۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۶:۳۴

نقشه راه آماده است

دكتر ابوالحسن فقيه* : يكهزار و 230 روز از زمانی که در سازمان بهزیستی مشغول به کار شدم، می‌گذرد، در طول این مدت توانسته‌ایم موفقیت‌های زیادی کسب کنیم. این پیشرفت‌ها از نظر کمی و کیفی در فعالیت‌ها و وظایف سازمان قابل رویت است. البته نباید فکر کنیم چون گفته می‌شود پیشرفت پس همه مشکلات هم حل شده است. دوم اینکه پیشرفت‌ها را باید همیشه مقایسه کرد؛ یعنی اینکه کجا بودیم و کجا هستیم و قرار است به کجا برسیم. من احساس می‌کنم در این 4 سال جهش های بسیار خوبی را ما در سازمان در زمینه‌های مختلف داشته‌ایم. در بعضی زمینه‌ها کمتر و در بعضی زمینه‌ها بیشتر اما برای رفع نیازهای‌مان باید این جهش‌ها سال‌های متمادی ادامه پیدا کند. اگر قرار باشد زود به پایان برسد، سازمان در رسیدن به جایگاه واقعی خود موفق نخواهد بود. در سال 84 نبود آمار دقیق در سازمان از جمله مشکلات و چالش‌های ما بود. در آن سال‌ها اغلب آمارهای موجود در بهزیستی‌های سراسر کشور، متناقض و ناقص بود اما در طول این چهار سال، بانک اطلاعات بر‌اساس خدمات مستمر و غیرمستمری که مددجویان دریافت می‌کنند، تکمیل شد و توانست بسیاری از همپوشانی‌ها را در ارائه خدمات به مددجویان از بین ببرد. پیش از سال 84 تعداد پشت‌نوبتی‌‌های سازمان زیاد اما میزان مستمری‌ دریافتی افراد زیر‌پوشش بسیار کم بود. در همین راستا مستمری مددجویان اضافه شد.تا پيش از سال 84 میزان مستمری دریافتی مددجویان به‌طور میانگین بین 8 تا 16 هزار تومان بود که این مبلغ هم‌اکنون به 32 تا 60 هزار تومان برای هر نفر رسیده است و همه این مستمری‌ها از ابتدای سال جاری به شکل ملی و از طریق شبکه بانکی جام پرداخت می‌شود. در سالی که گذشت 90 هزار مددجوی پشت نوبتی در حوزه توانبخشی و 30 هزار زن سرپرست خانوار هم زیر‌پوشش خدمات بهزیستی قرار گرفتند. علاوه بر این با تلاش‌های مستمر، تعداد معلولانی که دفترچه بیمه داشتند از 349 هزار نفر در سال 83 به 834 هزار نفر در سال 87 رسید. به علاوه‌300 هزار معلول با اعتبار 6میلیارد تومان بودجه، برای نخستین‌بار در سال 86، زیر پوشش بیمه مکمل قرار گرفتند که این رقم در سال 87 به 350 هزار معلول رسید. همچنین معلولان ضایعه نخاعی که هزینه‌های درمان بسیار بالایی دارند و هیچیک از بیمه‌ها جوابگوی مخارج درمانی آنها نیست، توانستند از صندوق درمان که با اعتبار یک میلیارد و 200 میلیون تومان راه‌اندازی شد، استفاده کنند. کمبود بودجه از چالش‌های پیش‌روی سازمان در آن سال‌ها بود. بودجه سازمان در سال 83، 245 میلیارد تومان بود که این مبلغ در سال 87 به 650 میلیارد تومان رسید. این در حالی است که بالغ بر 188 میلیارد تومان نیز از سایر منابع از جمله 87 میلیارد تومان از محل اعتبارات وزارت رفاه، 55 میلیارد تومان بن‌های غیرنقدی، 15 میلیارد تومان بن ماه رمضان، 13 میلیارد تومان مربوط به مصوبات سفرهای استانی ریاست جمهوری و 30 میلیارد تومان نیز بابت پروژه‌های بهزیستی مربوط به مصوبات سفر رهبر انقلاب نصیب سازمان شد که در مجموع، اعتبار سازمان در سال 87 به 823 میلیارد تومان رسید. ما تلاش بسیاری برای افزایش تعداد نیروهای متخصص در سازمان از طریق آموزش کردیم. در سال 84 در سراسر کشور تنها چهار دانشکده علمی- کاربردی وجود داشت اما این تعداد در سال 87 به 19 مرکز جامع علمی- کاربردی رسید که قرار است این عدد تا مهرماه سال جاری به 24 مرکز برسد. 50 درصد دانشجویانی که در این مراکز تحصیل می‌کنند از کارکنان سازمان هستند که این امر باعث شده است سطح تحصیلات نیروی انسانی سازمان