
اسدالله خسروی: نرخ دلار در چند روز اخیر در حالی سیر صعودی به خود گرفته که کارشناسان معتقدند دولت باعث و بانی این افزایش قیمت در بازار است، چرا که نرخ پایه ارز را خود دولت تعیین میکند و این موضوع بر افزایش قیمت ارز تاثیر بسزایی میگذارد که به چسبندگی قیمت آن در بازار آزاد منجر میشود. در این باره استاد اقتصاد دانشگاه تهران با بیان اینکه در تعیین نرخ پایه ارز، دولت با بازار آزاد همبستگی دارد، گفت: دولت اکنون برای تعیین نرخ پایه ارز به منظور عرضه به صرافیها ابتدا بازار آزاد را میسنجد تا با برآورد بازار و میزان تقاضای مردم اقدام به عرضه ارز به صرافیها با قیمت پایه اختیاری کند. آلبرت بغزیان در گفتوگو با «وطن امروز» تصریح کرد: بانک مرکزی با افزایش قیمت نرخ پایه ارز، باعث افزایش قیمت ارز در بازار آزاد شده و از این طریق سودهای سرشاری را در صورت عرضه ارز انبوه به بازار کسب میکند. وی به افزایش قیمت پایه ارز، در روز گذشته از سوی بانک مرکزی اشاره کرد و گفت: چرا بانک مرکزی روز شنبه اقدام به عرضه ارز با قیمت مناسب نکرد تا مانع افزایش نرخ این کالا در بازار شود، در چنین شرایطی کاملا واضح است که دولت با بالا بردن نرخ پایه ارز و عرضه آن به صرافیها به دنبال درآمدزایی و گران کردن ارز است. این اقتصاددان افزود: برخی مواقع دولت با افزایش اندک نرخ ارز در مرکز مبادلات ارزی، قیمت ارز را به صورت خزنده بالا میبرد. بازار آزاد نیز با افزایش نرخ ارز مبادلهای، سیر صعودی به خود میگیرد. این استاد دانشگاه تصریح کرد: به نظر میرسد دولت ارتباط شدیدی با بازار آزاد دارد و هنگام تعیین نرخ پایه ارز، بازار آزاد را بخوبی میسنجد، همچنین در صورت افزایش نرخ ارز در بازار، دولت برای کاهش آن اقدامی نمیکند. بنا به این گزارش اما نرخ دلار که چند روزی بود تکانههای جزئی داشت، دیروز صبح به یکباره سیر صعودی شدیدی را آغاز کرد تا جایی که دلار در بازار آزاد ۴۴۵۰ تومان فروخته شد که علت اصلی این گرانی آغاز کار بازار با نرخ بالای بانک مرکزی بود. بازار ارز درحالی صبح دیروز فعالیت خود را آغاز کرد که فعالان ارزی و صرافها را با شوک همراه کرد، چرا که قیمتها نسبت به روز پیش از آن با اختلاف بالایی همراه بود. بانک مرکزی نرخ پایه ارز تزریقی به صرافیها را 4399 تومان اعلام کرد، آن هم درحالی که ابتدای هفته جاری قیمت دلار را 4329 تومان به بازار اعلام کرده بود اما به دنبال افزایش قیمت دیروز ارز تزریقی از سوی بانک مرکزی به بازار، سیر صعودی قیمتها در خیابان فردوسی آغاز شد و دلار با قیمتی بین 4440 تا 4450 تومان فروخته میشد. صرافها و فعالان بازار ارز علت مشخصی برای گرانیهای دیروز دلار پیدا نکردند و میگفتند: روز شنبه همه چیز آرام بود ولی نمیدانیم یکباره چه شد که بانک مرکزی نرخ را افزایش داد؟ یکی از فعالان این بازار با تعجب از خبرنگار تسنیم سوال میکند که از شنبهشب تا الان اتفاق خاصی رخ داده که بانک مرکزی قیمت را افزایش داد؟ وی میگوید: موضعگیری ترامپ هم که افتاد برای ماههای آینده؛ بنابراین نمیتوانیم بگوییم بهخاطر مسائل خارجی و آمریکا دلار مجددا گران شده است. صراف دیگری در تشریح چرایی گران شدن دلار از صبح دیروز با تأکید بر اینکه بازار سورپرایز شده است، میگوید: نمیتوان گفت دلار ارزان میشود یا گران! مهم این است که ما ضرر سنگینی از ابتدای هفته تا به امروز متحمل شدهایم. یکی از صرافها که سالهاست در این بازار به خرید و فروش ارز میپردازد، میگوید: از صبح دیروز صرافها مدام با بانک مرکزی تماس میگیرند تا بتوانند ارز بگیرند ولی هنوز بانک به صرافها ارز نداده است. وی با بیان اینکه بانک مرکزی به برخی صرافیها ارز میدهد ولی میزانش خیلی کم است، میگوید: روز شنبه هم بانک مرکزی عرضه چندانی در بازار نداشت اما دیروز این وضعیت بدتر شد، چرا که تاکنون ارزی به صرافیها نداده است. بنا به این گزارش، گرانی یکباره دلار که علت اصلی آن افزایش قیمت پایه از سوی بانک مرکزی است، موجب شد بار دیگر خیابان فردوسی، روز متلاطمی را سپری کند؛ دلالهایی هم که مقابل پاساژ افشار برای روسای خود دلار میخرند و میفروشند روز شلوغی را سپری کردند. دلالهای این بازار میگویند هر زمان قیمتها یکباره جهش پیدا میکند، خیابان منوچهری مقابل پاساژ افشار هم شلوغتر از روزهای قبل میشود، چرا که همه میخواهند بدانند در این مرکز چه قیمتهایی برای دلار ثبت میشود. خیابان منوچهری، مقابل پاساژ افشار که پاتوق اصلی دلارفروشان تهران است دیروز هم روز شلوغی را گذراند و از صبح شاهد افزایش قیمت بود تا جایی که دلار از 4 هزار و 380 تومان روز شنبه به یکباره به 4 هزار و 450 تومان رسید. یکی از واسطههای بازار ارز که شغلش خرید و فروش دلار برای یکی از صرافهای بزرگ است، میگوید: ارز در بازار کم است و دلارهای نقدی را سریع میخرند. دلال ارزی دیگری هم میگوید: این کارها کار بانک مرکزی است به خاطر اینکه دولت و بانک مرکزی راحت میتوانند با تزریق دلار، بازار را کنترل کنند ولی وقتی بانک مرکزی بعضی روزها دلار کم عرضه میکند و قیمت را بالا میبرد همین وضعیت شکل میگیرد. گفتنی است، مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی اعلام کرده است شرایط فعلی تعامل بازار تعادلی و بازار غیررسمی به گونهای نیست که در صورت ثبات اقتصادی و اوضاع سیاسی تا انتهای سال شوکی به بازار ارز وارد شود که بتوان نام جهش را به آن اطلاق کرد. با این حال باید توجه داشت صرفنظر از رابطه نرخ ارز تعادلی و بازار، همیشه و برای همه اقتصادها امکان وقوع جهش ارزی بهواسطه حادث شدن شوکهای غیرمنتظره اجتماعی، سیاسی و بینالمللی وجود دارد. در اینباره تهدیدات اخیر در رابطه با بازگشت تحریمها میتواند از عوامل بروز جهش باشد. بنا به این گزارش بعد از اغتشاشهای اخیر در کشور بازار ارز و سکه متلاطم شد و قیمت دلار و البته سکه رکوردهای بالایی به ثبت رساند ولی بعد از آن تنها دو، سه روز سیر نزولی در این بازار آغاز شد اما مجدداً در روزهای بعد دلار اوج گرفت بنابراین به نظر میرسد افراد پشتپرده اجازه نمیدهند قیمتها شکسته شود.