با اینکه در ارزیابی‌های کمیته بیکر- همیلتون بر ضرورت تعامل و گفتمان با سوریه و ایران تاکید شده بود ولی سرسختی حکومت بوش و نگاه کاسبکارانه اوباما برای تغییر وضعیت منطقه از طریق جنگ 22روزه یا فرصت‌طلبی از رویدادهای پس از انتخابات ایران، موجب تاخیر در اجرای ارزیابی فوق شده است. نیاز اوباما به سوریه و ایران در پرونده‌های گوناگون منطقه‌ای قابل تردید نیست ولی آمریکا علاقه‌مند است هزینه کمتری را برای این رویکرد بپردازد.
از زمانی که رهبری سوریه در یک تعامل استخباراتی با غرب وارد یک پروسه موفق شد، سایه تهدید دادگاه بین‌المللی قتل حریری از سر سوریه برداشته شد و از آنجا که تلاش‌های عربستان و مصر برای منزوی کردن سوریه بی‌نتیجه مانده و نتایج معکوسی در لبنان به بار آورد، تمایل برای نزدیک شدن به سوریه آغاز شد. نخستین مانور و تمرین همگرایی در انتخابات لبنان به عمل آمد و هم‌اکنون این رویکرد با موضوع ترکیب کابینه سعد حریری گره خورده است. حریری رایزنی با طرف‌های داخلی و طوایف لبنانی را پایان داده ولی زمینه همگرایی عربستان با سوریه که با سفر فرزند ملک عبدالله و سپس عبدالعزیز خوجه به لبنان تکمیل شده، مقدمه دیدار ملک عبدالله سعودی از دمشق را مهیا می‌کند. خوجه و حریری به عربستان رفته‌اند تا تصویر نهایی کابینه لبنان را روشن و یکی از برگه‌های مذاکراتی ملک عبدالله در دمشق را مهیا کنند.
همگرایی عربستان با سوریه در پرونده لبنان خلاصه نمی‌شود و با موضوعات حساسی مانند فلسطین، عراق و ایران نیز گره خورده است. شاید بتوان چنین گمانه‌زنی کرد که نشست سران عرب یا مجموعه‌ای از آنها در حاشیه اجلاس غیرمتعهدها در قاهره، برای دستیابی به دیدگاه مشترک در قبال رژیم صهیونیستی و طرح عربی و زمزمه‌های تعدیل مرزهای 1967 و آشتی گروه‌های فلسطینی و مذاکره فلسطینی – اسرائیلی است. ولی آنچه جایگاه محوری در این تعاملات منطقه‌ای دارد این است که کشورهای سازشکار عرب برای امتیازدهی جدید به صهیونیست‌ها در تعدیل طرح عربی یا آشتی فلسطینی و ... نیازمند سوریه هستند و مهم‌تر اینکه در قالب این همگرایی عربی، به دنبال دور زدن نقش و جایگاه ایرانند. تصویر کلی این است که عربستان برای کسب مودت سوریه، یک فصل مشترک همکاری نیز در لبنان تعریف کرده و لذا مساله ترکیب کابینه لبنان و سعد حریری به این رویکرد جدید منطقه‌ای مرتبط است و قرار است در نشست سه‌جانبه، بشار اسد، ملک عبدالله سعودی، میشل سلیمان و سعد حریری نیز دیداری داشته و پایه‌های جدید همکاری را تعریف کنند. لذا باید چنین نتیجه گرفت که مدل‌های مطرح شده برای ترکیب کابینه سعد حریری تا حد زیادی به سیر رایزنی و دیدارهای احتمالی فوق وابسته است و نگرانی جعجع از امتیازدهی سعد حریری به معارضه در ترکیب کابینه یا بیانیه رویکرد حکومتی، کاملا با این موضوع مرتبط است. رفتار محتاطانه حزب‌الله در بیان مواضع که هوشیاری در این مرحله را توصیه کرده یا دیدار جنبلاط و سعد حریری با سیدحسن نصرالله که بر خلاف رویه معمول شکل می‌گیرد (باید همه گروه‌ها به طرف پیروز در انتخابات تبریک بگویند و با آن دیدار کنند)، شاخص مهمی در درک برخی تحولات آتی در لبنان یا موافقت با سوریه در عراق و فلسطین است. ترکیب حکومتی لبنان و موازنه جدید منطقه‌ای
با اینکه در ارزیابی‌های کمیته بیکر- همیلتون بر ضرورت تعامل و گفتمان با سوریه و ایران تاکید شده بود ولی سرسختی حکومت بوش و نگاه کاسبکارانه اوباما برای تغییر وضعیت منطقه از طریق جنگ 22روزه یا فرصت‌طلبی از رویدادهای پس از انتخابات ایران، موجب تاخیر در اجرای ارزیابی فوق شده است. نیاز اوباما به سوریه و ایران در پرونده‌های گوناگون منطقه‌ای قابل تردید نیست ولی آمریکا علاقه‌مند است هزینه کمتری را برای این رویکرد بپردازد.
