جداسازی آب شرب و بهداشتی 3 شهر بزرگ

مجید حیدری: برآوردها حاکی از آن است که در شرایط فعلی مصرف سالانه آب کشور حدود 94 میلیارد مترمکعب بوده که بیش از یک‌سوم آن از محل منابع آب زیرزمینی تامین می‌شود بنابراین با توجه به اینکه تقاضای آب در 20 سال آتی کشور به 130 میلیارد مترمکعب در سال خواهد رسید، اگر تمام آب‌های سطحی و پساب‌های بازگشتی نیز استحصال شود، ایران با سالانه 10 میلیارد مترمکعب تراز منفی آب مواجه خواهد شد. به نظر می‌رسد در شرایط کنونی محدودیت منابع آب شیرین، تغییرات آب وهوا، وقوع خشکسالی‌های وسیع، افزایش جمعیت، توسعه آلودگی منابع آب و محدودیت سرمایه‌گذاری از جمله عواملی هستند که شرایط تامین آب را در کشور با محدودیت مواجه می‌کنند. از همین رو است که معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفا به خبرنگار «وطن‌امروز» اعلام کرده که برای مدیریت بهینه و اصلاح الگوی مصرف در آب، جداسازی شبکه آب شرب و غیرشرب 3 شهر بزرگ يعني شهرهای قم، خرمشهر و آبادان در دستور کار قرار دارد؛ امید است با اصلاحات انجام شده در بخش جداسازی آب شرب، استفاده از شبکه دوم آب، یعنی آب غیرشرب نیز رنگ و بوی جدی‌تری به خود بگیرد. محمدرضا عطارزاده مي‌گويد، برای بسترسازی این امر، توزیع آب بسته‌بندی در دستور کار بوده و از سال گذشته نیز تعداد کارخانجات تولیدکننده آب بسته‌بندی دوبرابر شده است. براساس آمارها، در حال حاضر 105 کارخانه آب بسته‌بندی در کشور فعال بوده که حجم آب معدنی تولید شده توسط آنها حدود 16 میلیون مترمکعب است، البته 110 کارخانه جدید بسته‌بندی آب معدنی نیز در دست ساخت بوده که با فعال شدن آنها حجم آب معدنی بسته‌بندی به حدود 90 میلیون مترمکعب در سال افزایش خواهد یافت. از نگاه کارشناسان، یکی از بهترین روش‌های جداسازی آب شرب از آب بهداشتی، استفاده از آب بسته‌بندی بوده که دارای صرفه اقتصادی نیز هست؛ با وضعیت مالی و اعتباری موجود در بخش آب ساخت یک شبکه آب دیگر دارای صرفه اقتصادی نبوده و روش مرسوم در بیشتر کشورهای دنیا در جداسازی آب شرب و بهداشتی استفاده از آب‌های بسته‌بندی و لوله‌کشی آب بهداشتی است. تجربه جداسازی آب شرب و بهداشتی در کشورهای صنعتی و پیشرفته دنیا دارای سابقه‌ای بیش از یک دهه بوده که بنابر آمارها، استفاده از این روش، صرفه‌جویی 30 درصدی در مصرف آب شرب را در پی خواهد داشت. توسعه باروری ابرهای باران‌زا معاون وزیر نیرو در ادامه گفت‌وگوی خود با «وطن‌امروز» در حاشیه نشست خبری با خبرنگاران خبر داده که اجرای طرح باروری ابرها در برخی استان‌ها مبین افزایش 10درصدی میزان بارش در استان‌های میزبان این طرح بوده است. اجرای طرح باروری ابرها ابتدا در استان‌های یزد، اصفهان، مرکزی و کرمان انجام شده که بنا بر اعلام عطارزاده در آینده‌ای نه چندان دور، استان‌های همدان و اردبیل نیز در نوبت اجرای این طرح هستند