تولید فیلم‌هایی برای کودکان و خانواده‌ها که در سال‌های اخیر رونق گرفته، می‌تواند زمینه رشد جریان سوم در سینمای کودک را به وجود بیاورد، موجی که احیا کننده این سینما باشد. تولید فیلم‌های سینمایی «نخودی»، «پرواز مرغابی‌ها»، «ترانه کوچک من»، «همبازی»، «راند هفتم» و «خواب های دنباله‌دار» که برای نمایش در جشنواره فیلم کودک همدان آماده می‌شوند، نوید شروع یک جریان تازه در سینمای کودک را می‌دهد.
به گزارش مهر، در سال‌های اخیر یکی از بزرگ‌ترین انتقادها به سینمای کودک، تکراری بودن مضامین و سوژه‌ها و وابستگی بیش از اندازه کارگردان‌ها به فیلم‌های موفق دوران اوج سینمای کودک بود، اما در رویکرد تازه بنیاد سینمای فارابی برای متحول کردن سینمای کودک، توجه به سلیقه‌های مختلف و ساخت آثاری متنوع در نظر گرفته شده است. گروه‌های فیلمسازی که در هفته‌های اخیر برای پررونق شدن جشنواره فیلم کودک فعالیتشان را شروع کرده‌اند، گروه‌هایی حرفه‌ای هستند که هرکدام سوابق و قابلیت‌های خاصی دارند. در میان آنها هم فیلمساز باسابقه‌ای مانند پوران درخشنده دیده می‌شود که پیش‌تر برای کودکان و نوجوانان فیلم ساخته و هم سامان استرکی که فیلمسازی جوان و وابسته به جریان متفاوت فیلمسازی محسوب می‌شود. مهم‌ترین عامل موفقیت سینمای کودک در سال‌های دهه 60 و اوایل دهه 70 رشد موازی دو جریان متفاوت در بطن سینمای کودک بود؛ سینمای هنری ای که پرچمدار ساخت فیلم‌هایی به بهانه کودکان بود و سینمای پرمخاطب که رشد و بقای حرفه‌ای این سینما را ضمانت می‌کرد. جریان سینمای کودک با گرایش هنری در جشنواره‌های خارجی هم مورد توجه قرار گرفت و از آن استقبال شد. عباس کیارستمی، کامبوزیا پرتوی، جعفر پناهی و محمدعلی طالبی شاخص‌ترین چهره‌های این جریان هستند. فیلم‌های «خانه دوست کجاست؟»، «ماهی»، «کیسه برنج» و «بادکنک سفید» در دل این جریان تولید و نمایش داده شده و مورد توجه قرار گرفتند.
این جریان علاوه بر نمایش قابلیت و توانایی سینمای کودک ایران برای مخاطب خارجی، در معرفی چهره تازه سینمای ایران در محافل هنری بین‌المللی تاثیر داشت. بخش قابل توجهی از موفقیت‌های سینمای ایران در عرصه بین‌المللی در دهه 60 و دهه 70 به این فیلم‌ها اختصاص دارد که بیشتر به بهانه بچه‌ها ساخته می‌شدند و اگرچه چندان به مذاق کودکان خوش نمی‌آمدند اما تصویری از دنیای آنها را به نمایش می‌گذاشتند.
ساخت این فیلم‌ها محصول محدودیت‌های اجتماعی بود و در شرایطی که به دلیل فضای فرهنگی- اجتماعی سینمای انتقادی و اجتماعی به حاشیه رانده شده بود، بسیاری از فیلمسازان ترجیح می‌دادند از طریق ساخت این فیلم‌ها به بعضی مسائل بپردازند، اما جریان غالب دیگر که با ساخت فیلم‌های «گلنار»، «دزد عروسک‌ها»، «شهر موش‌ها»، «پاتال و آرزوهای کوچک» و «الو الو من جوجوام» به جریانی پرمخاطب و پررونق تبدیل شد، وجه صنعتی این سینما را تضمین می‌کرد.
این جریان در جذب مخاطب موفق بود و مسیر فیلمسازی کارگردان‌های سینمای کودک را هموار می‌کرد. افول سینمای کودک هردو شاخه را قطع کرد، سینماگران شاخص جریان هنری یا مانند عباس کیارستمی و جعفر پناهی، کامبوزیا پرتوی و پوران درخشنده برای مخاطب بزرگسال فیلم ساختند یا مانند محمدعلی طالبی به تلویزیون روی آوردند و کم‌کاری‌شان را در این رسانه جبران کردند. مشابه این اتفاق برای چهره‌های شاخص جریان دیگر هم تکرار شد. مرضیه برومند، مسعود کرامتی و محمدرضا هنرمند مخاطبان بزرگسال را به بچه‌ها ترجیح دادند و برای آنها فیلم ساختند. سینمای کودک اما از اواسط دهه 70 و با پررنگ شدن سینمای اجتماعی، جای خود را به انواع دیگر فیلم‌ها داد.
