
مقامهای افغانستان اعلام کردند روز پنجشنبه در پی چند حمله انتحاری به مرکز فرهنگی و اجتماعی تبیان و خبرگزاری صدای افغان (آوا) در غرب کابل دستکم 50 تن شهید و بیش از 90 تن زخمی شدهاند. گفته شده بیشتر قربانیان دانشگاهیان، خبرنگاران و مدرسان مدارس دینی بودهاند. چند زن و کودک هم در میان کشتهشدگان و زخمیها بودهاند. بر پایه گزارش «شبکه طلوع»، مهاجمان ابتدا نگهبان مرکز فرهنگی تبیان- متعلق به شیعیان- را به ضرب گلوله کشتند و سپس این مرکز را منفجر کردند. شمار مهاجمان انتحاری 2 یا 3 تن اعلام شده است. خبرگزاری صدای افغان (آوا) که دفتر آن در پی این حملات بشدت آسیبدیده است، در روز حادثه در گزارشی نوشت: «صبح امروز حوالی ساعت ۹:۵۰ دقیقه به وقت محلی، نخست، یک حملهکننده انتحاری به دفتر خبرگزاری صدای افغان و مرکز فعالیتهای فرهنگی اجتماعی تبیان حمله کرد. دقایقی پس از آن، حمله انتحاری دوم؛ و هنگامی که آمبولانسها در حال انتقال شهدا و مجروحان بودند، سومین حمله نیز انجام شد». خبرگزاری آریانا هم گزارش داد 3 خبرنگار افغان در میان کشتهشدگان هستند. با این حال، نصرت رحیمی، سخنگوی معاون وزیر کشور افغانستان، به خبرگزاری فرانسه گفت هدف حمله، مرکز فرهنگی و اجتماعی تبیان متعلق به شیعیان بوده است. به گفته این مقام افغان، 3 انفجار در این مرکز رخ داده است. طبق گفته سیدحسن حسینی، مسؤول خبرگزاری آوا در کابل، حمله به نشست یادبود سالروز حمله نظامیان شوروی به افغانستان که 6 دیماه سال 1358 رخ داد، انجام شد که در آن صدها زن و مرد از مردم غرب کابل شرکت کرده بودند. مرکز فرهنگی و اجتماعی تبیان و خبرگزاری صدای افغان در یک ساختمان قرار دارند که در منطقه فقیرنشین «دشتبرچی» در غرب کابل واقع شده و اکثر ساکنان آن شیعهمذهب هستند. ساعتی پس از وقوع حمله انتحاری، گروه طالبان با انتشار بیانیهای در صفحات اجتماعی خود دست داشتن در این حمله را رد کرد اما گروه تروریستی- تکفیری داعش مسؤولیت این انفجارها را برعهده گرفته و اعلام کرده است محل انفجار محل تبلیغ باورهای شیعه بوده است. اخیرا این گروه تروریستی به طور چشمگیری حملاتش به کابل را افزایش داده است. 4 روز پیشتر داعش مسؤولیت حملهای در کابل را پذیرفت که به یک اداره امنیت ملی انجام شد و در نتیجه آن 10 نفر کشته شدند. شیعیان در افغانستان دولت را متهم به ناکامی در حفظ امنیتشان میکنند و به طور روزافزونی از حکومت وحدت ملی ابراز نارضایتی میکنند. چرا که در گذشته حملاتی که علیه شیعیان در افغانستان انجام میشد بیشتر متوجه مناطقی بود که جنگ و خشونت در آنجا جریان داشت و شهرهایی مانند کابل چندان درگیر این خشونتها نبود اما از یک سال پیش، حملات علیه جامعه شیعه به خیابانهای پایتخت نیز رسیده است. شواهد حاکی از آن است که دولت افغانستان تلاش قابلتوجهی را برای حفاظت از شهروندان بویژه شیعیان نداشته است. در واقع مقامهای افغان طی این مدت بیش از آنکه به دنبال یافتن عوامل اصلی دخیل در افزایش سوءقصد به شیعیان و نیز راهحلهای منطقی جهت حفاظت از اماکن مذهبی باشند، خود را درگیر برخی مسائل سیاسی درون ارگ ریاستجمهوری میان گروههای قومی کردهاند. به نظر میرسد عامل دیگر تشدیدکننده حملات تروریستی علیه شیعیان افغانستان، تحرکات خارجی و تمایل برخی کشورها بویژه رهبران سعودی برای جلوگیری از قدرتگیری شیعیان در منطقه باشد که پس از شکست داعش در عراق و سوریه، درصدد سوق دادن این گروه تروریستی به جنگ علیه شیعیان در افغانستان هستند.
