آغاز دوباره با روس‌ها امکانپذیر است؟
خوشبینی محض
در اولین روز دیدار باراک اوباما از مسکو و ملاقات او با دیمیتری مدودف که مدت‌هاي بسیاری محافل خبری و سیاسی جهان انتظارش را می‌کشیدند، دو رئیس‌جمهور جوان برای اینکه ثابت کنند می‌خواهند کار بزرگی انجام بدهند، توافقنامه‌ای را برای کاهش تسلیحات هسته‌ای خود به امضا رساندند. در واقع بحث محدود کردن توان هسته‌ای دو کشور بزرگ در این حوزه یکی از مهم‌ترین وعده‌هایی بود که اوباما از روزهای اول شروع به کار خود آن را وعده داده بود و روسیه نیز در این راه با اوباما همراه شد تا اوباما بتواند گامی در راه تحقق وعده‌هایش بردارد. هر دو رئیس‌جمهور مایل بودند دیداری که بسیاری آن را تاریخی می‌خواندند با موفقیت پیش برود. امضای این توافقنامه ظاهرا سرنوشت‌ساز در واقع جایگزینی است برای پیمان کاهش راهبردی تسلیحات هسته‌ای استارت که در 1991 به امضا رسید و در دسامبر امسال نیز به پایان می‌رسد. علاوه بر این هم اوباما و هم مدودف قول دادند که پا را از این هم فراتر گذاشته و حجم بیشتری از توان هسته‌ای خود را کاهش دهند، به‌طور‌ی که اوباما به نشانه اثبات اوج نگرانی خود در این زمینه قول داد نشست جهانی امنیت هسته‌ای را در 2010 برگزار کند. اما همه اینها ظاهر قضیه بود و به اعتقاد بسیاری دامنه اختلافات آمریکا و روسیه آنقدر عمیق است که حتی چنین توافقنامه‌ای هم نتواند کاری از پیش ببرد. در واقع در نظر بسیاری از روس‌ها و در راس آنها ولادیمیر پوتین، آمریکا اگر واقعا مایل است آغاز مجددی در روابط خود با روسیه را شاهد باشد باید پیش از هرچیز به دنبال از میان برداشتن تفاله‌های جنگ سرد نظیر سپر دفاع موشکی و پیشروی‌های ناتو باشد، به علاوه اینکه از سیاست‌های برتری‌جویانه خود که از زمان پایان جنگ سرد شروع شده نسبت به روسیه دست بکشد. در عمل بدون چنین تغییرات مهمی اوباما به هیچ وجه نمی‌تواند روی روسیه به عنوان شریکی مهم در اهداف بلند پروازانه خود در حوزه سیاست خارجی حساب کند و روس‌ها نیز با آن سابقه‌ای که از آمریکای دوران بوش در ذهن دارند بدون چنین تحولاتی مطمئنا دست اوباما را نخواهند گرفت. اوباما در مصاحبه مهم خود با روزنامه نوایا گازتا که مهم‌ترین روزنامه معارضان در روسیه به حساب می‌آید برای آنکه دلگرمی بیشتری به طرفداران رابطه با غرب در روسیه بدهد، گفت که روسیه را کشوری هم‌عرض و هم توان آمریکا می‌داند. این گفته شاید خیلی از مسائل را حل کند و مایه امیدواری بسیاری برای غربگرایان روسیه باشد، اما متن و اصل دیدارهای اوباما با سران روسیه و بررسی دقیق‌تر جزئیات مسائل مورد مناقشه نشان می‌دهد که مشکلات عمیق‌تر و نابسامان‌تر از آن است که با چنین وعده‌هایی از میان برداشته شود. استقرار سپر دفاع موشکی در لهستان و جمهوری چک و گسترش ارضی ناتو به کشورهایی در حاشیه امن روسیه دو موضوع مهم مورد اختلاف روسیه و آمریکا هستند که آمریکا هیچ تضمین مشخصی برای حذف آنها از برنامه‌های خود ارائه نمی‌دهد. میخائیل گورباچف، رهبر تاثیرگذار شوروی سابق در مصاحبه جنجالی خود که اخیرا با تلویزیون روسیه انجام داد هر دو حرکت را تلاش‌های آمریکا برای آغاز جنگ هسته‌ای در منطقه دانست. به عبارت دیگر اصرار بر اتمام هر دو موضوع با بحث کاهش تسلیحات هسته‌ای کاملا در تناقض است. گورباچف در این مصاحبه روی مساله مهم دیگری نیز تاکید کرد که بسیاری از رسانه‌های آمریکایی از کنار آن به سادگی گذشتند و آن، این بود که تقریبا بیشتر اروپایی‌ها در حال حاضر با استقرار سپر موشکی مخالف هستند و در همه‌پرسی‌‌ها و نظرسنجی‌هایی که تا به حال بویژه در میان مردم چک و لهستان انجام شده، بیش از 60 درصد کاملا با آن مخالف بوده‌اند. به عبارت دیگر همانطور که بسیاری از کارشناسان خبره آمریکایی از ماه‌ها پیش روی دیدار