ایران G8 را به بن بست کشاند

گروه سیاسی: شاید 8 ژوئیه هنگامی که سی و پنجمین نشست 8 قطب اقتصادی دنیا موسوم به G8 در «لاکوئیلا»ی ایتالیا آغاز به کار کرد، خوشبین‌ترین افراد گمان نمی‌کردند غول‌های اقتصادی دنیا که پیشرفت‌های آنان در عرصه اقتصاد باعث ارتقای جایگاه سیاسی شان در دنیا و نقش‌آفرینی تاثیرگذار آنان در تحولات جهانی شده است؛ نتوانند حتی درباره سازوکار کاهش «گازهای گلخانه‌ای» به توافق برسند. نشست G8 اینبار اجماعی از مواضع متضاد و متقابل شد. در این میان به گواه اکثر تحلیلگران، این موضوع ایران بود که بیشتر از سایر موضوعات در دستور کار، مورد توجه قرار گرفت. اراده جمهوری اسلامی ایران برای مجازات عوامل سفارت انگلیس که هدایت بخشی از آشوب‌های اخیر تهران را بر عهده داشتند، موجب آن شد تا افکار عمومی و رسانه‌های خبری دنیا نحوه رفتار G8 با این اقدام ایران را به انتظار بنشینند. البته قبل از یکجانشینی اعضای این گروه ناکامی انگلستان برای اجماع اتحادیه اروپایی علیه ایران از عدم وجود تمایل مشترک میان اعضای G8 برای اتخاذ مواضع سختگیرانه حکایت می‌کرد. موضوعی که با آغاز به کار این نشست آشکار شد. در حالی که فرانسه در کنار آلمان و انگلستان به دنبال توافق و اجماع اعضا برای افزایش تحریم‌‌ها و مواضع سخت با ایران بودند اما آنچه در نهایت برای این 3 کشور به جا ماند، توافق اعضا برای گفت‌وگو درباره ایران آن هم بر سر «میز شام» بود. البته میز شام هم برای این تروئیکای اروپایی ماحصلی نداشت، چرا که در عرف دیپلماتیک مسائل قابل طرح بر سر میز شام اساسا از اهمیت چندانی نزد اعضا برخوردار نیستند. با این حال نیکلا سارکوزی که سرخورده بزرگ این نشست بود، در حالی که بشدت در تلاش بود تا ناکامی کشورش در اجماع G8 علیه ایران را انکار کند، در اظهار نظری عجیب مدعی شد که در نشست سران گروه هشت در ایتالیا «وحدتی بزرگ» بین شرکت‌کنندگان در رابطه با ایران حاصل شد. البته سارکوزی مشخص نکرد که از نظر وی در بیانیه پایانی G8 چه توافق چشمگیر و وحدت نظری درباره ایران وجود داشت. رئیس‌جمهور فرانسه در ادامه اما اعتراف کرد که سران 8 قدرت اقتصادی دنیا معتقد به گفت‌وگو و مذاکره با ایران هستند. البته آنگونه که سارکوزی روایت کرد، «ایران تا ماه سپتامبر فرصت دارد مذاکره درباره برنامه هسته‌ای خود را آغاز کند و در غیراینصورت با تحریم‌های شدیدتری مواجه می‌شود». تأکید بر مذاکره بر خلاف انتظار فرانسه، آلمان و انگلیس بیانیه پایانی سران 8 قدرت اقتصادی دنیا بر گفت‌وگو و مذاکره هسته‌ای با ایران تاکید کرد. در این بیانیه همچنین بر «ضرورت پیدا کردن راه حل مسالمت‌آمیزی برای خاتمه تنش هسته‌ای با ایران» تاکید شد و این در حالیست که برخلاف ادعاهای سارکوزی، در این بیانیه هیچ صحبتی از تحریم‌های بیشتر علیه ایران نشده است. اوباما بعد از گفت‌وگو با «جورجو ناپولیتانو»، رئیس‌جمهوری ایتالیا بر اهمیت مذاکره هسته‌ای با ایران تاکید کرد و گفت: «برای جامعه بین‌المللی بسیار مهم است که با کشورهایی نظیر ایران گفت‌وگو کند». وی تاکید کرد: «واشنگتن خواهان حل مناقشه هسته‌ای ایران از طریق دیپلماتیک است». البته به اعتقاد کارشناسان، این اظهارات اوباما به خاطر آگاهی وی از نبود شرایط لازم برای اعمال فشار و همچنین بی فایده بودن اتخاذمواضع سختگیرانه علیه ایران است. موضوعی که بارها مورد اشاره اوباما و وزیر خارجه‌اش هیلاری کلینتون قرار گرفته است. تاکید بر مذاکره با ایران در ادامه مورد پذیرش نخست وزیر انگلیس نیز قرار گرفت. البته گوردون براون در اظهاراتش هدف دولت متبوع خود از گفت‌وگو را «توقف» برنامه هسته‌ای ایران اعلام کرد. براون گفت که لندن برای متقاعد کردن ایران به توقف برنامه هسته‌ای، آماده است تعداد زرادخانه‌های هسته‌ای خود را کاهش دهد و سایر قدرت‌های جهانی نیز باید با اتخاذ موضعی مشترک به لندن بپیوندند. براون همچنین تاکید کرد که برای منصرف کردن ایران از ادامه فعالیت‌های هسته‌ای نیاز به «اقدام جمعی» است و رویکردهای یک‌جانبه روشی کارساز نیست. وی در سخنانی بی‌اساس درباره ماهیت برنامه هسته‌ای تهران افزود: «ایران به‌دنبال دستیابی به سلاح هسته‌‌ای است؛ باید نشان دهیم که می‌توانیم با اقدامی جمعی با این چالش روبه‌رو شویم». بروان ادامه داد: «معتقدیم که اقدام یک‌جانبه توسط انگلیس، بهترین روش نیست». تاکید G8 بر گفت‌وگو با ایران اما به مذاق رژیم صهیونیستی خوش نیامد به طوری که سایت رسمی وزارت خارجه اسرائیل دقایقی پس از صدور بیانیه گروه هشت اعلام کرد: «این قبیل بیانیه‌ها، هر اندازه که شدیداللحن باشد، چندان کارساز نیست و نمی‌تواند جای اقدامات عملی علیه نظام ایران را بگیرد». هشدار‌های رهبر انقلاب به اعتقاد بیشتر کارشناسان هشدارهای رهبر انقلاب به کشور‌های مداخله‌گر غربی، از عوامل بسیار تاثیرگذار در رفتار گروه 8 و عدم اتخاذ مواضع سختگیرانه علیه ایران بوده است. حضرت آیت الله خامنه ای، دوشنبه گذشته در جمع هزاران نفر از اقشار مختلف مردم با اخطار شدید به سران برخی دولت‌های غربی که در جریان آشوب‌های اخیر تهران مواضع مداخله‌جویانه اتخاذ کردند، تأکید کردند: این دولت‌ها باید مراقب اظهارات و رفتار خصمانه‌ خود باشند زیرا ملت ایران عکس‌العمل نشان خواهد داد.حضرت آیت‌الله خامنه‌ای افزودند: ما اظهارات و رفتارهای مداخله‌جویانه‌ این دولت‌ها را محاسبه خواهیم کرد و قطعاً در آینده روابط جمهوری اسلامی ایران با آنها تأثیر منفی خواهد داشت.