نگاهی به نمایش «اهل قبور»
حکایت تلخ و شیرین
شوربختی‌های آدمی
جمشید جلالی: انسان برای اداره پیرامون خود و نظارت بر آن تلاش بسیار می‌كند تا یك تمدن را در سراسر محیط خویش گسترش دهد و در این مسیر فعالیت‌‌های متفاوتی را انجام داده تا همواره بر این تمدن نظارت كند. یكی از اساسی‌ترین فعالیت‌ها هنر است كه به‌طور آگاهانه به وسیله بعضی نشانه‌های خارجی، احساسات، شناخت و دریافتی را كه انسان در زندگی داشته است به دیگران منتقل می‌كند، چنانكه دیگران از آن متأثر شوند و آن را تجربه كنند. در این میان هنر تئاتر نمایانگر قدرت نمادسازی و نمایه‌‌سازی انسان است. از میان هنرها، هنر تئاتر تنها هنری است كه عنصر مادی و اصلی آن انسان است؛ ماده‌ای كه توانایی و ارائه تمام آنچه در بروز خلاقیت هنری لازم است را دارد. این روزها در مجموعه تئاترشهر که مهد هنرمندان معاصر تئاتر این کشور است نمایشی به نویسندگی و کارگردانی حسین کیانی در تالار چهارسو روی صحنه می‌رود. این نمایش حکایت آدمیزاده‌هایی است که در یک اجتماع، هم هستند و هم نیستند. آنها آدمیزاده‌هایی هستند که حتی محلی مشخص برای زندگی ندارند و در ناکجایی در صحرایی مسکن دارند که حتی نمی‌توان آنان را به مانند کوچ‌نشینان و کولیان دانست. این نشانه سندی است به بی‌جایی و بی‌مکانی اجتماعی این آدمیان. این بی‌ثباتی و بی‌مکانی و بدون تکلیف بودنشان به موقعیت و اعتبار اجتماعی آنها نیز ربط پیدا می‌کند. این آدمیزاده‌ها همانگونه که در جامعه مکانی برای زندگی ندارند در شکل کلی و جامعه‌شناختی آن مبتنی بر تعاریف اجتماعی جامعه‌شناسان نیز نمی‌توانند نقش بسزایی برعهده داشته و پذیرای این مسأله باشند. روابط آنها در برخورد و کنش با دیگری شکل گرفته و تعریف‌پذیر می‌شود. تماشاچیان این نمایش با آدمیزاده‌هایی ساده رو به رو هستند که از فرط سادگی به بلاهت می‌زنند، اما آنچه قابل اهمیت است و جای بحث دارد اینکه آدمیزاده‌های نمایش «اهل قبور» نمی‌توانند ساده‌ترین مطالبات مالی خود را نیز پیگیری کنند از همین رو به خیالپردازی رو می‌آورند آنچنان که خیالپردازی آنها مرزی نمی‌شناسد و همین امر موجبات خنده تماشاچیان را که با ما به ازای بیرونی آشنایی دارند، فراهم می‌آورد اما در این میان مظلومیت این شخصیت‌ها بیشتر از هر وقت دیگری در کار، بروز بیرونی دارد که همین روند آن خنده و طنز را به تلخی و سیاهی می‌کشاند.
در نمایش «اهل قبور» که تیر و مرداد امسال روی صحنه می‌رود، مهدی پاکدل، شهرام حقیقت‌دوست، امیررضا دلاوری، فریده سپاه‌منصور، الهام پاوه‌نژاد، رویا میرعلمی، حمیدرضا آذرنگ، علیرضا محمدی و سیامک صفری در مقابل چشمان تماشاچیان هنرنمایی و ایفای نقش می‌کنند.
