داستان برخوردهای خشن نیروهای امنیتی چین با معترضان ترک استان ژین ژیانگ چین خیلی زود به بحث اول محافل خبری غرب و بویژه مخالفان دولت مقتدر چین تبدیل شد. اما نکته‌ای که در جریان این ناآرامی‌ها ذهن بسیاری را به خود مشغول کرد، واکنش سنگین حاکمیت چین به این اعتراض‌ها بود که در همان 24 ساعت اول بیش از یکصد کشته برجای گذاشت و بسیاری را شگفت‌زده کرد. خیلی‌ها پس از این واقعه سوالی مهم را مطرح کردند: اصولا چرا چینی‌ها در برخی بزنگاه‌ها این قدر خشن ظاهر می‌شوند و برخورد آنها با معترضان تا حدودی نامتناسب به نظر می‌رسد؟ داستان از آنجا آغاز شد که در جریان درگیری میان چینی تبارها و ترک‌های اویغور در یکی از کارخانه‌های جنوب چین دو اویغور کشته شدند و طرفداران آنها به نشانه اعتراض به نحوه برخورد قضایی دولت محلی به این مساله به خیابان‌ها ریختند. پلیس نیز در پاسخ با شدت عمل خیره کننده‌ای وارد شد و ادعا کرد که اعتراض مذکور از بیرون هدایت می‌شده و می‌توانسته به ناآرامی‌های گسترده در دیگر نقاط منجر شود. اما این منطقه تنها 20 میلیون نفر جمعیت دارد که حدود
یک و نیم درصد از جمعیت کل چین را تشکیل می‌دهد و بسیاری گمان می‌کنند پلیس چین بیش از حد خشونت نشان داده و اقدامات انجام شده متناسب با جمعیت منطقه مذکور نبوده است. شاید چکیده و دلیل اصلی این برخوردهای خشن در شعار حزب حاکم چین یعنی «ثبات ملی» نهفته باشد. به عبارتی دیگر در این نگرش ناآرامی در کوچک‌ترین مقیاس نیز می‌تواند تبعات گسترده‌ای در پی داشته باشد. البته باید گفت ناآرامی‌هایی از این دست و ناهماهنگی‌های قومی و جمعیتی مساله جدیدی برای چینی‌ها نیست و فارغ از مناطقی چون شانگهای و پکن که نماد اتحاد و یکرنگی ملی در چین محسوب می‌شوند، در بسیاری دیگر از نقاط دودستگی‌ها و تفرقه‌های قومی و نژادی فراوانی به چشم می‌خورد که چینی‌ها را مجبور کرده با شدت عمل با این موارد برخورد کنند تا وحدت ملی این کشور دستخوش آسیب نشود. تایوان که هنوز چینی‌ها آن را بخشی از سرزمین مادری خود می‌دانند در حال و هوای استقلال بسر می‌برد. ساکنان هنگ‌کنگ به‌رغم منضم شدن به دولت مرکزی در پکن خیلی مایل نیستند هنجارهای غربی را که از دوران استعمار انگلیس به ارث برده‌اند از دست بدهند. بودائیان تبت در سال‌های گذشته تلاش زیادی برای کسب استقلال اداری و فرهنگی از پکن داشته‌اند و در آنجا نیز ن‍ژاد «هان» برتری قومیتی خود را بر آنها تحمیل می‌کند. حال اقلیت 10 میلیون نفری ترک‌های اویغور نیز خواهان استقلالی مشابه هستند و به عبارتی آنها را می‌توان تبتی‌های جدید چین محسوب کرد، گرچه سابقه فعالیت‌های استقلال طلبی آنها، سابقه بسیار بلندی است و اعتراض‌های اخیر نیز نمونه‌ای از اعتراض‌های قدیمی آنها به رفتار دولت حاکم است. اینها همه البته جنبه اعتراض‌گونه ماجراست و نظرات کسانی است که با ثبات در چین به عنوان کشوری پهناور و پرجمعیت مخالف هستند. اما از سوی دیگر، مقامات حزب حاکم چین نیز نظرات خاص خود را دارند. گزارش‌های متعددی که به صورت رسمی توسط دولت چین منتشر می‌شود نشان می‌دهد ناآرامی‌های گاه و بیگاه در بسیاری از استان‌های چین وجود دارد و هر از چندگاهی چنین مسائلی در گوشه و کنار چین به وجود می‌آید. دولت مرکزی چین در مقابل برای جلوگیری از پیشروی چنین اعتراضاتی با در نظر داشتن ساختار متنوع قومیتی و نژادی خود همواره ثبات و آرامش در این نقاط را سرلوحه کار خود قرار داده و بالاجبار برای برخورد با این ناآرامی‌ها از عامل زور و خشونت استفاده می‌کند و آن را ضامن برقراری ثبات و تمامیت ارضی خود می‌داند. البته در همه موارد نیز از همان ابتدا خشونت مورد استفاده قرار نمی‌گیرد و به‌رغم تصوری که در غرب وجود دارد در اکثر موارد روش‌های نرم نیز به کار گرفته می‌شود، برای