از زمانی که رهبری سوریه در یک تعامل استخباراتی با غرب وارد یک پروسه موفق شد، سایه تهدید دادگاه بین‌المللی قتل حریری از سر سوریه برداشته شد و از آنجا که تلاش‌های عربستان و مصر برای منزوی کردن سوریه بی‌نتیجه مانده و نتایج معکوسی در لبنان به بار آورد، تمایل برای نزدیک شدن به سوریه آغاز شد. نخستین مانور و تمرین همگرایی در انتخابات لبنان به عمل آمد و هم‌اکنون این رویکرد با موضوع ترکیب کابینه سعد حریری گره خورده است. حریری رایزنی با طرف‌های داخلی و طوایف لبنانی را پایان داده ولی زمینه همگرایی عربستان با سوریه که با سفر فرزند ملک عبدالله و سپس عبدالعزیز خوجه به لبنان تکمیل شده، مقدمه دیدار ملک عبدالله سعودی از دمشق را مهیا می‌کند. خوجه و حریری به عربستان رفته‌اند تا تصویر نهایی کابینه لبنان را روشن و یکی از برگه‌های مذاکراتی ملک عبدالله در دمشق را مهیا کنند.
همگرایی عربستان با سوریه در پرونده لبنان خلاصه نمی‌شود و با موضوعات حساسی مانند فلسطین، عراق و ایران نیز گره خورده است. شاید بتوان چنین گمانه‌زنی کرد که نشست سران عرب یا مجموعه‌ای از آنها در حاشیه اجلاس غیرمتعهدها در قاهره، برای دستیابی به دیدگاه مشترک در قبال رژیم صهیونیستی و طرح عربی و زمزمه‌های تعدیل مرزهای 1967 و آشتی گروه‌های فلسطینی و مذاکره فلسطینی – اسرائیلی است. ولی آنچه جایگاه محوری در این تعاملات منطقه‌ای دارد این است که کشورهای سازشکار عرب برای امتیازدهی جدید به صهیونیست‌ها در تعدیل طرح عربی یا آشتی فلسطینی و ... نیازمند سوریه هستند و مهم‌تر اینکه در قالب این همگرایی عربی، به دنبال دور زدن نقش و جایگاه ایرانند. تصویر کلی این است که عربستان برای کسب مودت سوریه، یک فصل مشترک همکاری نیز در لبنان تعریف کرده و لذا مساله ترکیب کابینه لبنان و سعد حریری به این رویکرد جدید منطقه‌ای مرتبط است و قرار است در نشست سه‌جانبه، بشار اسد، ملک عبدالله سعودی، میشل سلیمان و سعد حریری نیز دیداری داشته و پایه‌های جدید همکاری را تعریف کنند. لذا باید چنین نتیجه گرفت که مدل‌های مطرح شده برای ترکیب کابینه سعد حریری تا حد زیادی به سیر رایزنی و دیدارهای احتمالی فوق وابسته است و نگرانی جعجع از امتیازدهی سعد حریری به معارضه در ترکیب کابینه یا بیانیه رویکرد حکومتی، کاملا با این موضوع مرتبط است. رفتار محتاطانه حزب‌الله در بیان مواضع که هوشیاری در این مرحله را توصیه کرده یا دیدار جنبلاط و سعد حریری با سیدحسن نصرالله که بر خلاف رویه معمول شکل می‌گیرد (باید همه گروه‌ها به طرف پیروز در انتخابات تبریک بگویند و با آن دیدار کنند)، شاخص مهمی در درک برخی تحولات آتی در لبنان یا موافقت با سوریه در عراق و فلسطین است. ارسال نظر
پربیننده