مورینیو در یونایتد؛ 2 روی این سکه

حمیدرضا صدر: نمی‌توان دستاوردهای مورینیو را انکار کرد. منتقدان ژوزه فراموش کرده‌‌اند او چه یونایتدی را در دست گرفت. یونایتد بدون رهبر را، یونایتد بدون گلزن را، یونایتد بدون سرعت را. لویی فان‌خال برایش رومرو، شاو، روخو، بلیند، دارمیان، هررا، اشنایدرلین و مارسیال را به جا گذاشته بود که خیلی‌‌های‌شان نزول کرده بودند. یونایتد در عصر مورینیو بیلی را به چنگ آورد، احتمالا بهترین مدافع کنونی تیم را. ماتیچ را به خط میانی افزود، احتمالا بهترین هافبک دفاعی لیگ را. پل پوگبا که همه دنبالش بودند را به دست آورد و همین طور لوکاکوی نیشدار در لیگ را. یونایتد در نخستین فصل مورینیو در اولدترافورد که همه آن را مترادف با ناکامی خواندند 2 جام را بالا برد. آشفتگی جاری در تیم چنان بود که مدیران باشگاه، فان‌خال را 2 روز پس از قهرمانی در جام حذفی اخراج کردند. یونایتد حالا در رتبه دوم لیگ ایستاده، پشت‌سر منچسترسیتی که یکی از بهترین‌‌های اروپا به شمار می‌رود. آنها در لیگ قهرمانان توانایی عبور از سد سویا و قرار گرفتن بین 8 تیم پایانی را هم دارند، در حالی که یونایتد در عصر فان‌خال در مرحله گروهی لیگ قهرمانان با شکست در زمین وولفسبورگ از راهیابی به مرحله بعد بازماند. در کنار همه اینها - و از همه مهم‌تر- تلقی عمومی این است مورینیو توانایی رقابت با گوآردیولا را دارد. یونایتد در دستان مورینیو بهتر شده یا بدتر؟ بالا رفته یا پایین؟ خرده‌گیرانی که شمارشان رو به تزاید رفته می‌گویند ژوزه برخلاف سال 2004 که پا به لیگ برتر گذاشت، آن ژوزه دوست‌داشتنی نیست، عبوس شده، نق زن و پژمرده. ژوزه‌ متکبر آن روزها دوست‌داشتنی هم بود و نیش و نوش‌هایش همه، حتی مخالفانش را سر وجد می‌آورد ولی بیش از یک دهه سپری شده و ژوزه آدم دیگری شده است. موهایش خاکستری شده‌‌ و طبعش تلخ. گاه و بی‌گاه هوای منچستر را آفتابی می‌کند ولی ابرهای خاکستری تیره از آسمان اولدترافورد نمی‌روند. خرده‌گیران افراطی‌‌‌‌‌‌تر ادعا می‌کنند ژوزه برای رفتن به پاریس و نشستن روی نیمکت پاری‌سن‌ژرمن این پا آن پا می‌کند. همان‌ها می‌گویند تاکتیک‌‌های ژوزه رو شده‌‌اند و کارساز نیستند. می‌گویند مردانش در دسامبر سیاه طی 3 بازی آخرش پیروز نشده و 6 گل خورده‌‌‌اند؛ شکست 2 بر یک از بریستول در جام اتحادیه و 2 تساوی 2-2 با لستر و برنلی در لیگ. می‌گویند یونایتد هر چه زمان سپری شده از نفس افتاده و طی 3 ماه 12 امتیاز در لیگ از دست داده و نه فقط از 2 رقیبش - چلسی و سیتی- شکست خورده، بلکه برابر هادرزفیلد هم زانو زده است. می‌گویند یونایتد، به سنت منچستری بازی نمی‌کند و به تصادف و اقبال دل بسته و فقط خوان ماتا از هوش و قریحه‌‌‌‌اش بهره می‌برد و لینگارد زهرآگین بازی کرده است. می‌گویند تیم‌شان بازیکن گوش ندارد و مارسیال و راشفورد متمایل به میانه میدان دریبل می‌زنند تا نفوذ در طول میدان. می‌گویند میان آن همه بازیکن فقط اشلی یانگ توانایی ارسال توپ روی دروازه را دارد. می‌گویند پوگبا و ماتیچ آنقدر عقب رانده شده‌‌اند که فرصت حمله را به‌دست نمی‌آورند و داوید دخه‌آ هم سنگربان سنگر بی‌دفاعی شده که مدافعانش او را نمی‌فهمند. همه اینها قضاوت درباره مورینیو را دشوار کرده است. محض نمونه وقتی لینگارد 2 گل به برنلی زد و همه گفتند «چه تعویضی» ولی لینگارد جای مارکوس روخو راهی میدان شد، روخویی که رکورد دریافت 5 کارت زرد طی 294 دقیقه بازی را به دست آورده و جایش را بین دو نیمه به لینگارد داد تا مبادا کارت قرمز بگیرد و تیم را 10 نفره کند. با این وصف تعویض‌‌های ژوزه کارساز بوده‌‌اند و 9 گل یونایتد در لیگ پس از تعویض‌ها به ثمر رسیده که بیشترین تعداد در لیگ به‌شمار می‌رود. مورینیو با افزایش فاصله از منچسترسیتی به خریدهای سیتی اشاره کرده، به اینکه یونایتد برای رقابت در کورس قهرمانی باید دوباره دست به جیب ببرد. ارقام نشان می‌دهد گواردیولا طی 18 ماه اخیر 360 میلیون پوند خرید کرده و مورینیو 280 میلیون که یعنی فاصله 13 درصدی... و البته یادمان نرفته چلسی در نخستین فصل قهرمانی‌‌‌‌اش با مورینیو، 50 درصد بیشتر از نزدیک‌‌‌‌‌ترین رقیبش در بازار یعنی لیورپول خرج کرد، حدود 150 میلیون، در حالی که لیورپول، یونایتد، آرسنال و سیتی جمعا 250 میلیون خرید کردند. برگردیم به آن پرسش: یونایتد در دستان مورینیو بهتر شده یا بدتر؟ بالا رفته یا پایین؟ طرفداران یونایتد احتمالا در 2 نکته دیدگاه مشترکی دارند؛ اینکه یونایتد بازیکنان بزرگی در اختیار دارد که هنوز درآمیخته با هم صیقل یافته بازی نمی‌کنند و از همه مهم‌‌‌‌‌‌تر اینکه سرخپوش‌ها برخلاف سنت‌شان تیم ملال‌آوری شده‌اند.