گروه اقتصادی: گرانی خودرو در بازاری که عمیقا درگیر رکود است، از پدیده‌های کم‌نظیری است که فهم آن در قالب هنجار‌های اقتصادی سخت، دشوار و غیرقابل هضم به نظر می‌رسد. گزارش‌های موجود حاکی است قیمت برخی خودروهای داخلی اکنون تا ۷ میلیون تومان بیش از نرخ مصوب به فروش می‌رسد، در چنین شرایطی با عنایت به وجود سازوکار‌های تعریف شده و فعالیت و رصد دستگاه‌های نظارتی، چنین موضوعی قابل هضم به نظر نمی‌رسد. گرانی خودرو زمانی تامل‌برانگیز می‌شود که اساسا در رکود اقتصادی، میل به افزایش نرخ‌ها توجیهی ندارد و به صورت طبیعی در شرایط موجود، کالاها و اجناس باید با نرخ‌های معمول و معقول عرضه شده و به فروش برسند. با عنایت به طرح موضوع هزینه بالای تمام شده برای تولید خودرو، انتظار فروش زیر قیمت خودروهای داخلی، بیهوده است، آنچنانکه فروش خودرو بالاتر از نرخ معمول نیز منطقی و معقول به نظر نمی‌رسد. برخی اخبار واصله موید دور زدن قوانین توسط برخی خودروسازان است و این موضوعی است که باید با جدیت دستگاه‌های ذی‌صلاح نظارتی، مرتفع شود، زیرا در صورت صحت این موضوع و اثبات عدم تمکین خودروسازان به قانون، بخش قابل توجهی از مردم متضرر می‌شوند. چندی پیش، سعید موتمنی، رئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران خودرو در ارتباط با روند افزایشی قیمت خودرو تصریح کرد: در ابتدای تابستان امسال، شورای رقابت با هدف از بین بردن حاشیه بازار، دستورالعمل افزایش قیمت خودرو را صادر کرد، لذا با وجود صدور این دستورالعمل، برخی خودروسازان به دور زدن قوانین مبادرت می‌ورزند. وی با اشاره به عرضه و فروش برخی خودروهای خاص همچون ساندرو استپ‌وی به رسانه‌ها می‌گوید: خودروسازان با استفاده از برخی نمایندگی‌ها اقدام به عرضه محدود خودرو با قیمت‌های بالاتر می‌کنند و بخشی از اختلاف قیمت دوباره به خودروساز بازمی‌گردد، این امر بدان معناست که گرانفروشی علنی، هیچ منعی ندارد! رئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران خودرو در ادامه می‌گوید: متاسفانه در ایران، متقاضیان و خریداران نه‌تنها منافع فروشندگان را تامین می‌کنند، بلکه هزینه‌های خودروساز را هم متقبل می‌شوند. موتمنی معتقد است شورای رقابت و نهاد‌های نظارتی باید از این سودجویی آشکار خودروسازان در بازار جلوگیری کنند، زیرا روند آن، کلیت بازار خودرو را متضرر می‌کند. جمشید پژویان، استاد دانشگاه و رئیس پیشین شورای رقابت با اشاره به گرانی خودرو گفت: متاسفانه فعالیت خودروسازان شفاف به نظر نمی‌رسد و به دلیل رانت‌های مختلف، شاهد بروز مشکلاتی در بازار هستیم. رئیس اسبق شورای رقابت یادآورشد: در مقاطعی از سنوات گذشته، کشور در شرایط تحریم و جنگ قرار داشت و از حیث مواد اولیه و تامین با مشکلاتی روبه‌رو بود اما امروز نباید شاهد چنین نارسایی‌هایی درکشور باشیم. پژویان گفت: خودروسازان منابع خود را در بخش‌هایی غیر از فعالیت رسمی مربوط هزینه کرده‌اند و با عنایت به نرسیدن به بهره‌برداری لازم، ناچار به تامین منابع هستند تا به واسطه آن بتوانند در تامین هزینه‌های‌شان موفق باشند. «توحید رضایی» از فعالان بازار خودرو با اشاره به نقش تعیین‌کننده ضریب عرضه در قیمت‌ها، اظهار کرد: اگرچه با راه‌اندازی سامانه فروش اینترنتی در سالیان گذشته، برخی خوشبین به تسهیل فرآیند خرید بودند اما در عمل شاهد حصول این امر نیستیم، چرا که پس از گذشت دقایقی از آغاز ثبت‌نام برای عرضه و فروش خودرو، به سرعت ظرفیت فروش پر می‌شود. رضایی گفت: در شرایطی که میزان تقاضا از ضریب عرضه در بازار فراتر رود، بستر برخی سودجویی‌ها و سوءاستفاده‌ها نیز هموار می‌شود و امید آن می‌رود تدبیری اتخاذ شود که متناسب با نیاز بازار، خودروسازان به عرضه محصولات خود مبادرت ورزند. حال با عنایت به ضریب تقاضای بالایی که برای این محصول وجود دارد، باید تدابیر لازم برای کاهش و کنترل قیمت‌ها اندیشیده شود.
آینده صنعت خودروسازی کشور روشن نیست
سخنگوی کمیسیون صنایع و معادن مجلس گفت: آینده روشنی را نمی‌توان برای صنعت خودروسازی با وجود حجم هزینه‌های سربار، نحوه تامین منابع مالی و نبود رویکرد صادرات‌محوری تصور کرد. سعید باستانی در گفت‌وگو با خانه ملت، درباره صنعت خودروسازی کشور و تاکید وزیر صنعت بر ایجاد قطب سوم خودروسازی کشور توسط بخش خصوصی، اظهار داشت: خودروسازی در کشور روش و رشد منطقی خود را طی نکرده و اگر حمایت‌های دولتی از بستر خودروسازان برداشته می‌شد بعد از انقلاب قطعا باید تعطیل می‌شدند. سخنگوی کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه فشارهایی برای حفظ و نگهداری خودروسازان با شرایط فعلی کشور وجود دارد و حمایت‌های لازم نیز از این مجموعه‌ها می‌شود، گفت: شاید این نگاه که باید قطب سومی در صنعت خودروسازی کشور ایجاد شود با این رویکرد است که قطب سوم واقعا درست فعالیت کند، 2 خودروساز دیگر شرکت‌های مونتاژکار هستند و خودروساز واقعی نیستند که شاید در 2 قرارداد اخیر کمی حالت تولیدی و نگاه صادراتی را داشته باشند. نماینده مردم تربت‌حیدریه، مه ولات و زاوه در مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه آینده روشنی را نمی‌توان برای صنعت خودروسازی با وجود حجم هزینه‌های سربار، نحوه تامین منابع مالی و نبود رویکرد صادرات‌محوری تصور کرد، ادامه داد: در حوزه خودروسازی به دلیل هزینه‌بر بودن، تولید تکنولوژی نداریم و با کنار هم قراردادن این موارد نمی‌توان به آینده خودروسازی امیدوار بود. وی با تاکید بر اینکه شکل‌دهی به این قطب سوم از اهمیت بالایی برخوردار است، عنوان کرد: آیا ایجاد این قطب سوم با رویکردی است که همه مشکلات را رفع کند که باز هم به این مساله اطمینان نداریم، آیا باز هم منابع مالی خودروساز جدید نیز با سود 18 تا 20 درصد قرار است تامین شود یا رویکرد حمایت از تولید داخل ایجاد خواهد شد.