‌ای به همراه 30 هزار یورو پول نقد به بهزادی اهدا شد. این جایزه به بهترین کارگردان جشنواره اهدا می‌شود. «تنها دو بار زندگی می‌کنیم» درباره سیامک است که قصد دارد در فرصتی چند روزه کارهایی را که حسرتشان را داشته انجام دهد و روز تولدش از دنیا برود. در این فیلم علیرضا آقاخانی، نگار جواهریان، عباد کریمی، رایا نصیری و رامین راستاد بازی کرده‌اند. «شیرین» عباس کیارستمی دیگر نماینده سینمای ایران در این جشنواره بود. «آخرین ملکه زمین» در هند فیلم«آخرین ملکه زمین»به نویسندگی و کارگردانی محمدرضا عرب در آخرین حضور بین‌المللی خود میهمان ویژه جشنواره فیلم جنوب آسیا می‌شود. این جشنواره از 5 تیرماه به مدت چهار روز در جزیره گوا هند برگزار شد که به گفته برگزارکنندگان آن به دلیل اهمیت سینمای ایران از تعدادی فیلم کوتاه از سینمای جوانان ایران برای حضور در این جشنواره دعوت به عمل آمد. فیلم بلند سینمایی «آخرین ملکه زمین» هم میهمان ویژه این جشنواره بود. این فیلم که اکران عمومی آن در ایران اخیرا به پایان رسیده در این جشنواره هر روز یک نوبت نمایش داشت. در خلاصه داستان، «آخرین ملکه زمین» که نخستین تجربه سینمایی محمدرضا عرب است، آمده است: «علی بخش، جوان مهاجر افغانی که در ایران مشغول به کار است از خانواده به‌خصوص، نامزدش شاهگل مدتی است بی‌خبر است. حوادث و اخبار 11 سپتامبر و حمله آمریکا به افغانستان دلشوره‌های علی بخش را بیشتر می‌کند. بنابراین تصمیم می‌گیرد به وطنش افغانستان بازگردد که در این سفر طولانی با فراز و نشیب‌های بسیار روبه‌رو می‌شود...» سرمایه‌گذاری این فیلم را حوزه هنری (سازمان سینمایی سوره) برعهده دارد که این دهمین حضور بین‌المللی آن محسوب می‌شود. پیش از این نیز این فیلم دو جایزه بابت بهترین کارگردانی را از جشنواره فجر گرفته و در آخرین حضور بین‌المللی خود در هفتمین جشنواره‌ی «اشلند» در سه رشته بهترین کارگردانی، بهترین بازیگر نقش اول مرد و بهترین فیلمبرداری کاندیدای دریافت جایزه شده است. این فیلم تاکنون در جشنواره‌های دیگری همچون بروکلین، مونترال، قاهره، سنگاپور، ژاپن، بمبئی، بوستون و... به نمایش درآمده و قرار است به زودی در شهرستانها نیز اکران شود. « رامتین لوافی» استعداد تازه سینمای آسیا همچنین در مراسم پایانی جشنواره فیلم شانگهای، جایزه ویژه هیأت داوران به عنوان استعداد تازه سینمای آسیا به «رامتین لوافی» کارگردان «آرام باش و تا هفت بشمار» اهدا شد. این جایزه مختص فیلمسازانی است که نخستین یا دومین فیلم بلند خود را ساخته‌اند. به نقل از روابط عمومی فیلم «آرام باش و تا هفت بشمار» جشنواره شانگهای که از معتبرترین رویدادهای سینمایی قاره آسیا محسوب می‌شود با نمایش آخرین ساخته «ران هاوارد» با بازی «تام هنکس» با نام «فرشتگان و شیاطین» به‌پایان رسید. این جشنواره 21 خرداد افتتاح شد و ساعاتی قبل (در 31 خرداد) به اهدای جوایز خود پرداخت. ریاست هیأت داوران این جشنواره را امسال «دنی بویل» کارگردان فیلم میلیونر زاغه‌نشین برنده 8 جایزه اسکار سال گذشته بر‌عهده داشت. هیأت داوران در بیانیه خود درباره این