۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۸:۰۶
بان کی‌مون

مردي براي هیچ يك از فصول

بسیاری بان کی‌مون را یکی از ضعیف‌ترین افرادی می‌دانند که تا به حال در پست دبیر کلی سازمان ملل فعالیت ‌کرده است. شاید اگر بخواهیم بررسی گسترده‌ای انجام دهیم، بان کی‌مون کره‌ای در این دو سال و نیم فعالیت خود به عنوان دبیر کل سازمان ملل اشتباه شاخصی در کار خود انجام نداده باشد، اما در روزهایی که جهان نیازمند یک رهبری واحد از سوی سازمان ملل است و مسائلی چون نبرد با تروریسم و تغییرات اقلیمی به مباحث داغ این روزهای کشورها و دولت‌ها تبدیل شده است، حضور شخصی چون بان کی‌مون در پست دبیر کلی سازمان ملل عملا نتوانسته رضایت بسیاری را برآورده کند و او همچنان با سستی‌های خود در معرض انتقاد شدید دولتمردان و شخصیت‌های مهم بین‌المللي قرار گرفته است. بان کی‌مون به جای اینکه در این موضوعات مانند اسلاف خود تحرک بیشتری نشان دهد، وقت خود را صرف پرسه زدن در مجامع و نشست‌های بین‌المللی می‌کند تا درجات افتخاری بیشتری برای خود جمع کند. او را برخی از قدیمی‌های سازمان ملل گردشگر تصادفی‌ای می‌نامند که از بد حادثه راهش به مقر سازمان ملل باز شده است. وزیر خارجه اسبق کره نشان داده که در عمل جرأت موضع‌گیری تند و اثرگذار در برابر کشورها را ندارد و چند هفته پیش که برای دریافت یک نشان افتخار دیگر به جزیره مالت رفته بود و در آنجا از او درباره رفتار بد دولت مالت با مهاجران آفریقایی پرسیده شد، او یک بار دیگر با همان پاسخ‌های همیشگی در حالی که باز هم کمی عصبانی به نظر می‌رسید گفت که مساله هیچ ارتباطی به وی ندارد و ترجیح می‌دهد در امور داخلی کشورها دخالت نکند. در جریان کشته شدن ده‌ها هزار نفر از ببرهای تامیل در جنگ‌های داخلی اخیر در سریلانکا بان کی‌مون و مشاورانش به انتظار کشیدن در مقر سازمان ملل بسنده کردند و تنها پس از اتمام خونریزی‌ها و پایان یافتن جنگ در منطقه حاضر شدند و سرشان را به نشانه افسوس تکان دادند تا یک بار دیگر بی‌کفایتی محض خود را اثبات کنند. نارسایی‌های کاری بان کی‌مون به همین دوره دبیر کلی سازمان ملل محدود نمی‌شود. آنهایی که دوره حضور 10 ساله او در وزارت خارجه کره جنوبی را به یاد می‌آورند با این بی‌کفایتی‌ها کم و بیش آشنا هستند. کره‌ای‌ها در آن زمان لقب بان بروکرات را به او داده بودند و کمتر کسی بود که در کره از کار او رضایت کامل داشته باشد. شاید برخی‌ها بپرسند با همه این ناکارآمدی‌ها چرا بان کی‌مون به این پست رسید و پایش به سازمان ملل در نیویورک باز شد. واقعیت این است که کوفی عنان در سال‌های طولانی دبیر کلی سازمان ملل به انحای مختلف با اقدام‌ها و تصمیم‌های آمریکایی‌ها مخالفت ورزید و بوش در این سال‌های آخر شدیدا علاقه‌مند بود شخصی کاملا موافق با اندیشه‌های خود را در مقام دبیر کل سازمان ملل ببیند و بر هیچ‌کس پوشیده نیست که اعمال نفوذ بوش تاثیر بسیار زیادی در انتخاب بان کی‌مون به دبیر کلی سازمان ملل داشت. در پایان دوره عنان وقتی مشخص شد که دبیر کل بعدی باید از میان آسیایی‌ها انتخاب شود، کاندولیزا رایس، وزیر خارجه بوش انتخاب بان کی‌مون را در صدر برنامه‌های خود قرار داد و برای تحمیل او به دیگر اعضا از هیچ کوششی فروگذار نکرد. جیمز تراوب یکی از اعضای وقت شورای روابط خارجی آمریکا در کتابی که اخیرا تحت عنوان «نیات خوب» منتشر کرده