احسان سالمی: وقتی تصمیم گرفتیم با خانواده به سینما برویم اصلا انتظار چنین فیلمی را نداشتم. باورم نمی‌شد به تماشای یکی از فیلم‌های کمدی سینمای ایران آمده‌ام که بدون توسل به شوخی‌های جنسی و لوده‌بازی تلاش می‌کند از مخاطبش خنده بگیرد. در این سال‌ها آنقدر فیلم‌های کمدی زرد دیده بودم که باور اینکه در روزهایی که «خالتور» و «ثبت با سند برابر است» با قطاری از بازیگران سرشناس فیلم‌های کمدی و انبوهی از شوخی‌های مثبت 18 روی پرده سینماها هستند، گروهی نیز به دنبال ارائه یک کمدی خانوادگی و آبرومند باشند، برایم سخت بود ولی هر چه بیشتر از «آینه بغل» دیدم، بیشتر به این باور رسیدم که هنوز هم می‌توان در این سینما انتظار ساخت کمدی‌های سالم و دغدغه‌داری را کشید که هم مورد استقبال مخاطبان قرار بگیرد و هم دغدغه‌ای فراتر از خنداندن مخاطبانش داشته باشد.
کمدی خانوادگی، مگه میشه؟ مگه داریم؟
نخستین ویژگی «آینه بغل» قابلیت تماشای این اثر در کنار خانواده بود! شاید باور این موضوع برای برخی سخت باشد ولی آنها که بیشتر پیگیر تولیدات کمدی سال‌های اخیر سینمای ایران هستند، بدرستی به این موضوع معترف هستند که طیف گسترده‌ای از تولیدات سینمای ایران را به واسطه حجم بالای شوخی‌های جنسی موجود در این آثار نمی‌توان به عنوان یک اثر مناسب برای تماشای دسته‌جمعی در کنار خانواده توصیه کرد. جالب اینکه اصولا اغلب مخاطبان ترجیح می‌دهند به واسطه فضای شاد اینگونه فیلم‌ها، آثار کمدی را در جمع و نه به صورت شخصی و تک‌نفره تماشا کنند، این در حالی است که بسیاری از کمدی‌های سینمای ایران به همان دلیلی که پیش از این به آن اشاره شد، قابلیت تماشای دسته‌جمعی همراه با خانواده را ندارند.
کمدی هم باید دغدغه داشته باشد
مگر هدف فیلم کمدی غیر از این است که می‌خواهد برای ساعتی هم که شده مخاطب را از فضای پرتنش جامعه و دغدغه‌های زندگی روزمره دور کند؟ این سوالی است که برخی از کمدی‌سازان سینمای ایران در جمع‌های خصوصی‌تر و در مواجهه با انتقاداتی که از روند فزاینده ساخت کمدی‌های زرد یا به قول برخی دیگر از اهالی سینما «کمدی‌های آبگوشتی» وجود دارد، مطرح می‌کنند؛ سوالی که در دل خود حاوی استدلال و نوع نگاه این گروه به ماهیت و رسالت آثار کمدی در سینماست. هر چند از صاحبان چنین نگاهی نمی‌توان انتظار ساخت آثاری ارزشمند داشت که در عین تلاش برای خنداندن مخاطب و سرگرم کردن او، سراغ دغدغه‌های اصلی جامعه بروند ولی باید قبول کرد که با ادامه سیطره چنین نگاهی در سینمای کمدی کشورمان و با توجه به روند فزاینده ساخت این قبیل آثار، تا چند سال دیگر سینمای ایران تبدیل به جولانگاه کمدی‌های آبگوشتی خواهد شد. این در حالی است که ساخت و نمایش نمونه‌هایی همچون «آینه بغل» می‌تواند تلاشی برای تغییر این فضا باشد. فضایی که در آن معضلات دسته چندمی همچون چندهمسری برخی مردان جامعه یا رواج موسیقی‌های راک در میان بخشی از جوانان که سوژه محوری دیگر کمدی‌های این روزهای سینمای ایران هستند، اولویت بسیار کمتری در برابر مسائل مهمی همچون شکاف طبقاتی، تاثیرات مخرب عدم نظارت بر فضای مجازی و حمایت از تولید ملی که در اثری همچون «آینه بغل» به آن پرداخته می‌شود، دارند.
داستان‌های ضعیف و طمع سرمایه‌گذاران
البته تجربه ساخت کمدی‌هایی همچون «آینه بغل» از یک جهت دیگر نیز قابل توجه است. هر چند «آینه‌بغل» به لحاظ ظاهری و از باب المان‌های داستانی به کار رفته در آن تا حد زیادی شبیه به برخی کمدی‌های سال‌های اخیر سینمای ایران است که در آن شاهد روایت داستانی فانتزی از قرار گرفتن اتفاقی یک زوج جوان از طبقه پایین جامعه در کنار یک زوج ثروتمند و وقوع حوادثی فانتزی و کمی غیرقابل باور برای آنها هستیم ولی آنچه باعث ایجاد تفاوت میان این اثر با نمونه‌های به ظاهر مشابه شده، توجه به همان ریزه‌کاری‌هایی است که پیش از این به آن اشاره شد. ریزه‌کاری‌هایی در دل داستان که نشان می‌دهد تصمیم سازندگان اثر، صرفا به تصویر کشیدن یک فضای فانتزی و خیالی و بردن مخاطب به خلسه نیست، بلکه قرار است در میان این فضای شاد و فانتزی و خنده‌دار کمی هم ذهن مخاطب را وادار به تامل و تفکر درباره موضوعات مهمی همچون توجه به اقشار کم‌در‌آمد جامعه و دغدغه‌های واقعی جوانان مثل ازدواج کند. اما نکته‌ای که به نظر می‌رسد جا دارد در پایان این گزارش به آن اشاره کنیم، مشکل و مساله اصلی کمدی‌های زرد سینمای ایران یعنی همان فیلمنامه است. وقتی همه تلاش فیلمنامه‌نویسان ما در نگارش داستان‌های کمدی استفاده از شوخی جنسی و اشاره به موضوعات اینچنینی برای خنداندن مخاطب است، نمی‌توان انتظار تولید آثاری بهتر از تولیدات فعلی سینمای کمدی داشت. البته در این میان نباید از نقش سازندگان و سرمایه‌گذاران این قبیل آثار نیز غافل شد که تمایل‌شان به ساخت اینگونه فیلمنامه‌ها، باعث ترغیب شدن فیلمنامه‌نویسان به نگارش چنین داستان‌هایی می‌شود. این در حالی است که سینمای ایران با ظرفیت بالایی که در این سال‌ها در زمینه معرفی بازیگران تازه‌نفس به عرصه طنز داشته (که جواد عزتی، بازیگر فیلم آینه بغل یکی از بهترین نمونه‌های آن است)، می‌تواند با توسل به داستان‌هایی مناسب‌تر از همین ظرفیت بهره بگیرد و علاوه بر دستیابی به فروش بالا و استقبال گسترده مخاطب، مانع از گسترش نوع مبتذل فیلم‌های کمدی شود.