در این مدت افزایش یابد به‌طوری که میزان نیروی کار متخصص شاغل در سازمان در طول این چند سال، رشد قابل توجهی کرده است. علاوه بر این، همه پرسنل رسمی و پیمانی سازمان حداقل در سال 87 از 42 ساعت آموزش تخصصی برخوردار بوده‌اند. همچنین برای ارتباط سازماندهی شده با مددجویان، مرکز ارتباط مردمی در سازمان را در سال 85 راه‌اندازی کردیم. از ابتدای سال 85 تا اواخر سال 87، 72 هزار مددجو به این مرکز به شکل حضوری مراجعه کرده‌ و همچنین در این مدت به 93 هزار فقره نامه مردمی پاسخ داده شده است. به علاوه از بین 370 هزار نامه‌ای که در سفرهای استانی رئیس‌جمهور از سوی مددجویان نوشته شده و به بهزیستی ارجاع داده شده است به 300 هزار نامه پاسخ داده شد و 70 هزار نامه دیگر در حال بررسی است. یکی دیگر از کارهایی که در این دوره به آن بهای بسیاری داده شد ساخت مسکن برای مددجویان بود. وام 4 میلیونی در سال‌های قبل پرداخت می‌شد که امسال به 6 میلیون تومان افزایش پیدا کرده و احداث 18 هزار واحدی که تا به حال ارائه شده با استفاده از همین وام‌ها بوده است. اعطای ودیعه مسکن به زنان سرپرست خانوار هم از فعالیت‌های خوب سازمان در این سال‌ها بوده است که این ودیعه در سال 85 به 10 هزار زن سرپرست خانوار تعلق گرفت. این تعداد در سال 87 به 22 هزار نفر رسید که قرار است در سال 88، بیست و دو هزار زن سرپرست خانوار دیگر هم بتوانند از این وام ودیعه مسکن استفاده کنند. در حوزه پیشگیری نیز کارهای زیادی انجام شده است که از آن جمله می‌توان به آموزش مهارت‌های زندگی به یک میلیون و 11هزار و 129 نفر دانش‌آموز و دانشجو در سال 78 اشاره کرد در حالی که این آمار در سال 84، دویست هزار نفر بوده است. گرچه ما اساس پیشگیری از آسیب‌ها را کار فرهنگی و آموزش مهارت‌های زندگی می‌دانیم اما کار بزرگ دیگری که در این زمینه انجام دادیم بحث اورژانس اجتماعی است که سازمان را به یک نهاد مداخله‌گر به جای منفعل تبدیل کرده است. در کنار این فعالیت‌ها واگذاری کارها به خود مردم یکی از رویکردهای اصلی سازمان در این سال‌ها بوده است. اکنون بیش از 90 درصد مراکز سازمان بهزیستی به دست بخش غیردولتی و خود مردم اداره می‌شود. افزایش توجه به مبحث پیشگیری از آسیب‌ها و معلولیت‌ها، افزایش خدمات سازمان در روستاها و حاشیه شهرها، تلاش برای توانمندسازی جامعه هدف و نه حمایت صرف و تلاش برای مداخله بهنگام در حوزه فعالیت‌ها را هم از جمله رویکرد‌های خوب سازمان در این سال‌ها می‌دانم. حضور در بهزیستی و خدمت به مردم برای من در طول این سال‌ها حکم تجربه‌ای را داشت، زیرا حجم زیاد کار و تنوع کاری هر لحظه‌اش یک تجربه بود، چون خود من، معاونان، مدیران و بویژه مدیران استانی و مدیران شهرستانی مجبور هستیم در همه امور دخالت کنیم. وارد کارهای ساخت مسکن شویم و در کنار آن به مسائل و آسیب‌ها بپردازیم. رسیدگی به امور بچه‌های بی‌سرپرست، نظارت بر کار مهدهای کودک و پرداختن به دغدغه‌های متعدد و متفاوت معلولان، سالمندان، زنان سرپرست خانوار و... از دیگر مواردی است که هر روز در برنامه کاری ما قرار دارد. بنابراین ما مجبور هستیم با همه اینها سر و کار داشته باشیم. اینها هر روزش تجربه روزانه است. باید بگویم کار ما یک کار روتین و روزانه نیست. باید بدانیم که جمعیت هدف زیاد و این جمعیت دارای نیازهای گسترده است. برای رفع این نیازها همیشه باید آماده باشیم.  