به مباحثی اشاره می‌کند که در آن زمان بر سر حضور بان کی‌مون در این منصب در آمریکا در گرفته بود و خاطره‌ای جالب از حضور بان‌کی‌مون در این شورا نقل می‌کند که در نخستین سخنرانی‌اش در جمع اعضای این شورا آنقدر درهم و ناواضح سخن گفته بود که نیمی از اعضای حاضر در شورا به خواب رفته بودند. بان کی‌مون که دیوارهای دفتر خود در نیویورک را به آخرین محصولات شرکت‌های الکترونیکی کره مزین کرده است و مشاوران خود را نیز از میان مردان و زنان پرنفوذ در این شرکت‌ها انتخاب کرده، علاقه زیادی به برقراری روابط پشت پرده با سران صنعت کره دارد و آنها نیز از این راه می‌توانند ارتباطات خود را با لابی‌های مهم در آمریکا توسعه بدهند. او که در ابتدای حضورش در سازمان ملل مدعی بود روش و الگویی جدید را در رهبری سازمان ملل معرفی خواهد کرد و بر ارزش‌های کار گروهی تاکید فراوانی خواهد داشت، حال پس از گذشت بیش از دو سال و نیم عملا خود نیز در سخنرانی‌های متعددی که داشته به ضعف و ناتوانی در همگرایی جریان‌های مختلف موجود در سازمان ملل اعتراف کرده و خود او نیز امید چندانی به موفقیت در این مقام ندارد. در این مقام مردان بسیار بزرگی تا به حال کار کرده‌اند وکارهای بسیار بزرگ و تاریخی‌ای را صورت داده‌اند و مبنای اصلی آنها در کسب همه این موفقیت‌ها نترسیدن و خطر کردن بسیار در انجام ماموریت‌های مهم و سفر به نقاط بحران‌خیز در کشورها بوده است. داگ هامرزکیولد در دوران خود بارها و بارها به چین سفر کرد و با دیدارهای متعدد با رهبران چینی و شخص مائو نقش مهمی را در آزادی 15 خلبان آمریکایی اسیر شده در جریان جنگ کره ایفا کرد و هنوز کسی سفرهای خطرناک او را به کنگو از یاد نبرده است. یا خاویر پرز دکوئیار که گام بسیار مهمی در حل و فصل مناقشه فالکلند میان انگلستان و آرژانتین برداشت و همچنین در اعلام استقلال نامیبیا از آفریقای جنوبی نقش مهمی را ایفا کرد. شاید برخی‌ها بگویند وضعیت جهان عوض شده و عملا ماموریت خطرناکی برای بان کی‌مون وجود ندارد، اما این در حالی است که تعدادی از مهم‌ترین وقایع قرن گذشته مانند جنگ خاورمیانه، سریلانکا و سودان درست در همین دوران اتفاق افتاده و بان کی‌مون و یارانش می‌توانستند کارهای بسیار بزرگ‌تری انجام بدهند، اما آنها با سکوت خود نه‌تنها عملا اعتبار و جایگاه خود را پایین آوردند بلکه اعتبار و جایگاه سازمان ملل نیز بشدت افت کرد و حال این سازمان به مجری صرف سیاست‌های آمریکا تبدیل شده و در بسیاری از موارد اصلا خلاف حرف آمریکا حرفی از سازمان ملل شنیده نمی‌شود. این همان چیزی بود که بوش با تمام توان به دنبالش بود و اگر خود او در حال حاضر همچنان بر مسند قدرت بود مطمئنا از این انفعال لجام گسیخته در سازمان ملل نهایت بهره و استفاده را می‌برد و تا آنجایی که می‌توانست در دیگر نقاط جهان نیز به فعالیت‌های مداخله‌جویانه خود ادامه می‌داد. بسیاری در دوران کوفی عنان او را علاوه بر یک دبیر کل، یک رهبر اخلاقی و اثرگذار در مهم‌ترین نهاد بین‌المللی موجود در روابط میان کشورها می‌دانستند، اما بان کی‌مون کاری کرده که دیگر هیچ امیدی به سازمان ملل بویژه برای کشورهای ضعیف و ناتوان وجود ندارد و بان کی‌مون را می‌توان محصول همان اندیشه‌ای دانست که سال‌ها در عراق و افغانستان به اشغال و خونریزی پرداخت و جهان هنوز از تبعات دردآور آن خلاص نشده است.
ارسال نظر
captcha
پربیننده