در پی تصویب آیین‌نامه درجه‌بندی تئاتری‌ها
کورش نریمانی: درجه‌بندی تئاتری‌ها باید کارشناسی شده باشد
پس از تصویب آیین‌نامه درجه‌بندی اهالی تئاتر، بسیاری از هنرمندان تئاتری اعلام کردند اجرای این آیین‌نامه می‌تواند تاثیر بالایی در ارتقای سطح کیفی تئاتر بگذارد و همچنین با اجرای این آیین‌نامه دیگر حالت تجاری و اقتصادی آثار نمایشی از بین می‌رود و این موضوع به شکلی بارزتر تحت نظارت قرار می‌گیرد. این در حالی است که کورش نریمانی نیز تدوین آیین‌نامه درجه‌بندی هنری تئاتری‌ها را اتفاقی مثبت برشمرد و به ایسنا گفت: نگاه شخصی بنده به کلیت این قضیه مثبت است، اما مهم این است که این درجه‌بندی‌ها به شکلی کاملا کارشناسی شده انجام شود که این وظیفه بیشتر برعهده خانه تئاتر است. این نمایشنامه‌نویس و کارگردان تئاتر با بیان این مطلب ادامه داد: سال‌ها بود که عنوان می‌کردیم میزان دستمزد هنرمندان تئاتر هم باید براساس نرخ تورم تعیین شود و اصولا دستمزدها اصلا منطقی نبود، بویژه دستمزد نمایشنامه‌نویسان بسیار غیرمنطقی بود که همین موضوع موجب افول نمایشنامه‌نویسی ما شد. نویسنده و کارگردان نمایشنامه‌هایی همچون «والس مرده‌شوران» و «شب‌های آوینیون» درباره برخی از بندهای این آیین‌نامه که محدودیت‌هایی را در حمایت سالانه از کارگردان‌های تئاتر دربر دارد یادآور شد: این موضوع مشکل‌ساز نیست، چرا که افرادی مانند ما به طور طبیعی در طول سال می‌توانند یک نمایش را اجرا کنند. از سوی دیگر باید منطقی باشیم، واقعیت این است که بودجه تئاتر رقم محدودی است و نمی‌توان میان کارگردان‌های مختلف تبعیض قائل شد. بنابراین معتقدم این محدودیت به دیگر کارگردان‌هایی که کمتر فرصت کارکردن پیدا می‌کنند، کمک می‌کند بتوانند سالی یکبار کار کنند. با این حال برخی از محدودیت‌ها را که درباره سمت افراد در هر قرارداد عنوان شده است، درک نمی‌کنم. نریمانی در پایان متذکر شد: این آیین‌نامه در شکل کلی خود حرکتی مثبت و رو به جلو است که باید سال‌ها پیش انجام می‌شد و حال امیدوارم بعد از این همه مدت آنچه اتفاق افتاده، روند منطقی و کارشناسی شده‌ای داشته باشد که به نظر می‌رسد بدنه خانه تئاتر این نگاه کارشناسی شده را دارد. پیشنهاد
نگاهی به نمایش «اهل قبور»
حکایت تلخ و شیرین
شوربختی‌های آدمی
جمشید جلالی: انسان برای اداره پیرامون خود و نظارت بر آن تلاش بسیار می‌كند تا یك تمدن را در سراسر محیط خویش گسترش دهد و در این مسیر فعالیت‌‌های متفاوتی را انجام داده تا همواره بر این تمدن نظارت كند. یكی از اساسی‌ترین فعالیت‌ها هنر است كه به‌طور آگاهانه به وسیله بعضی نشانه‌های خارجی، احساسات، شناخت و دریافتی را كه انسان در زندگی داشته است به دیگران منتقل می‌كند، چنانكه دیگران از آن متأثر شوند و آن را تجربه كنند. در این میان هنر تئاتر نمایانگر قدرت نمادسازی و نمایه‌‌سازی انسان است. از میان هنرها، هنر تئاتر تنها هنری است كه عنصر مادی و اصلی آن انسان است؛ ماده‌ای كه توانایی و ارائه تمام آنچه در بروز خلاقیت هنری لازم است را دارد. این روزها در مجموعه تئاترشهر که مهد هنرمندان معاصر تئاتر این کشور است نمایشی به نویسندگی و کارگردانی حسین کیانی در تالار چهارسو روی صحنه می‌رود. این نمایش حکایت آدمیزاده‌هایی است که در یک اجتماع، هم هستند و هم نیستند. آنها آدمیزاده‌هایی هستند که حتی محلی مشخص برای زندگی ندارند و در ناکجایی در صحرایی مسکن دارند که حتی نمی‌توان آنان را به مانند کوچ‌نشینان و کولیان دانست. این نشانه سندی است به بی‌جایی و بی‌مکانی اجتماعی این آدمیان. این بی‌ثباتی و بی‌مکانی و بدون تکلیف بودنشان به موقعیت و اعتبار اجتماعی آنها نیز ربط پیدا می‌کند. این آدمیزاده‌ها همانگونه که در جامعه مکانی برای زندگی ندارند در شکل کلی و جامعه‌شناختی آن مبتنی بر تعاریف اجتماعی جامعه‌شناسان نیز نمی‌توانند نقش بسزایی برعهده داشته و پذیرای این مسأله باشند. روابط آنها در برخورد و کنش با دیگری شکل گرفته و تعریف‌پذیر می‌شود. تماشاچیان این نمایش با آدمیزاده‌هایی ساده رو به رو هستند که از فرط سادگی به بلاهت می‌زنند، اما آنچه قابل اهمیت است و جای بحث دارد اینکه آدمیزاده‌های نمایش «اهل قبور» نمی‌توانند ساده‌ترین مطالبات مالی خود را نیز پیگیری کنند از همین رو به خیالپردازی رو می‌آورند آنچنان که خیالپردازی آنها مرزی نمی‌شناسد و همین امر موجبات خنده تماشاچیان را که با ما به ازای بیرونی آشنایی دارند، فراهم می‌آورد اما در این میان مظلومیت این شخصیت‌ها بیشتر از هر وقت دیگری در کار، بروز بیرونی دارد که همین روند آن خنده و طنز را به تلخی و سیاهی می‌کشاند.