در میان فیلم‌هایی که این روزها برای شرکت در بیست و سومین جشنواره فیلم کودک همدان تولید می‌شود «همبازی»، «راند هفتم»، «نخودی»، «خواب‌های دنباله‌دار» و «ترانه کوچک من» این ویژگی را دارند. جریان سوم سینمای کودک که خانواده‌ها و کودکان را در کنار هم قرار می‌دهد البته قابلیت ساخت فیلم‌های متنوع و متفاوت را دارد.
«نخودی» مایه فانتزی دارد، «خواب‌های دنباله‌دار» در کنار فضایی فانتزی به مسائل کودکان می‌پردازد، «همبازی» با حضور بازیگران شاخص سینما برای جذب مخاطب گسترده مشکل کمتری دارد و «پرواز مرغابی‌ها» به سینمای رئالیستی دهه 60 و 70 نزدیک‌تر است.
فیلم‌های سینمایی «راند هفتم» و «ترانه کوچک من» هم با گروهی حرفه‌ای و با تجربه ساخته می‌شوند که می‌توانند خونی تازه در رگ‌های این سینما جاری کنند. بیست و سومین جشنواره فیلم کودک عرصه‌ای برای قضاوت درباره امکان احیای این سینماست که زمانی تا مرگ پیش رفت اما دغدغه‌های علاقه‌مندان این فیلم‌ها زمینه تولد دوباره آن را فراهم کرده است.
بیست و سومین جشنواره فیلم کودک همدان و تجربه‌هایی که نمایش این آثار به دنبال دارد نشان می‌دهد که در پایان دهه 80 و در آغاز دهه 90 و بر پایه تجربه‌های دوران شکوه سینمای کودک می‌توان همپای تحولات اجتماعی پیش رفت و به جریان سوم سینمای کودک رسید؛ جریانی که کودکان و خانواده‌ها را به ضیافت این دنیای رنگارنگ و خیال‌انگیز می‌برد. فیلم‌های «کودک ـ خانواده» به سینمای کودک رونق می‌دهند
تولد موج سوم
تولید فیلم‌هایی برای کودکان و خانواده‌ها که در سال‌های اخیر رونق گرفته، می‌تواند زمینه رشد جریان سوم در سینمای کودک را به وجود بیاورد، موجی که احیا کننده این سینما باشد. تولید فیلم‌های سینمایی «نخودی»، «پرواز مرغابی‌ها»، «ترانه کوچک من»، «همبازی»، «راند هفتم» و «خواب های دنباله‌دار» که برای نمایش در جشنواره فیلم کودک همدان آماده می‌شوند، نوید شروع یک جریان تازه در سینمای کودک را می‌دهد.
به گزارش مهر، در سال‌های اخیر یکی از بزرگ‌ترین انتقادها به سینمای کودک، تکراری بودن مضامین و سوژه‌ها و وابستگی بیش از اندازه کارگردان‌ها به فیلم‌های موفق دوران اوج سینمای کودک بود، اما در رویکرد تازه بنیاد سینمای فارابی برای متحول کردن سینمای کودک، توجه به سلیقه‌های مختلف و ساخت آثاری متنوع در نظر گرفته شده است. گروه‌های فیلمسازی که در هفته‌های اخیر برای پررونق شدن جشنواره فیلم کودک فعالیتشان را شروع کرده‌اند، گروه‌هایی حرفه‌ای هستند که هرکدام سوابق و قابلیت‌های خاصی دارند. در میان آنها هم فیلمساز باسابقه‌ای مانند پوران درخشنده دیده می‌شود که پیش‌تر برای کودکان و نوجوانان فیلم ساخته و هم سامان استرکی که فیلمسازی جوان و وابسته به جریان متفاوت فیلمسازی محسوب می‌شود. مهم‌ترین عامل موفقیت سینمای کودک در سال‌های دهه 60 و اوایل دهه 70 رشد موازی دو جریان متفاوت در بطن سینمای کودک بود؛ سینمای هنری ای که پرچمدار ساخت فیلم‌هایی به بهانه کودکان بود و سینمای پرمخاطب که رشد و بقای حرفه‌ای این سینما را ضمانت می‌کرد. جریان سینمای کودک با گرایش هنری در جشنواره‌های خارجی هم مورد توجه قرار گرفت و از آن استقبال شد. عباس کیارستمی، کامبوزیا پرتوی، جعفر پناهی و محمدعلی طالبی شاخص‌ترین چهره‌های این جریان هستند. فیلم‌های «خانه دوست کجاست؟»، «ماهی»، «کیسه برنج» و «بادکنک سفید» در دل این جریان تولید و نمایش داده شده و مورد توجه قرار گرفتند.