البته کار در بهزیستی در روزهای اول سختی‌هایی داشت و الان هم سختی‌هایی دارد. روزهای اول کاری به من سپرده شده بود که کار بزرگی بود. باید تصمیم های بزرگی گرفته می‌شد که نیازمند فکر و مطالعه بود. بحمدالله این اتفاق افتاد و من امروز دیگر موضوعی نیست که ندیده باشم. همه موضوعات را دیدیم و تا جایی که برای مان مقدور بود به حل آن پرداختیم. امروز‌ طرح ها و برنامه‌های سازمان گسترده شده است و ما حداقل در هر معاونت 12-10 فعالیت جدید تعریف کرده ایم و فعالیت‌هایی که انجام شده البته مورد تأیید کارشناسان نیز بوده است، در نتیجه دغدغه ما بیشتر شده است. به عنوان مثال یک وعده غذای گرم در روستا‌مهد‌ها نداشتیم اما امروز 2 سال از اجرایی شدن این برنامه می‌گذرد. بحث گسترش و تامین اعتبار آن، افزایش کیفیت و خیلی چیزهای دیگر دغدغه‌های جدیدی است که به کارهای قبلی اضافه شده است. بنابراین سختی کار ما هم کم نشده است. در سال اول به بررسی فرصت‌ها، چالش‌ها، آسیب‌ها و مسائل و برنامه‌ریزی  پرداختیم. در سال دوم، جذب اعتبارات و برنامه‌ریزی و سیاستگذاری برای آنها در دستور کار ما قرار داشت. در سال 87 اعتبار بیشتری گرفتیم. البته این پول به اندازه نیاز ما نبود اما رشد بالایی داشت. بعد برنامه‌های متنوعی ریختیم. حالا نوبت آن رسیده بود ببینیم در استان‌ها چه خبر است؟ آیا برنامه‌ریزی‌های ما و دستورالعمل‌های ما در استان‌ها عملیاتی می‌شود یا نه؟ در سفرهایی که داشتم با حضور و تصمیمات ما پاره‌ای از مشکلات برطرف می‌شد. البته از نظر من بعضی از مشکلات اصلا مالی نیستند و با تصمیم‌گیری صحیح حل می شوند. بعضی دیگر هم با کمترین هزینه قابل حل بودند. برای حل آنها کافی است نقطه های کور را شناسایی کنیم. برای مثال در یکی از این سفرها گفته شد با 15 میلیون می توانیم ساختمانمان را از اجاره‌ای بودن نجات دهیم و ملکی کنیم، خب چرا به اینها کمک نشود و مجبور باشند تا تصویب بودجه بعدی منتظر بمانند و 6 ماه کارعقب بیفتد. این سفرها دستاوردهای زیادی برای من و استان‌ها داشت. برای نمونه اخیرا در مازندران بودم، معاون توانبخشی آنجا می‌گفت در جلسه معاونان که اینجا بودید ما دو پیشنهاد دادیم که شما عملیاتی کردید، اول اینکه بیمه درمانی استانی شود دوم اینکه شهریه دانشجویی استانی شود، بعد من فکر کردم دیدم اصلاً مبنای این فکر از آنجا نشأت گرفته بود و بعد کارهای کارشناسی شد. از سوی دیگر در هر استان کارکنان اگر مشکلی دارند بیان می‌کنند و بیان مشکل آنها انگیزه‌ای برای حل مشکلات آنها می‌شد. در بیشتر استان‌ها ما ‌ روند روبه رشدی را شاهد بودیم. برخی از من می‌پرسند آینده کار در سازمان بهزیستی را چطور می‌بینم، در پاسخ به این پرسش باید بگویم ما یک سند چشم انداز در این سال‌ها آماده کرده‌ایم. شما می‌دانید که برای اداره هر سازمانی چندین نوع برنامه لازم داریم، برنامه کوتاه مدت، برنامه میان مدت و برنامه بلند مدت. برنامه کوتاه‌مدت برنامه رفع چالش‌هاست که فوری و ضروری است. برنامه میان مدت همان برنامه‌هایی است که من مثال‌هایش را مثل اورژانس اجتماعی، برنامه روستا‌مهدها، بیمه تکمیلی و... بیان کردم. برنامه بلندمدت همان چشم‌انداز است وپاسخی است به این سوال که به کجا می‌خواهیم برسیم. اگر درگیر برنامه اول و دوم شویم پیشرفتی نداریم و در حقیقت دچار روزمرگی می‌شویم. باید تابلوی راهنمایی وجود داشته باشد. هدف و قله نیز باید مشخص شود. باید راه را پیدا کنیم. ما برنامه راهبردی را تدوین کردیم تا سازمان را از روزمرگی نجات دهیم. زمان بسیاری صرف شد، من و افراد بسیاری ساعت‌ها، گاهی تا پاسی از شب کار می‌کردیم و تصمیماتی می گرفتیم. بالاخره سندی براساس برنامه چشم‌انداز 20 ساله نظام تدوین شد که نقشه راه بهزیستی است.این سند می‌تواند راهنمای کار در سازمان بهزیستی در سال‌های آینده باشد. *رئيس سازمان بهزيستي
ارسال نظر
captcha
پربیننده