گروه سیاسی: پس از ماه‌‌ها تلاش و پیگیری مستمر سفارت جمهوری اسلامی ایران در بغداد و دستگاه دیپلماسی کشورمان، روز گذشته پنج دیپلمات ایرانی پس از 30 ماه اسارت در چنگال نیروهای آمریکایی مستقر در عراق پا به خاک ایران گذاشتند. محسن باقری، محمود فرهادی، مجید قائمی، مجید داغری و عباس جمی که به دنبال اجرایی شدن توافقنامه امضا شده میان واشنگتن و بغداد مبنی بر آزادی همه زندانیان عراقی و غیرعراقی در بند نیروهای آمریکایی، پنجشنبه گذشته تحویل سفارت ایران شده بودند، ظهر یکشنبه با استقبال گرم منوچهر متکی وزیر امور خارجه، مرتضی تمدن استاندار تهران و جمعی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی و مسؤولان عراقی ساکن تهران از جمله رئیس اتحادیه میهنی کردستان عراق و همچنین خانواده‌های خود وارد فرودگاه مهرآباد تهران شدند. در حالی که سرفرماندهی ارتش آمریکا در عراق بارها کوشیده بود با صدور بیانیه‌های متعدد اتهام این افراد را ارسال کمک‌‌های مالی، تسلیحاتی و بمب‌‌های کنار جاده‌ای برای گروه‌های تندرو عراقی و همچنین آموزش شورشیان مسلح عنوان کرده و به نوعی اقدام نیروهای آمریکایی در حمله غیرقانونی به سرکنسولگری ایران در اربیل عراق را توجیه کند، مقام‌های بلندپایه ایران در طول دو سال و نیم گذشته در مقاطع مختلف بارها این اقدام را ناقض مسلم قوانین بین‌المللی و مغایر با مصونیت دیپلماتیک عنوان کردند؛ موضعی که روز گذشته نیز منوچهر متکی در مراسم استقبال از این دیپلماتها به آن اشاره کرد و حق پیگیری حقوقی این موضوع را برای ایران محفوظ دانست. وزیر امور خارجه کشورمان در این مراسم با بیان اینکه «دیپلماتهای خدوم و صدوق جمهوری اسلامی 30 ماه پیش با هجوم نیروهای اشغالگر آمریکایی به کنسولگری ایران و نقض همه مقررات و قوانین بین‌المللی ربوده شدند»، گفت: «امروز جمعی از مسؤولان کشور، استاندار تهران، تعدادی از نمایندگان مجلس، نمایندگان ارگان‌ها و نهادهای مختلف و نمایندگان روحانیون به استقبال این عزیزان آمدند تا موضع صریح و روشن خود را در محکومیت این اقدام ضد انسانی و خلاف مقررات و موازین بین‌المللی اعلام کنند». متکی با بیان این مطلب اضافه کرد: «وزارت خارجه و دولت جمهوری اسلامی این حق را برای خود محفوظ می‌داند و این اقدام ددمنشانه دولت بوش که متاسفانه در شش ماه گذشته نیز دولت جدید آن را دنبال کرد و این افراد را کماکان در حبس و بازداشت نگه داشت، از لحاظ حقوقی پیگیری می‌‌کند». به باور رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان، اقدام آمریکا هم در محافل بین‌المللی و هم نزد افکار عمومی جهان به عنوان اقدامی غیر انسانی و ضدانسانی و همچنین ناقض همه ضوابط و کنوانسیون‌های بین‌المللی از جمله کنوانسیون حقوق کنسولی وین ارزیابی می‌شود، از این رو وی ابراز امیدواری کرد که این موضوع در سازمان ملل متحد و در موسسات ذی ربط بین‌المللی مورد مداقه، پیگیری و پیگرد قرار گیرد. منوچهر متکی در بخش دیگری از سخنان خود از اقدامات سفارت و سرکنسولگری جمهوری اسلامی در عراق در راستای کمک به مردم عراق، آرامش و ثبات در این کشور و توسعه روابط بین دو ملت و کشور سخن گفت و افزود: «سرکنسولگری‌های ایران در اربیل، سلیمانیه، کربلا و بصره و سفارت ایران در بغداد طی سال‌های سختی که بر مردم عراق گذشت، همواره در کنار این مردم بودند و تلاش کردند رفت و آمدهای آنها به جمهوری اسلامی را تسهیل کنند». البته موضع‌گیری متکی درباره پیگیری حقوقی بازداشت دیپلماتهای ایرانی در اظهارات سخنگوی وزارت خارجه کشورمان نیز مورد تاکید قرار گرفت. حسن قشقاوی در حاشیه مراسم استقبال از دیپلماتهای ربوده شده جمهوری اسلامی در عراق، دستگیری