حمله تروریستی خونبار روز پنجشنبه به مرکز فرهنگی تبیان و خبرگزاری آوا، باعث واکنشهای بیش از پیش فرهنگیان افغان و کنایهها و انتقادات علنی درباره مسامحه دولت اشرف غنی با تروریستهای تکفیری مورد حمایت سعودی و آمریکا شده است. با آنکه دفتر ریاستجمهوری افغانستان و وزارت اطلاعات و فرهنگ این کشور در بیانیههایی حمله به مرکز تبیان را محکوم کردهاند اما بویژه در فضای مجازی، کاربران شبکههای اجتماعی به طور گسترده به انتقاد از دولت اشرف غنی پرداخته و تقبیح رویدادهای تروریستی را از سوی کابل کافی ندانستهاند. به گزارش بخش افغان تارنمای اسپوتنیک، در میان کنایههای بسیاری که در این زمینه به رئیسجمهور افغانستان زده شده، پست پنجشنبه گذشته «نورالرحمان اخلاقی» از اعضای شورای رهبری حزب جمعیت اسلامی به عنوان منتقد جدی دولت در فیسبوک جلب توجه میکند. او نوشته است: «این حمله نشان داد سران امنیتی حتی توانایی تأمین امنیت مردم در شهر کابل را ندارند.» اما برخی شخصیتهای سیاسی تراز اول افغانستان گام را از این هم فراتر نهاده و احتمال نفوذ داعش در دولت اشرف را مطرح کردهاند. معاون حزب جمعیت اسلامی افغانستان در واکنش به حمله اخیر اعلام کرد تا وقتی حامیان نفوذ کرده داعش در دستگاه دولت از بین نروند و تصفیه نشوند، این حوادث خونین ادامه پیدا خواهد کرد. احمدضیاء مسعود گفت: «گروههای حرفهای (عامل حمله) در تبانی با عناصر مشکوک در حکومت وحدت ملی که مسؤولیت به ثمر رساندن پروژههای داعش را دارند، میخواهند تحت نام مذهب، قوم و (تضاد) شمال-جنوب در بین مردم شریف افغانستان بدبینی و سوءتفاهم ایجاد کنند. مردم شریف افغانستان نیازمند یک مبارزه جدی برای بیرون راندن حامیان نفوذی داعش از ردههای مختلف حکومت وحدت ملی هستند. اگر واقعا میخواهیم در کشور ما امنیت تامین شود، باید هرچه زودتر علیه تروریستها و حامیانشان مبارزه را جدی آغاز کنیم».
گلبدین حامی داعش؟
در همین حال سکوت حزب اسلامی گلبدین حکمتیار که در ماههای اخیر با چراغ سبز دولت اشرف غنی، فعالیت سیاسی را در این کشور از سر گرفته در مقابل چنین جنایت آشکاری از سوی تروریستهای تکفیری، اتهامات جدیتری را متوجه این تشکیلات کرده است. جالب اینکه در همین مدت دامنه نفوذ و حملات داعش در افغانستان گستردهتر شده است. حکمتیار در ماههای پس از بازگشت به کابل، حملات لفظی هر چه شدیدتری را علیه ایران در توجیه سیاستهای آمریکا و عربستان در منطقه انجام داده بود تا آنجا که 3 هفته پیش، عبدالله عبدالله، رئیس اجرایی حکومت (صدر اعظم) افغانستان، حرفهای او را مصداق نفرت و نفاقافکنی در میان مردم دانست. همچنین در نتیجه نفرت عمومی افغانها از گلبدین حکمتیار، اخیرا در بهروزرسانی درگاه مربوط به او در بخش فارسی (و افغانی) تارنمای دایرهالمعارف برخط ویکیپدیا، او یک سیاستمدار، جاسوس، وطنفروش و نخستوزیر سابق افغانستان خوانده شده که اکثریت مردم او را به عنوان «قصاب کابل» میشناسند! این در حالی است که حامد کرزی، رئیسجمهور پیشین افغانستان حمله تروریستی به دفتر خبرگزاری صدای افغان و مرکز فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی تبیان در کابل را با شدیدترین الفاظ تقبیح کرد.
واکنشهای جهانی به خشونتهای کابل
در واکنش به حملات خونین داعش به پایتخت افغانستان، دفتر نمایندگی سازمان ملل (یوناما) و دیدهبان حقوقبشر حمله به تبیان و خبرگزاری آوا را محکوم کردهاند. سفارتهای آمریکا و بریتانیا در کابل نیز با محکوم کردن این حمله با قربانیان آن ابراز همدردی کردند. بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران حمله انتحاری تروریستی به یک مرکز فرهنگی و دفتر خبرگزاری آوای افغانستان را محکوم کرد و آن را نشانگر عمق کینه و نفرت آمران و عاملان تروریسم از آزادی بیان، آگاهی، شناخت و وحدت مردم افغانستان خواند. وزارت خارجه ترکیه و روسیه نیز در بیانیههایی، حمله داعش به کابل را محکوم کردند.
14 خبرنگار افغان در سال 2017 قربانی شدند
خبرگزاری صدای افغان موسوم به آوا که دفترش در کابل هدف حمله تروریستی خونبار روز پنجشنبه قرار گرفته است، نهتنها برای همکاران شهید خود که برای خبرنگارانی که در سال گذشته میلادی قربانی خشونتهای این کشور شدهاند سوگواری کرد. آوا دیروز به انتشار گزارش سالانه دفتر نی، موسسه حمایتکننده رسانههای آزاد در افغانستان پرداخت که نشان میدهد سال ۲۰۱۷ دومین سال خونین برای خبرنگاران افغان بوده است. به گفته حامد مومن، مسؤول دفتر نی در ولایت هرات، در سال میلادی درحال پایان، مجموع موارد خشونت علیه خبرنگاران افغان به ۱۴۰ مورد شامل ۱۴مورد قتل، ۲۳ مورد جراحت، ۱۴ مورد بازداشت، ۲۱ مورد ضرب و جرح و ۶۸ مورد تهدید و اهانت رسیده است. ۴۲ مورد از این خشونتها از سوی تروریستها انجام شده که منجر به قتل ۱۴ خبرنگار شده است. این درحالی است که پنجشنبه گذشته در حمله تروریستهای داعش به مرکز فعالیتهای فرهنگی- اجتماعی تبیان و خبرگزاری آوا در کابل، یک خبرنگار دیگر شهید و ۹ فعال رسانهای زخمی شدند.