مثال با رهبر معترضان مذاکره می‌شود یا تلاش می‌شود به بخشی از مطالبات معترضان پاسخ گفته شود، اما در صورت عدم افاقه مقامات محلی قبل از اینکه کار به جاهای باریک بکشد مجبور می‌شوند از عامل زور و اجبار استفاده کنند. به نظر می‌رسد برخوردهای اخیر نیز نمونه‌ای از همین برخورد هاست. البته ماجرای اویغورها و تبتی‌ها از جنبه دیگری نیز قابل بررسی است؛ این دو اقلیت به‌رغم جمعیت اندکی که دارند مساحت مهمی از خاک چین را اشغال کرده‌اند و پکن به هیچ وجه حاضر نیست کنترل بر این سرزمین‌ها را از دست بدهد بویژه اینکه این دو اقلیت در سال‌های گذشته بارها و بارها تحت نفوذ خارجی‌ها قرار گرفته و روابط پنهانی آنها با غرب نیز مشخص شده است. واقعیت این است که جماعت اویغور که در هفته گذشته به خیابان‌ها ریختند و خرابی‌هایی را نیز در ژین ژیانگ به وجود آوردند آنقدرها زیاد نبودند که بتوانند تهدیدی جدی برای دولت مرکزی در پکن محسوب شوند، اما گذشته و تاریخ حزب کمونیست چین به ما نشان می‌دهد که هرگاه مشروعیت سیاسی این حزب تهدید شده، رهبری حزب از هیچ اقدامی برای مقابله با آن فروگذار نکرده و به هر نحو ممکن آن را از بین برده است. هو جین تائو، رئیس جمهور فعلی چین که ارتقا و پیشرفت خود در ساختار حزب کمونیست را تا حدود زیادی مدیون برخوردهای خشن‌اش با معترضان تبت در 1989 است، بهتر از هر کس دیگری می‌داند که اعتراضاتی نظیر آنچه در ژین ژیانگ اتفاق افتاد تا چه اندازه می‌تواند برای حاکمیت چین خطرناک باشد و در روزهایی که چینی‌ها چه به لحاظ اقتصادی و چه به لحاظ سیاسی در حال افزایش وزن و تاثیرگذاری خود در معادلات بین‌المللی هستند، کسی چون او اصلا مایل به پذیرفتن چنین حرکات مشکوکی نیست و هرکاری که بتواند برای آرام کردن اوضاع و تحقق شعار ثبات ملی در کشورش انجام خواهد داد.
منبع: فارن پالسی اویغورها نسخه دیگری از تبتی‌ها
ثبات ملی؛ شعار اصلی چین
داستان برخوردهای خشن نیروهای امنیتی چین با معترضان ترک استان ژین ژیانگ چین خیلی زود به بحث اول محافل خبری غرب و بویژه مخالفان دولت مقتدر چین تبدیل شد. اما نکته‌ای که در جریان این ناآرامی‌ها ذهن بسیاری را به خود مشغول کرد، واکنش سنگین حاکمیت چین به این اعتراض‌ها بود که در همان 24 ساعت اول بیش از یکصد کشته برجای گذاشت و بسیاری را شگفت‌زده کرد. خیلی‌ها پس از این واقعه سوالی مهم را مطرح کردند: اصولا چرا چینی‌ها در برخی بزنگاه‌ها این قدر خشن ظاهر می‌شوند و برخورد آنها با معترضان تا حدودی نامتناسب به نظر می‌رسد؟ داستان از آنجا آغاز شد که در جریان درگیری میان چینی تبارها و ترک‌های اویغور در یکی از کارخانه‌های جنوب چین دو اویغور کشته شدند و طرفداران آنها به نشانه اعتراض به نحوه برخورد قضایی دولت محلی به این مساله به خیابان‌ها ریختند. پلیس نیز در پاسخ با شدت عمل خیره کننده‌ای وارد شد و ادعا کرد که اعتراض مذکور از بیرون هدایت می‌شده و می‌توانسته به ناآرامی‌های گسترده در دیگر نقاط منجر شود. اما این منطقه تنها 20 میلیون نفر جمعیت دارد که حدود
یک و نیم درصد از جمعیت کل چین را تشکیل می‌دهد و بسیاری گمان می‌کنند پلیس چین بیش از حد خشونت نشان داده و اقدامات انجام شده متناسب با جمعیت منطقه مذکور نبوده است. شاید چکیده و دلیل اصلی این برخوردهای خشن در شعار حزب حاکم چین یعنی «ثبات ملی» نهفته باشد. به عبارتی دیگر در این نگرش ناآرامی در کوچک‌ترین مقیاس نیز می‌تواند تبعات گسترده‌ای در پی داشته باشد. البته باید گفت ناآرامی‌هایی از این دست و ناهماهنگی‌های قومی و جمعیتی مساله جدیدی برای چینی‌ها نیست و فارغ از مناطقی چون شانگهای و پکن که نماد اتحاد و یکرنگی ملی در چین محسوب می‌شوند، در بسیاری دیگر از نقاط دودستگی‌ها و تفرقه‌های قومی و نژادی فراوانی به چشم می‌خورد که چینی‌ها