و ربایش این افراد و نگهداری آنها بیش از دو سال و نیم و حمله به سرکنسولگری ایران در اربیل را نقض کنوانسیون حقوق دیپلماتیک وین خواند و افزود: «این حق برای جمهوری اسلامی همواره وجود دارد که پیگیر حقوق تضییع شده و نقض قوانین حقوق کنسولی و دیپلماتیک باشیم». وی همچنین درباره پیگیری ربایش و بازداشت این افراد اظهار داشت: «اداره کل حقوقی وزارت خارجه که زیر مجموعه معاونت حقوقی و بین‌المللی است می‌تواند با مشاوره و سوابق کارشناسانه برجسته حقوقی این مساله را پیگیر باشد». قشقاوی با اشاره به اینکه بعد از موافقتنامه امنیتی بین آمریکا و دولت عراق، این افراد به دولت عراق واگذار و دولت این کشور نیز بلافاصله آنها را به سفارت جمهوری اسلامی تحویل داد، استقبال مسؤولان کشور از این افراد را پشتوانه و دلگرمی برای همه دیپلماتها خواند و خاطر نشان کرد: «این امر نشان می‌‌دهد آنها در محل مأموریت خود تنها نیستند و اگر به ناحق مورد فشار خارجی قرار می‌گیرند، مردم دوستدار آنها هستند. به بیانی دیگر، این استقبال نشان می‌‌دهد دیپلماتهای جمهوری اسلامی پشتوانه 75میلیونی دارند». سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشورمان در پاسخ به این پرسش که آیا آزادی این 5 نفر در بهبود روابط ایران و آمریکا مؤثر خواهد بود، با اشاره به اظهارات مقامات آمریکایی که گفته‌اند آزادی این افراد در چارچوب توافقنامه امنیتی بین آمریکا و عراق است، گفت: «آزادی این افراد هیچ ارتباط مستقیمی در بحث ایران و آمریکا و در چارچوب روابط دیپلماتیک دو کشور ندارد».
قشقاوی همچنین درباره حدود 15نفر از ایرانیانی که به صورت غیر قانونی وارد عراق شده‌‌اند و در حال حاضر در بازداشت نیروهای آمریکایی هستند، گفت: «ما همواره به زائران توصیه می‌‌کنیم که تلاش کنند در چارچوب‌های قانونی اقدام به زیارت کنند ولی بر اساس اصول دفاع از حقوق اتباع خود همواره پیگیر هستیم و این موضوع را نیز در چارچوب مثبتی که با دولت عراق داریم، پیگیری می‌‌کنیم».
نباید تکرار شود
دیپلماتهای ایرانی که بر خلاف قوانین آشکار نظامات بین‌الملل، 30 ماه در بند نظامیان اشغالگر آمریکایی بودند به وطن بازگشتند. مهم‌ترین محور و چارچوبی که پس از خبر آزادی این دیپلماتها مورد ارزیابی قرار گرفته، دلایل آزادی این دیپلماتها و نیز گمانه‌زنی‌هایی درباره تاثیر این اقدام بر آینده مناسبات طرفین بوده است اما نکته‌ای که درباره این موضوع مورد دقت و بررسی رسانه‌ای قرار نگرفت، تلاش برای جلوگیری از تکرار چنین اقداماتی است. رفتار ایالات متحده در عرصه بین‌المللی سرشار از اقدامات غیرقانونی است و سخن گفتن از پایان این اقدامات، گزافه است. بنابراین باید شرایطی به وجود آید تا ایالات متحده آمریکا از هزینه‌های هنگفت تکرار چنین اقداماتی آگاهی یابد. اظهارات منوچهر متکی در مراسم استقبال از دیپلماتها مبنی بر حفظ حق پیگیری حقوقی ربودن 5 دیپلمات ایرانی می‌تواند از جمله راهکارهاي ایجاد شرایط مطلوب مورد اشاره باشد البته این اظهار نظر آنگاه می‌تواند بیشتر مثمرثمر باشد که اقدامی را در پی داشته باشد. بسیاری از کارشناسان مسائل بین‌الملل معتقدند، جایگاه جمهوری اسلامی ایران در منطقه و جهان به‌گونه‌ای است که اینک سطح مناسبات و دیالوگ کشورها با ایران متفاوت و بالاتر از گذشته است. شواهد این مهم نیز در سال‌های اخیر به خوبی آشکار شده است. بنابراین اکنون که آگاهی از امکانات خود و اقدام مناسب در جهت مانور بر نقاط ضعف حریف موجب ارتقای جایگاه جمهوری اسلامی ایران شده، بهتر آن است موضوعاتی همانند جلوگیری از تکرار اقدامی مشابه ربایش دیپلماتهای ایرانی در عراق از همین طریق
پیگیری شود. دیپلماتها به وطن بازگشتند
