دریچه

کارگران فصلی سرگردان در میدان‌های شهر کارگران فصلی هر سال در فصولی که فعالیت‌های کشاورزی رونق چندانی ندارد چهره شهر تهران را دگرگون می‌کنند. با این حال بسیاری از کارشناسان با توجه به تعداد زیاد این کارگران در تهران معتقدند سرازیر شدن نیروهای کار غیرماهر از مناطق کم‌جمعیت‌تر به سوی تهران یا شهر‌های بزرگ دیگر بیشتر به بحران اشتغال مربوط است تا افت فصلی فعالیت‌های کشاورزی. این کارگران فصلی که به‌طور عمده با سر و وضعی فقیرانه و ظاهری آشفته هر روز صبح زود در انتظار یک شغل موقت در میدان‌های بزرگ تهران نظیر میدان امام حسین(ع)، میدان حسن‌آباد و پل چوبی تجمع می‌کنند، در موارد قابل توجهی حتی از داشتن یک سرپناه شبانه هم محرومند و در آرزوی آن بسر می‌برند که با یافتن یک کار موقت فصلی یا در کارگاه، محلی برای خواب بیابند یا با دستمزد معمولا ناچیز خود سرپناهی اجاره کنند. از آنجا که حضور وسیع این قشر از جامعه در میادین شهر چهره نامناسبی برای بخشی از مناطق شهری ایجاد می‌کند، گفته می‌شود شورای شهر تهران هشت سال است نسبت به ساماندهی کارگران فصلی و ایجاد مراکزی برای استقرار روزانه آنها اقدام کرده اما جز در مورد استقرار کم‌جاذبه برخی از مراکز تجمع، هیچ طرح دیگری به سرانجام نرسیده است. این موضوع به حدی جدی است که شهردار منطقه 11 هفته گذشته با حضور در مراسم افتتاح نخستین مرکز ساماندهی کارگران فصلی در این منطقه گفت: «یکی از مشکلات شهر تهران در ساماندهی و حل معضلات موجود عدم وجود متولی مشخص است». اسد فاضل ادامه داد: «چون در تهران مدیریتی واحد وجود نداشته و مسؤولیت‌ها در بین سازمان‌ها تقسیم شده، ساماندهی و حل یک معضل کار بسیار دشواری است». وی گفت: «ساماندهی کارگران فصلی نیز یکی از معضلاتی است که از چهار سال پیش، تهران با آن مواجه شده اما این طرح از سال گذشته با ورود شورای شهر به این حوزه با موفقیت انجام شد». فاضل افزود: «تنها ایجاد چنین مراکزی برای ساماندهی کارگران فصلی کافی نیست بلکه باید تمام شرکت‌ها و کارفرمایان را موظف به جذب نیروی کار از این مراکز کرد». مرتضی طلایی در کسوت عضو کمیسیون فرهنگی شورای اسلامی شهر تهران معتقد است متولی اصلی ساماندهی کارگران فصلی در حاشیه نشسته است زیرا از نظر وی: «مسؤولیت ساماندهی کارگران فصلی با وزارت کار است، اما متاسفانه این متولی اصلی در حاشیه نشسته و در این موضوع ورود پیدا نمی‌کند». وی با بیان اینکه این کار یک حرکت چندوجهی است و از دغدغه‌های اصلی جامعه ما است، افزود: «کارگران از اقشار نجیب و زحمتکش هستند که عرق جبین آنها به منزله خون شهید است و پرداختن به مشکلات آنها وظیفه ما است». وی با اشاره به اینکه جایگاه این افراد بالاتر از آن است که در پیچ و خم مشکلات اداری در بلاتکلیفی بسر برند، افزود: «اثربخشی این حرکتی که آغاز شده ، علاوه بر هماهنگی همه بخش‌ها به همکاری خود آنها نیز مربوط است و در غیر این صورت ناموفق می‌شود». به گفته طلایی: «در مرحله اول کارفرمایان بخش دولتی و دستگاه‌های عمومی که تعداد زیادی از نیروهای کارگری را به خود اختصاص می‌دهند باید با وضع مقرراتی، پیمانکاران را ملزم کنند تا از این نیروهای ساماندهی شده استفاده کنند و از مناطق شهرداری نیز می‌خواهم تا این کار را آغاز کرده و پیمانکاران را برای استفاده از نیروهای مستقر در این مراکز ملزم کند». وی با بیان اینکه شهرداری پیمانکاران بخش خصوصی را نیز می‌تواند به استفاده از این کارگران ملزم کند، اظهار داشت: « ما نیز در شورای شهر حاضریم تا هرچه به عنوان مصوبه لازم است تصویب کنیم تا استفاده از این کارگران توسط کارفرمایان الزامی شود». به گفته طلایی:« ارائه خدمات کارگری در سطح تهران با ساماندهی مشخص که شهروندان بتوانند براحتی و بر اساس نیاز خود از آن استفاده کنند از اهداف اجرای این طرح است که مستلزم همکاری همه‌جانبه است و بیشترین تلاش آن برعهده نیروی انتظامی، شهرداری مناطق و در مرحله بعد همه سازمان‌های مربوط است».