اوباما از مسکو بحث کرده‌اند، با وجود این دو موضوع مهم میان دو کشور عملا نمی‌توان هیچ انتظاری برای کنار آمدن با روس‌ها داشت چراکه این دو مساله به خط قرمز روس‌ها تبدیل شده و پس از جنگ گرجستان و مسائل مختلفی که پس از آن میان دو کشور به وجود آمده این خط قرمز پررنگ‌تر از قبل میان روسیه و آمریکا خود را نشان می‌دهد. در داستان گرجستان اگرچه پس از پایان جنگ آمریکا قول داد تقریبا دیگر در حیاط خلوت روس‌ها دست به تحرک نظامی نزند، اما مانور امسال ناتو کار را بدتر کرد و هنوز هم مشخص نیست که اوباما با چه امیدی می‌خواهد به عملی شدن توافقنامه‌هایش در مسکو دل ببندد. استفن کوهن، مورخ سرشناس دانشگاه نیویورک و یکی از اعضای ثابت تحریریه مجله نیشن و مولف کتاب «از استالین تا جنگ سرد» در این باره می‌گوید: «موج بی‌اعتمادی روس‌ها به سیاست‌های آمریکا که در دهه 90 و در نتیجه تحقیر روسیه در مناسبات قدرت به وجود آمده بود در این دهه نیز ادامه داشته و با تحرکات نظامی و سیاسی آمریکایی‌ها در قفقاز این بی‌اعتمادی و نفرت در میان مردم روسیه تشدید شده و پوتین و مدودف نیز عملا نمی‌توانند این بی‌اعتمادی عمومی را نادیده بگیرند». پس عملا سخن گفتن از آغاز مجدد در روابط آمریکا و روسیه از این نظر خنده‌دار است مگر اینکه اوباما بخواهد چارچوبی جدید را در روابط دو کشور ایجاد کند و به همه موضوعات مورد اختلاف نیز پایان بدهد. شاید تنها کسی که می‌توانست در این دوره با چنین نگرشی به روس‌ها وارد میدان شود رونالد ریگان بود که اگر حضور داشت مطمئنا با زبان چرب‌تری با روس‌ها سخن می‌گفت و البته اوباما نیز به لحاظ تاریخی اساسا تلاش می‌کند همان راه ریگان را با روس‌ها ادامه بدهد، غافل از اینکه بازویی توانا چون هنری کیسینجر ندارد که بتواند با احترام و نه با تحقیر با روس‌ها برخورد کند.
ترجمه: زینب صادقیان
منبع: فارن پالسی نما
آغاز دوباره با روس‌ها امکانپذیر است؟
خوشبینی محض
در اولین روز دیدار باراک اوباما از مسکو و ملاقات او با دیمیتری مدودف که مدت‌هاي بسیاری محافل خبری و سیاسی جهان انتظارش را می‌کشیدند، دو رئیس‌جمهور جوان برای اینکه ثابت کنند می‌خواهند کار بزرگی انجام بدهند، توافقنامه‌ای را برای کاهش تسلیحات هسته‌ای خود به امضا رساندند. در واقع بحث محدود کردن توان هسته‌ای دو کشور بزرگ در این حوزه یکی از مهم‌ترین وعده‌هایی بود که اوباما از روزهای اول شروع به کار خود آن را وعده داده بود و روسیه نیز در این راه با اوباما همراه شد تا اوباما بتواند گامی در راه تحقق وعده‌هایش بردارد. هر دو رئیس‌جمهور مایل بودند دیداری که بسیاری آن را تاریخی می‌خواندند با موفقیت پیش برود. امضای این توافقنامه ظاهرا سرنوشت‌ساز در واقع جایگزینی است برای پیمان کاهش راهبردی تسلیحات هسته‌ای استارت که در 1991 به امضا رسید و در دسامبر امسال نیز به پایان می‌رسد. علاوه بر این هم اوباما و هم مدودف قول دادند که پا را از این هم فراتر گذاشته و حجم بیشتری از توان هسته‌ای خود را کاهش دهند، به‌طور‌ی که اوباما به نشانه اثبات اوج نگرانی خود در این زمینه قول داد نشست جهانی امنیت هسته‌ای را در 2010 برگزار کند. اما همه اینها ظاهر قضیه بود و به اعتقاد بسیاری دامنه اختلافات آمریکا و روسیه آنقدر عمیق است که حتی چنین توافقنامه‌ای هم نتواند کاری از پیش ببرد. در واقع در نظر بسیاری از روس‌ها و در راس آنها ولادیمیر پوتین، آمریکا اگر واقعا مایل است آغاز مجددی در روابط خود با روسیه را شاهد باشد باید پیش از هرچیز به دنبال از میان برداشتن تفاله‌های جنگ سرد نظیر سپر دفاع موشکی و پیشروی‌های ناتو باشد، به علاوه اینکه از سیاست‌های برتری‌جویانه خود که از زمان پایان جنگ سرد شروع شده نسبت به روسیه دست بکشد. در عمل بدون چنین تغییرات مهمی اوباما به هیچ وجه