گروه سیاسی: پس از ماه‌‌ها تلاش و پیگیری مستمر سفارت جمهوری اسلامی ایران در بغداد و دستگاه دیپلماسی کشورمان، روز گذشته پنج دیپلمات ایرانی پس از 30 ماه اسارت در چنگال نیروهای آمریکایی مستقر در عراق پا به خاک ایران گذاشتند. محسن باقری، محمود فرهادی، مجید قائمی، مجید داغری و عباس جمی که به دنبال اجرایی شدن توافقنامه امضا شده میان واشنگتن و بغداد مبنی بر آزادی همه زندانیان عراقی و غیرعراقی در بند نیروهای آمریکایی، پنجشنبه گذشته تحویل سفارت ایران شده بودند، ظهر یکشنبه با استقبال گرم منوچهر متکی وزیر امور خارجه، مرتضی تمدن استاندار تهران و جمعی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی و مسؤولان عراقی ساکن تهران از جمله رئیس اتحادیه میهنی کردستان عراق و همچنین خانواده‌های خود وارد فرودگاه مهرآباد تهران شدند. در حالی که سرفرماندهی ارتش آمریکا در عراق بارها کوشیده بود با صدور بیانیه‌های متعدد اتهام این افراد را ارسال کمک‌‌های مالی، تسلیحاتی و بمب‌‌های کنار جاده‌ای برای گروه‌های تندرو عراقی و همچنین آموزش شورشیان مسلح عنوان کرده و به نوعی اقدام نیروهای آمریکایی در حمله غیرقانونی به سرکنسولگری ایران در اربیل عراق را توجیه کند، مقام‌های بلندپایه ایران در طول دو سال و نیم گذشته در مقاطع مختلف بارها این اقدام را ناقض مسلم قوانین بین‌المللی و مغایر با مصونیت دیپلماتیک عنوان کردند؛ موضعی که روز گذشته نیز منوچهر متکی در مراسم استقبال از این دیپلماتها به آن اشاره کرد و حق پیگیری حقوقی این موضوع را برای ایران محفوظ دانست. وزیر امور خارجه کشورمان در این مراسم با بیان اینکه «دیپلماتهای خدوم و صدوق جمهوری اسلامی 30 ماه پیش با هجوم نیروهای اشغالگر آمریکایی به کنسولگری ایران و نقض همه مقررات و قوانین بین‌المللی ربوده شدند»، گفت: «امروز جمعی از مسؤولان کشور، استاندار تهران، تعدادی از نمایندگان مجلس، نمایندگان ارگان‌ها و نهادهای مختلف و نمایندگان روحانیون به استقبال این عزیزان آمدند تا موضع صریح و روشن خود را در محکومیت این اقدام ضد انسانی و خلاف مقررات و موازین بین‌المللی اعلام کنند». متکی با بیان این مطلب اضافه کرد: «وزارت خارجه و دولت جمهوری اسلامی این حق را برای خود محفوظ می‌داند و این اقدام ددمنشانه دولت بوش که متاسفانه در شش ماه گذشته نیز دولت جدید آن را دنبال کرد و این افراد را کماکان در حبس و بازداشت نگه داشت، از لحاظ حقوقی پیگیری می‌‌کند». به باور رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان، اقدام آمریکا هم در محافل بین‌المللی و هم نزد افکار عمومی جهان به عنوان اقدامی غیر انسانی و ضدانسانی و همچنین ناقض همه ضوابط و کنوانسیون‌های بین‌المللی از جمله کنوانسیون حقوق کنسولی وین ارزیابی می‌شود، از این رو وی ابراز امیدواری کرد که این موضوع در سازمان ملل متحد و در موسسات ذی ربط بین‌المللی مورد مداقه، پیگیری و پیگرد قرار گیرد. منوچهر متکی در بخش دیگری از سخنان خود از اقدامات سفارت و سرکنسولگری جمهوری اسلامی در عراق در راستای کمک به مردم عراق، آرامش و ثبات در این کشور و توسعه روابط بین دو ملت و کشور سخن گفت و افزود: «سرکنسولگری‌های ایران در اربیل، سلیمانیه، کربلا و بصره و سفارت ایران در بغداد طی سال‌های سختی که بر مردم عراق گذشت، همواره در کنار این مردم بودند و تلاش کردند رفت و آمدهای آنها به جمهوری اسلامی را تسهیل کنند». البته موضع‌گیری متکی درباره پیگیری حقوقی بازداشت دیپلماتهای ایرانی در اظهارات سخنگوی وزارت خارجه کشورمان نیز مورد تاکید قرار گرفت. حسن قشقاوی در حاشیه مراسم استقبال از دیپلماتهای ربوده شده جمهوری اسلامی در عراق، دستگیری