فیلم ایرانی چنین گفت: روح و جسارت نوآوری و بدعت سینمایی که در سرتاسر فیلم جریان دارد و به دلیل اینکه این فیلمساز در نخستین فیلم بلند خود جسورانه از قواعد مرسوم و متداول سینمای ایران پا را فراتر نهاده و دارای روش و متد ابتکاری است «آرام باش و تا هفت بشمار» را شایسته این جایزه کرد. این جایزه پنجمین جایزه بین‌المللی نخستین ساخته بلند سینمایی رامتین لوافی است که در مؤسسه «آفتاب هنر آفرین» تهیه شده است و از آغاز سال 2009 موفق به دریافت ببر جشنواره رتردام و جایزه کلیسای جهانی جشنواره فریبورگ و دیپلم افتخار بهترین فیلم بلند سینمایی جشنواره رم شده است. آرام باش و تا هفت بشمار با بازی هدایت هاشمی ساختاری تجربه‌گرا دارد و چهار روز از زندگی چند نفر در جزیره‌ای در جنوب ایران را به تصویر می‌کشد که سرنوشت آنها ناخواسته به هم گره می‌خورد. این ساخته رامتین لوافی تاکنون در ایران به نمایش درنیامده است. پیشتازی فیلم‌های کوتاه در کنار حضور بین‌المللی آثار بلند سینمای ایران، «فیلم کوتاه» ایرانی هم کم‌کم به عنصری شناخته شده و فعال در عرصه جشنواره‌های بین‌المللی بدل شده است. با مرور اخبار سینمایی در روزهای اخیر دعوت، حضور و حتی درخشش این آثار براحتی رصد می‌شود. در همین راستا روابط عمومی انجمن فیلم کوتاه ایران (ایسفا)، اعلام کرد، جشنواره فلكسيف یکی از مهم‌ترین جشنواره‌های سینمایی در کشور استرالیا به شمار می‌آید و در این دوره از جشنواره‌ بخش ویژه‌ای به نام انجمن فیلم کوتاه ایران تدارک دیده شده که در این بخش به نمایش فیلم‌های کوتاه اعضای ایسفا می‌پردازد. بر اساس این گزارش، این 9 فیلم از میان 25 اثر معرفی شده از سوی کمیته‌ بین‌الملل، کمیته‌ روابط عمومی و بازرس انجمن فیلم کوتاه ایران به دبیرخانه‌ جشنواره‌ فیلم فلکسیف، توسط هیات انتخاب این جشنواره گزینش شده است. جشنواره‌ فیلم فلکسیف که به مدت سه روز و از تاریخ 3 مهرماه 1388 در شهر سیدنی استرالیا آغاز به کار می‌کند، اسامی فیلم‌های برگزیده‌ خود جهت نمایش در بخش ویژه را به شرح زیر اعلام کرده است: پشت سر من (کیارش اسدی‌زاده)، خط آزاد (نقی نعمتی)، روایت شتابزده‌ یک داستان ساده با پایان خوش (بهرام توکلی)، صبح به خیر مونالیزا (شیرین برق‌نورد)، کلاس سوم (پوپک مظفری)، گوینده (امیرعلی اعلایی)، منها (کاظم مولایی)، میان دو سیاهی (مرتضی جذاب)، یک شب میهمانی (شهرام میراب اقدم). همچنين فیلم‌های کوتاه «فرش چوب» و «مادرم سایه بلندی دارد» نیز به نمایندگی از سینمای ایران به پنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم مونتری مکزیک راه یافتند. براساس اعلام پایگاه خبری فیلم کوتاه، «فرش چوب» به کارگردانی عبدالرحمان میرانی و «مادرم سایه بلندی دارد» ساخته کاوه قهرمانی فیلم‌های ایرانی راه‌یافته به این جشنواره هستند. برگزیدگان این جشنواره در بخش‌های بهترین فیلم کوتاه، بهترین مستند، بهترین انیمیشن، بهترین فیلم سینمایی، بهترین مستند سینمایی، بهترین فیلمنامه، بهترین فیلمبردار، بهترین تدوین و صدا و بهترین فیلم کوتاه معرفی خواهند شد. پنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم مونتری 21 تا 29 آگوست در مونتری مکزیک برگزار می‌شود. روزهای خوش سینمای مستند در میان فراز و فرود سینمای داستانی در عرصه جهانی، این روزها سینمای مستند ایران هم روزهای پر خبری را پشت سر می‌گذارد؛ از استقبال گسترده مخاطبان از نخستین اکران یک فیلم مستند (تهران انار ندارد) در سینماهای کشور گرفته تا موفقیت‌های بین‌المللی. فیلم مستند «چیزی شبيه چشم‌هايم» به کارگردانی هوشنگ میرزایی یکی از نمایندگان سینمای مستند است که توانست جایزه اول هیات داوران جشنواره بین‌المللی فیلم مستند و کودکان ناتوان در آتن را از آن خود کند. این جشنواره بین‌المللی که از روز جمعه پنجم تیرماه از سوی وزارت کشور یونان، با حضور 30 فیلم از کشورهای مختلف جهان آغاز به‌کار کرده بود به کار خود پایان داد. مستند «چیزی شبیه چشم‌هایم» که پیش از این جایزه بزرگ جشنواره «کم‌توان‌ها»ی مسکو را کسب کرده بود، این بار در جشنواره «ایموشن پیکچر» یونان به عنوان بهترین فیلم مستند کوتاه انتخاب شد و هوشنگ میرزایی، کارگردان این فیلم جایزه 7000 یورویی این جشنواره را دریافت کرد. در این دوره از جشنواره که از روز جمعه پنجم تیرماه از سوی وزارت کشور یونان برگزار شد، 30 فیلم از کشورهای مختلف جهان با یکدیگر رقابت کردند و در این رقابت که ریاست هیات داوران جشنواره بر عهده «تئودورس آنجلوپلوس» کارگردان مطرح یونانی بود، به هفت فیلم برتر این جشنواره جوایزی اهداء شد. در خلال اهدای جوایز، دکتر طوبا کرمانی، رایزن فرهنگی ایران در یونان از کارگردان کشورمان برای فیلم خوبی که در این جشنواره ارائه کرده است‏، تشکر و قدردانی کرد و به وی به خاطر موفقیت خود و فیلمش تبریک گفت. هوشنگ میرزایی هم پس از دریافت جایزه خود ضمن تشکر از برگزارکنندگان این جشنواره و بویژه تئودوس انگلوپولس، کارگردان معروف یونانی، در سخنانی گفت: سینمای ایران در سه دهه اخیر رشد چشمگیری داشته است و این فیلم برنده جایزه جشنواره بین‌المللی آمریکا، کانادا و تعدادی از جشنواره‌های بین‌المللی که در جمهوری اسلامی ایران برگزار شده‌اند نیز بوده است. مستند «چیزی شبیه چشم‌هایم» داستان زندگی عبدالواحد اسماعیل‌پور، نوجوان کرد سقزی را نشان می‌دهد که در هفت سالگی یک مین خنثی‌نشده را به تصور اینکه وسیله اسباب بازی است، پیدا می‌کند و با سنگ روی آن می‌کوبد و به واسطه انفجار مین، هر دو دست و چشم‌هایش را از دست می‌دهد و برای ادامه تحصیل، با ابتکار عمل یک معلم آموزش استثنایی با لب‌هایش کتاب بریل نابینایان را می‌خواند و در حال حاضر دانش‌آموز ممتاز سال آخر دبیرستان است. این فیلم پیش از این نیز جایزه ویژه جشنواره توس کورت فرانسه، جایزه بزرگ جشنواره مسکو، جایزه طلا جشنواره هوستون آمریکا، تندیس سیمین جشنواره فیلم رشد و جایزه ویژه دهمین جشنواره سینمای مقدس و چندین جشنواره داخلی دیگر را به‌دست آورده و در ده‌ها جشنواره داخلی و خارجی حضور موفقیت‌آمیزی داشته است. این فیلم همچنین در بخش مسابقه جشنواره‌های فیلم فجر، کودک و جشنواره سینمای جوانان نیز حضور داشته است.
ارسال نظر
captcha
پربیننده