یادداشت

توردو فرانس یا تور زندانی‌ها؟ توردو فرانس از امروز آغاز می‌شود. با این حال این رقابت‌های پرهوادار و تماشایی که روزگاری بسیار خوشنام و شناخته شده بود، دیگر قهرمان‌پروری نمی‌کند. بله، توردو فرانس دیگر قهرمانی را از خود به بار نمی‌آورد. ورزشکاران برجسته اکنون متقلب‌هایی با گذرنامه‌های خونی شده‌اند. 196 متهم به روی زین می‌پرند تا چند صد کیلومتری را در فرانسه با دوچرخه هایشان رکاب بزنند. آنها از سوی گروهی از پزشکان و تدارکاتچی‌ها همراهی می‌شوند و البته از سوی 124 نگهبان و مراقب. نه، آنها ماموران کنترل دوپینگ نیستند. بلکه پای ماموران و پلیس‌های واقعی در میان است. بحث بر سر دستگیری، بازداشت و زندان است. این گروه وظیفه دارند مراقب باشند تا هیچ دوچرخه‌سواری غیبش نزند و در نرود و همه بتوانند روی هدف‌های تور تمرکز داشته باشند. هدف‌هایی چون سازماندهی کار گروهی، تقویت و افزایش اعتماد به نفس و بویژه باور داشتن به پاداش کار سخت و زحمت فراوان. بدیهی است که در رفتن و با به عبارت خودمانی «جیم شدن» قدغن است و نباید از کندترین رکابزنان سریع‌تر رفت. تور باید برای رسیدن به هدف‌هایش دست به کار شود و بتواند زندگی‌اش را دگرگون کند. آن هم با ابزار و راهکار‌های ساده. این دیگر سناریویی طراحی شده نیست. توردو فرانس در آینده با محکومیت زندان سراغ محکومان دوپینگی خواهد رفت. این در واقع «تور زندانیان» است و از چهار هفته پیش در «لیل» استارت خورده است. اقدامی اصلاحی برای مجرمان واقعی. [اشاره به تور دوچرخه‌سواری انجام شده در ماه گذشته میلادی با شرکت زندانیان فرانسه]. در نگاه اول برای بسیاری از تماشاگران تفاوت آ‌ن تور و توردو فرانس چندان هم زیاد نیست، چرا که وقتی از امروز در موناکو توردو فرانس 2009 آغاز می‌شود، به احتمال زیاد دوچرخه‌سوارانی متقلب در آن رکاب خواهند زد. تقلب هم هرچه باشد، جرم به شمار می‌آید و تقلب در ورزش بسیار بدتر و ناگوارتر است، چرا که ورزش دنیای الگوها و مدل‌هاست. پرفسور «پیتر اسلوتردیک» می‌گوید: «در دنیای ورزش هر چیزی که آدمی از دنیای عادی و معمولی می‌شناسد، در دنیایی با تراکم بالاتر توصیف و تصویر می‌شود. این ارزش‌ها همانند هر جای دیگر است اما در شکلی ناب‌تر و خالص‌تر. در دنیای خاکستری زندگی عادی تقلب و فریبکاری تاحدودی عادی و طبیعی است اما در جهان الگوها و مدل‌ها تقلب بی‌اندازه نامطلوب است و اگر اینگونه نباشد، ورزشکار مهم‌ترین کارکردش به عنوان «قهرمان» را از دست می‌دهد». اما توردو فرانس 2009. آیا این هنوز هم قهرمانی دارد؟ این تور دیگر قهرمان‌پروری نمی‌کند، چرا که قضیه نخست زمانی که قهرمان یکی از مرحله‌ها با سرعت تمام از خط پایان عبور می‌کند، این است که آیا او سابقه دوپینگ نداشته است و حتی یک بار هم با این اتهام روبه‌رو نبوده است؟ و این درست همان زمانی است که گزارشگر به فهرستش نگاه و آن را بارها و بارها از بالا تا پایین از سر می‌گذراند. بدون قهرمانان افسانه‌ای، تور هم دچار صدمه می‌شود. برای چندین دهه اسطوره‌ها از قهرمانان انفرادی جدا بودند و بی‌نیاز از اموری پیش پا افتاده همانند دوپینگ. البته بدون اسطوره هم که نمی‌شود. زمانی که این اسطوره‌ها برای چند سال به طور کامل حضور نداشتند، تور به پدیده‌ای به نام «دوپینگ» تن داد و اکنون باید با آن فعالانه و پرسر و صدا مبارزه کند و به‌عنوان یک شرکت‌کننده در مبارزه دنیای عادی جایگاه و یا حتی موجودیتش را به عنوان یک مسابقه به بازی بگذارد. دست‌کم تا زمانی که قرار است دنیای الگوها دنیای الگوها باقی بماند. اما دنیای توردو فرانس دیگر اینچنین نیست و این گفته به بررسی‌های پی در پی دوچرخه‌سواران و دادگاهی شدن بی‌وقفه‌ آنان بازمی‌گردد. «تام بونن»، قهرمان سابق جهان دوباره به کوکائین روی آورده است و دیگر هم محبوب نیست.«آلخاندرو والورده»، دوچرخه‌سوار شماره یک حال حاضر جهان هم در ایتالیا به دلیل دوپینگ با محرومیت روبه‌رو است. او قصد داشت فرجام‌خواهی کند ولی تیمش از این کار چشم‌پوشی کرد.«آندریاس کلودن» هم هست، اگر چه او هم براساس گزارش‌ها با اتهام دوپینگ تیمی دانشگاه فرایبورگ آلمان روبه‌رو است. «دنیس منچف» قهرمان جیرو دی ایتالیا یکی از امیدهای قهرمانی است، البته او هم بشدت مظنون به دوپینگ است. دنیای الگوها از همین رو است که دیگر همانند روزگار گذشته دنیای الگوها نیست. از آنجا که از یک سال و نیم پیش پای گذرنامه‌های خونی به میان آمده است. دیگر با آمارها نیاز به اثبات نیست که بخواهیم تعداد متهمان را کاهش بدهیم. اکنون نام پنج نفر نخست فاش شده است. دادگاه درباره آنها تصمیم‌گیری خواهد کرد. دادگاه است که باید نظر بدهد این نوع نمونه‌برداری قانونی است و می‌توان از آن به‌عنوان دلیل محکمه پسند استفاده کرد یا خیر. مقوله‌ اعضای بدن و جسم هم به دلیل جراحی‌های پزشکی و زیبایی با دگرگونی بزرگی روبه‌رو است. اکنون یک پاسپورت خونی چیزی نیست که مردم عادی ناچار باشند با آن روبه‌رو شوند. این گذرنامه چیزی عادی و روزمره است همانند گواهی اهدای عضو. ولی با یک گذرنامه خونی، دیگر کسی قهرمان نیست. البته مگر اینکه فرد ورزشکار لانس آرمسترانگ باشد. در تور امسال بحث تنها بر سر او است، چرا که او راهی به آینده را نشان می‌دهد. راهی که می‌تواند از جهان الگوها درگذشته و دنیای عادی؛ دنیایی جدید و سومی را پدید بیاورد، چرا که ورزشکار تنها نیاز به جراحی‌های فراوان ندارد بلکه می‌تواند چیزهای زیادی را در درونش ایجاد کند. آرمسترانگ زمانی سرطان را کنار زد آن هم با داروهای فراوان و سپس هفت بار قهرمان توردوفرانس شد اما اینکه این قهرمانی‌ها چگونه به بار آمد تنها خود او می‌داند.