در نمایش «اهل قبور» که تیر و مرداد امسال روی صحنه می‌رود، مهدی پاکدل، شهرام حقیقت‌دوست، امیررضا دلاوری، فریده سپاه‌منصور، الهام پاوه‌نژاد، رویا میرعلمی، حمیدرضا آذرنگ، علیرضا محمدی و سیامک صفری در مقابل چشمان تماشاچیان هنرنمایی و ایفای نقش می‌کنند.
در پی تصویب آیین‌نامه درجه‌بندی تئاتری‌ها
کورش نریمانی: درجه‌بندی تئاتری‌ها باید کارشناسی شده باشد
پس از تصویب آیین‌نامه درجه‌بندی اهالی تئاتر، بسیاری از هنرمندان تئاتری اعلام کردند اجرای این آیین‌نامه می‌تواند تاثیر بالایی در ارتقای سطح کیفی تئاتر بگذارد و همچنین با اجرای این آیین‌نامه دیگر حالت تجاری و اقتصادی آثار نمایشی از بین می‌رود و این موضوع به شکلی بارزتر تحت نظارت قرار می‌گیرد. این در حالی است که کورش نریمانی نیز تدوین آیین‌نامه درجه‌بندی هنری تئاتری‌ها را اتفاقی مثبت برشمرد و به ایسنا گفت: نگاه شخصی بنده به کلیت این قضیه مثبت است، اما مهم این است که این درجه‌بندی‌ها به شکلی کاملا کارشناسی شده انجام شود که این وظیفه بیشتر برعهده خانه تئاتر است. این نمایشنامه‌نویس و کارگردان تئاتر با بیان این مطلب ادامه داد: سال‌ها بود که عنوان می‌کردیم میزان دستمزد هنرمندان تئاتر هم باید براساس نرخ تورم تعیین شود و اصولا دستمزدها اصلا منطقی نبود، بویژه دستمزد نمایشنامه‌نویسان بسیار غیرمنطقی بود که همین موضوع موجب افول نمایشنامه‌نویسی ما شد. نویسنده و کارگردان نمایشنامه‌هایی همچون «والس مرده‌شوران» و «شب‌های آوینیون» درباره برخی از بندهای این آیین‌نامه که محدودیت‌هایی را در حمایت سالانه از کارگردان‌های تئاتر دربر دارد یادآور شد: این موضوع مشکل‌ساز نیست، چرا که افرادی مانند ما به طور طبیعی در طول سال می‌توانند یک نمایش را اجرا کنند. از سوی دیگر باید منطقی باشیم، واقعیت این است که بودجه تئاتر رقم محدودی است و نمی‌توان میان کارگردان‌های مختلف تبعیض قائل شد. بنابراین معتقدم این محدودیت به دیگر کارگردان‌هایی که کمتر فرصت کارکردن پیدا می‌کنند، کمک می‌کند بتوانند سالی یکبار کار کنند. با این حال برخی از محدودیت‌ها را که درباره سمت افراد در هر قرارداد عنوان شده است، درک نمی‌کنم. نریمانی در پایان متذکر شد: این آیین‌نامه در شکل کلی خود حرکتی مثبت و رو به جلو است که باید سال‌ها پیش انجام می‌شد و حال امیدوارم بعد از این همه مدت آنچه اتفاق افتاده، روند منطقی و کارشناسی شده‌ای داشته باشد که به نظر می‌رسد بدنه خانه تئاتر این نگاه کارشناسی شده را دارد. ارسال نظر
پربیننده