هرچند تاکنون استان‌های زیادی برای باروری ابرها درخواست اجرای این طرح را در استان متبوع خود داده‌اند. باروری ابرها برخاسته از نوعی رفتار هوشمندانه با ابرها و سیستم‌های ابری در جهت افزایش بارش در ابرهایی است که فرآیند بارش در آنها در حال شکل‌گیری است. بنابر اعلام سازمان جهانی هواشناسی، هم‌اکنون 50 کشور دنیا در حال اجرای طرح‌های تحقیقاتی و اجرایی در زمینه تکنولوژی باروری ابرها هستند، هرچند تکنولوژی باروری ابر در ایران در بهمن ماه سال 75 برای نخستین بار از یزد آغاز شد. به گفته عطارزاده، توسعه باروری ابر در کشور منوط به در اختیار داشتن امکانات بیشتر از جمله هواپیماهای بیشتر است که تحقق سریع‌تر این مهم نیازمند هماهنگی با ستاد کل نیروهای مسلح برای استفاده از هواپیماهای آنها در باروری ابرهاست. جیره‌بندی آب برای 500 هزار نفر معاون وزیر نیرو در جمع خبرنگاران همچنين اعلام کرده در حال حاضر 500 هزار نفر از جمعیت شهرهای کوچک استان‌های جنوبی کشور از جمله بوشهر، فارس، کرمان، هرمزگان، ایلام و خوزستان به روش جیره‌بندی آب دریافت می‌کنند؛ در حال حاضر 9 درصد روستاهای کشور در استان‌های خوزستان، فارس، بوشهر، کرمان و هرمزگان با کاهش آبرسانی از منابع خود مواجه هستند که به وسیله تانکر به آنها آبرسانی می‌شود. وجود 412 طرح آبي نيمه‌تمام در كشور معاون وزير نيرو در امور آب و آبفا در ادامه اظهارات خود از وجود 412 طرح آبي نيمه‌تمام در كشور خبر داد و گفت: براي تكميل اين طرح‌ها 55 هزار ميليارد تومان اعتبار نياز است که بايد از محل اعتبارات عمومي، عمراني، جذب مشاركت سرمايه‌گذاري مردم و بخش خصوصي و سرمايه‌گذاري خارجي تامين شود؛ تاكنون اخذ300 ميليارد تومان از بانك جهاني و بانك توسعه اسلامي نهايي شده و براي جذب سرمايه‌گذاري خصوصي در طرح‌هاي آبي بايد ابتدا قيمت آب تغيير كند و اصلاح شود، اما متاسفانه قيمت آب در حال حاضر متعارف نبوده و به قيمت تمام شده نيست. كاهش 33 درصدي برداشت آب از سدها عطارزاده گفت: به دليل مديريت آب كشاورزي و آبرساني مناسب به آنها امسال حدود 33 درصد نسبت به سال گذشته برداشت آب از پشت سدها كاهش داشته است. وي ادامه داد: سال گذشته ميزان ذخاير آب در پشت سدها 12 ميليارد متر مكعب بود كه امسال اين عدد به 16 ميليارد مترمكعب رسيده است. وي درباره ميزان تلفات آب در شبكه گفت: تلفات آب در شبكه آب شرب شهري 15 تا 17 درصد است كه در جلسات كارگروه دولت پيشنهاد سالانه كاهش 3 درصد از اين تلفات ارائه شد، اما عدد يك‌درصد كاهش به تصويب رسيد. رشد 3 هزار مگاواتي توليد نيروگاه‌هاي برقآبي معاون وزير نيرو در امور آب و آبفا گفت: توليد برق همزمان با تامين آب توسط نيروگاه‌هاي برقآبي انجام مي‌شود به صورتي كه توليد برق توسط نيروگاه‌هاي برقآبي در زمان پيك در حال حاضر 5 هزار و200 مگاوات است كه نسبت به سال گذشته 3هزار مگاوات بيشتر است.