را مجبور کرده با شدت عمل با این موارد برخورد کنند تا وحدت ملی این کشور دستخوش آسیب نشود. تایوان که هنوز چینی‌ها آن را بخشی از سرزمین مادری خود می‌دانند در حال و هوای استقلال بسر می‌برد. ساکنان هنگ‌کنگ به‌رغم منضم شدن به دولت مرکزی در پکن خیلی مایل نیستند هنجارهای غربی را که از دوران استعمار انگلیس به ارث برده‌اند از دست بدهند. بودائیان تبت در سال‌های گذشته تلاش زیادی برای کسب استقلال اداری و فرهنگی از پکن داشته‌اند و در آنجا نیز ن‍ژاد «هان» برتری قومیتی خود را بر آنها تحمیل می‌کند. حال اقلیت 10 میلیون نفری ترک‌های اویغور نیز خواهان استقلالی مشابه هستند و به عبارتی آنها را می‌توان تبتی‌های جدید چین محسوب کرد، گرچه سابقه فعالیت‌های استقلال طلبی آنها، سابقه بسیار بلندی است و اعتراض‌های اخیر نیز نمونه‌ای از اعتراض‌های قدیمی آنها به رفتار دولت حاکم است. اینها همه البته جنبه اعتراض‌گونه ماجراست و نظرات کسانی است که با ثبات در چین به عنوان کشوری پهناور و پرجمعیت مخالف هستند. اما از سوی دیگر، مقامات حزب حاکم چین نیز نظرات خاص خود را دارند. گزارش‌های متعددی که به صورت رسمی توسط دولت چین منتشر می‌شود نشان می‌دهد ناآرامی‌های گاه و بیگاه در بسیاری از استان‌های چین وجود دارد و هر از چندگاهی چنین مسائلی در گوشه و کنار چین به وجود می‌آید. دولت مرکزی چین در مقابل برای جلوگیری از پیشروی چنین اعتراضاتی با در نظر داشتن ساختار متنوع قومیتی و نژادی خود همواره ثبات و آرامش در این نقاط را سرلوحه کار خود قرار داده و بالاجبار برای برخورد با این ناآرامی‌ها از عامل زور و خشونت استفاده می‌کند و آن را ضامن برقراری ثبات و تمامیت ارضی خود می‌داند. البته در همه موارد نیز از همان ابتدا خشونت مورد استفاده قرار نمی‌گیرد و به‌رغم تصوری که در غرب وجود دارد در اکثر موارد روش‌های نرم نیز به کار گرفته می‌شود، برای مثال با رهبر معترضان مذاکره می‌شود یا تلاش می‌شود به بخشی از مطالبات معترضان پاسخ گفته شود، اما در صورت عدم افاقه مقامات محلی قبل از اینکه کار به جاهای باریک بکشد مجبور می‌شوند از عامل زور و اجبار استفاده کنند. به نظر می‌رسد برخوردهای اخیر نیز نمونه‌ای از همین برخورد هاست. البته ماجرای اویغورها و تبتی‌ها از جنبه دیگری نیز قابل بررسی است؛ این دو اقلیت به‌رغم جمعیت اندکی که دارند مساحت مهمی از خاک چین را اشغال کرده‌اند و پکن به هیچ وجه حاضر نیست کنترل بر این سرزمین‌ها را از دست بدهد بویژه اینکه این دو اقلیت در سال‌های گذشته بارها و بارها تحت نفوذ خارجی‌ها قرار گرفته و روابط پنهانی آنها با غرب نیز مشخص شده است. واقعیت این است که جماعت اویغور که در هفته گذشته به خیابان‌ها ریختند و خرابی‌هایی را نیز در ژین ژیانگ به وجود آوردند آنقدرها زیاد نبودند که بتوانند تهدیدی جدی برای دولت مرکزی در پکن محسوب شوند، اما گذشته و تاریخ حزب کمونیست چین به ما نشان می‌دهد که هرگاه مشروعیت سیاسی این حزب تهدید شده، رهبری حزب از هیچ اقدامی برای مقابله با آن فروگذار نکرده و به هر نحو ممکن آن را از بین برده است. هو جین تائو، رئیس جمهور فعلی چین که ارتقا و پیشرفت خود در ساختار حزب کمونیست را تا حدود زیادی مدیون برخوردهای خشن‌اش با معترضان تبت در 1989 است، بهتر از هر کس دیگری می‌داند که اعتراضاتی نظیر آنچه در ژین ژیانگ اتفاق افتاد تا چه اندازه می‌تواند برای حاکمیت چین خطرناک باشد و در روزهایی که چینی‌ها چه به لحاظ اقتصادی و چه به لحاظ سیاسی در حال افزایش وزن و تاثیرگذاری خود در معادلات بین‌المللی هستند، کسی چون او اصلا مایل به پذیرفتن چنین حرکات مشکوکی نیست و هرکاری که بتواند برای آرام کردن اوضاع و تحقق شعار ثبات ملی در کشورش انجام خواهد داد.
منبع: فارن پالسی ارسال نظر
پربیننده