این جریان علاوه بر نمایش قابلیت و توانایی سینمای کودک ایران برای مخاطب خارجی، در معرفی چهره تازه سینمای ایران در محافل هنری بین‌المللی تاثیر داشت. بخش قابل توجهی از موفقیت‌های سینمای ایران در عرصه بین‌المللی در دهه 60 و دهه 70 به این فیلم‌ها اختصاص دارد که بیشتر به بهانه بچه‌ها ساخته می‌شدند و اگرچه چندان به مذاق کودکان خوش نمی‌آمدند اما تصویری از دنیای آنها را به نمایش می‌گذاشتند.
ساخت این فیلم‌ها محصول محدودیت‌های اجتماعی بود و در شرایطی که به دلیل فضای فرهنگی- اجتماعی سینمای انتقادی و اجتماعی به حاشیه رانده شده بود، بسیاری از فیلمسازان ترجیح می‌دادند از طریق ساخت این فیلم‌ها به بعضی مسائل بپردازند، اما جریان غالب دیگر که با ساخت فیلم‌های «گلنار»، «دزد عروسک‌ها»، «شهر موش‌ها»، «پاتال و آرزوهای کوچک» و «الو الو من جوجوام» به جریانی پرمخاطب و پررونق تبدیل شد، وجه صنعتی این سینما را تضمین می‌کرد.
این جریان در جذب مخاطب موفق بود و مسیر فیلمسازی کارگردان‌های سینمای کودک را هموار می‌کرد. افول سینمای کودک هردو شاخه را قطع کرد، سینماگران شاخص جریان هنری یا مانند عباس کیارستمی و جعفر پناهی، کامبوزیا پرتوی و پوران درخشنده برای مخاطب بزرگسال فیلم ساختند یا مانند محمدعلی طالبی به تلویزیون روی آوردند و کم‌کاری‌شان را در این رسانه جبران کردند. مشابه این اتفاق برای چهره‌های شاخص جریان دیگر هم تکرار شد. مرضیه برومند، مسعود کرامتی و محمدرضا هنرمند مخاطبان بزرگسال را به بچه‌ها ترجیح دادند و برای آنها فیلم ساختند. سینمای کودک اما از اواسط دهه 70 و با پررنگ شدن سینمای اجتماعی، جای خود را به انواع دیگر فیلم‌ها داد.
در میان فیلم‌هایی که این روزها برای شرکت در بیست و سومین جشنواره فیلم کودک همدان تولید می‌شود «همبازی»، «راند هفتم»، «نخودی»، «خواب‌های دنباله‌دار» و «ترانه کوچک من» این ویژگی را دارند. جریان سوم سینمای کودک که خانواده‌ها و کودکان را در کنار هم قرار می‌دهد البته قابلیت ساخت فیلم‌های متنوع و متفاوت را دارد.
«نخودی» مایه فانتزی دارد، «خواب‌های دنباله‌دار» در کنار فضایی فانتزی به مسائل کودکان می‌پردازد، «همبازی» با حضور بازیگران شاخص سینما برای جذب مخاطب گسترده مشکل کمتری دارد و «پرواز مرغابی‌ها» به سینمای رئالیستی دهه 60 و 70 نزدیک‌تر است.
فیلم‌های سینمایی «راند هفتم» و «ترانه کوچک من» هم با گروهی حرفه‌ای و با تجربه ساخته می‌شوند که می‌توانند خونی تازه در رگ‌های این سینما جاری کنند. بیست و سومین جشنواره فیلم کودک عرصه‌ای برای قضاوت درباره امکان احیای این سینماست که زمانی تا مرگ پیش رفت اما دغدغه‌های علاقه‌مندان این فیلم‌ها زمینه تولد دوباره آن را فراهم کرده است.
بیست و سومین جشنواره فیلم کودک همدان و تجربه‌هایی که نمایش این آثار به دنبال دارد نشان می‌دهد که در پایان دهه 80 و در آغاز دهه 90 و بر پایه تجربه‌های دوران شکوه سینمای کودک می‌توان همپای تحولات اجتماعی پیش رفت و به جریان سوم سینمای کودک رسید؛ جریانی که کودکان و خانواده‌ها را به ضیافت این دنیای رنگارنگ و خیال‌انگیز می‌برد. ارسال نظر
پربیننده