و ربایش این افراد و نگهداری آنها بیش از دو سال و نیم و حمله به سرکنسولگری ایران در اربیل را نقض کنوانسیون حقوق دیپلماتیک وین خواند و افزود: «این حق برای جمهوری اسلامی همواره وجود دارد که پیگیر حقوق تضییع شده و نقض قوانین حقوق کنسولی و دیپلماتیک باشیم». وی همچنین درباره پیگیری ربایش و بازداشت این افراد اظهار داشت: «اداره کل حقوقی وزارت خارجه که زیر مجموعه معاونت حقوقی و بین‌المللی است می‌تواند با مشاوره و سوابق کارشناسانه برجسته حقوقی این مساله را پیگیر باشد». قشقاوی با اشاره به اینکه بعد از موافقتنامه امنیتی بین آمریکا و دولت عراق، این افراد به دولت عراق واگذار و دولت این کشور نیز بلافاصله آنها را به سفارت جمهوری اسلامی تحویل داد، استقبال مسؤولان کشور از این افراد را پشتوانه و دلگرمی برای همه دیپلماتها خواند و خاطر نشان کرد: «این امر نشان می‌‌دهد آنها در محل مأموریت خود تنها نیستند و اگر به ناحق مورد فشار خارجی قرار می‌گیرند، مردم دوستدار آنها هستند. به بیانی دیگر، این استقبال نشان می‌‌دهد دیپلماتهای جمهوری اسلامی پشتوانه 75میلیونی دارند». سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشورمان در پاسخ به این پرسش که آیا آزادی این 5 نفر در بهبود روابط ایران و آمریکا مؤثر خواهد بود، با اشاره به اظهارات مقامات آمریکایی که گفته‌اند آزادی این افراد در چارچوب توافقنامه امنیتی بین آمریکا و عراق است، گفت: «آزادی این افراد هیچ ارتباط مستقیمی در بحث ایران و آمریکا و در چارچوب روابط دیپلماتیک دو کشور ندارد».
قشقاوی همچنین درباره حدود 15نفر از ایرانیانی که به صورت غیر قانونی وارد عراق شده‌‌اند و در حال حاضر در بازداشت نیروهای آمریکایی هستند، گفت: «ما همواره به زائران توصیه می‌‌کنیم که تلاش کنند در چارچوب‌های قانونی اقدام به زیارت کنند ولی بر اساس اصول دفاع از حقوق اتباع خود همواره پیگیر هستیم و این موضوع را نیز در چارچوب مثبتی که با دولت عراق داریم، پیگیری می‌‌کنیم».
نباید تکرار شود
دیپلماتهای ایرانی که بر خلاف قوانین آشکار نظامات بین‌الملل، 30 ماه در بند نظامیان اشغالگر آمریکایی بودند به وطن بازگشتند. مهم‌ترین محور و چارچوبی که پس از خبر آزادی این دیپلماتها مورد ارزیابی قرار گرفته، دلایل آزادی این دیپلماتها و نیز گمانه‌زنی‌هایی درباره تاثیر این اقدام بر آینده مناسبات طرفین بوده است اما نکته‌ای که درباره این موضوع مورد دقت و بررسی رسانه‌ای قرار نگرفت، تلاش برای جلوگیری از تکرار چنین اقداماتی است. رفتار ایالات متحده در عرصه بین‌المللی سرشار از اقدامات غیرقانونی است و سخن گفتن از پایان این اقدامات، گزافه است. بنابراین باید شرایطی به وجود آید تا ایالات متحده آمریکا از هزینه‌های هنگفت تکرار چنین اقداماتی آگاهی یابد. اظهارات منوچهر متکی در مراسم استقبال از دیپلماتها مبنی بر حفظ حق پیگیری حقوقی ربودن 5 دیپلمات ایرانی می‌تواند از جمله راهکارهاي ایجاد شرایط مطلوب مورد اشاره باشد البته این اظهار نظر آنگاه می‌تواند بیشتر مثمرثمر باشد که اقدامی را در پی داشته باشد. بسیاری از کارشناسان مسائل بین‌الملل معتقدند، جایگاه جمهوری اسلامی ایران در منطقه و جهان به‌گونه‌ای است که اینک سطح مناسبات و دیالوگ کشورها با ایران متفاوت و بالاتر از گذشته است. شواهد این مهم نیز در سال‌های اخیر به خوبی آشکار شده است. بنابراین اکنون که آگاهی از امکانات خود و اقدام مناسب در جهت مانور بر نقاط ضعف حریف موجب ارتقای جایگاه جمهوری اسلامی ایران شده، بهتر آن است موضوعاتی همانند جلوگیری از تکرار اقدامی مشابه ربایش دیپلماتهای ایرانی در عراق از همین طریق
پیگیری شود. ارسال نظر
پربیننده