نمی‌تواند روی روسیه به عنوان شریکی مهم در اهداف بلند پروازانه خود در حوزه سیاست خارجی حساب کند و روس‌ها نیز با آن سابقه‌ای که از آمریکای دوران بوش در ذهن دارند بدون چنین تحولاتی مطمئنا دست اوباما را نخواهند گرفت. اوباما در مصاحبه مهم خود با روزنامه نوایا گازتا که مهم‌ترین روزنامه معارضان در روسیه به حساب می‌آید برای آنکه دلگرمی بیشتری به طرفداران رابطه با غرب در روسیه بدهد، گفت که روسیه را کشوری هم‌عرض و هم توان آمریکا می‌داند. این گفته شاید خیلی از مسائل را حل کند و مایه امیدواری بسیاری برای غربگرایان روسیه باشد، اما متن و اصل دیدارهای اوباما با سران روسیه و بررسی دقیق‌تر جزئیات مسائل مورد مناقشه نشان می‌دهد که مشکلات عمیق‌تر و نابسامان‌تر از آن است که با چنین وعده‌هایی از میان برداشته شود. استقرار سپر دفاع موشکی در لهستان و جمهوری چک و گسترش ارضی ناتو به کشورهایی در حاشیه امن روسیه دو موضوع مهم مورد اختلاف روسیه و آمریکا هستند که آمریکا هیچ تضمین مشخصی برای حذف آنها از برنامه‌های خود ارائه نمی‌دهد. میخائیل گورباچف، رهبر تاثیرگذار شوروی سابق در مصاحبه جنجالی خود که اخیرا با تلویزیون روسیه انجام داد هر دو حرکت را تلاش‌های آمریکا برای آغاز جنگ هسته‌ای در منطقه دانست. به عبارت دیگر اصرار بر اتمام هر دو موضوع با بحث کاهش تسلیحات هسته‌ای کاملا در تناقض است. گورباچف در این مصاحبه روی مساله مهم دیگری نیز تاکید کرد که بسیاری از رسانه‌های آمریکایی از کنار آن به سادگی گذشتند و آن، این بود که تقریبا بیشتر اروپایی‌ها در حال حاضر با استقرار سپر موشکی مخالف هستند و در همه‌پرسی‌‌ها و نظرسنجی‌هایی که تا به حال بویژه در میان مردم چک و لهستان انجام شده، بیش از 60 درصد کاملا با آن مخالف بوده‌اند. به عبارت دیگر همانطور که بسیاری از کارشناسان خبره آمریکایی از ماه‌ها پیش روی دیدار اوباما از مسکو بحث کرده‌اند، با وجود این دو موضوع مهم میان دو کشور عملا نمی‌توان هیچ انتظاری برای کنار آمدن با روس‌ها داشت چراکه این دو مساله به خط قرمز روس‌ها تبدیل شده و پس از جنگ گرجستان و مسائل مختلفی که پس از آن میان دو کشور به وجود آمده این خط قرمز پررنگ‌تر از قبل میان روسیه و آمریکا خود را نشان می‌دهد. در داستان گرجستان اگرچه پس از پایان جنگ آمریکا قول داد تقریبا دیگر در حیاط خلوت روس‌ها دست به تحرک نظامی نزند، اما مانور امسال ناتو کار را بدتر کرد و هنوز هم مشخص نیست که اوباما با چه امیدی می‌خواهد به عملی شدن توافقنامه‌هایش در مسکو دل ببندد. استفن کوهن، مورخ سرشناس دانشگاه نیویورک و یکی از اعضای ثابت تحریریه مجله نیشن و مولف کتاب «از استالین تا جنگ سرد» در این باره می‌گوید: «موج بی‌اعتمادی روس‌ها به سیاست‌های آمریکا که در دهه 90 و در نتیجه تحقیر روسیه در مناسبات قدرت به وجود آمده بود در این دهه نیز ادامه داشته و با تحرکات نظامی و سیاسی آمریکایی‌ها در قفقاز این بی‌اعتمادی و نفرت در میان مردم روسیه تشدید شده و پوتین و مدودف نیز عملا نمی‌توانند این بی‌اعتمادی عمومی را نادیده بگیرند». پس عملا سخن گفتن از آغاز مجدد در روابط آمریکا و روسیه از این نظر خنده‌دار است مگر اینکه اوباما بخواهد چارچوبی جدید را در روابط دو کشور ایجاد کند و به همه موضوعات مورد اختلاف نیز پایان بدهد. شاید تنها کسی که می‌توانست در این دوره با چنین نگرشی به روس‌ها وارد میدان شود رونالد ریگان بود که اگر حضور داشت مطمئنا با زبان چرب‌تری با روس‌ها سخن می‌گفت و البته اوباما نیز به لحاظ تاریخی اساسا تلاش می‌کند همان راه ریگان را با روس‌ها ادامه بدهد، غافل از اینکه بازویی توانا چون هنری کیسینجر ندارد که بتواند با احترام و نه با تحقیر با روس‌ها برخورد کند.
ترجمه: زینب صادقیان
منبع: فارن پالسی ارسال نظر
پربیننده