حسن قنبری: قرار شده است از نامی بنویسم که مدت‌هاست همان انسان همیشگی مانده است، مردی که خون و آتش جنگ را تجربه کرد و به چشمان خود دید که جانانه‌هایش عاشقانه می‌روند و نظاره کرد که مرتضی از همه عاشق‌تر، چنان فرشته‌ای مست و سبک‌بال جان عزیزش را بر کف نهاد و آسمانی‌تر از قبل شد. «ابراهیم حاتمی‌کیا» همان ققنوس آرمیده بر لبه آتشفشان‌هاست، همانی که با آتش عاشقانه درآمیخته و لحظه‌ای درنگ نکرد که آتش دنیا بال‌های پروانه‌وارش را بسوزاند و زمین‌گیرش کند. ابراهیم در «کربلای 5» دانست که خون چیست و چه رازی را در جریان گرم و گداخته‌اش می‌پروراند و دریافت که گلستان حقیقی از آتش‌ها برمی‌خیزد که «اگر عاشق شوی و به جنون گرفتار آیی!». ابراهیم دانسته بود در عالم رازی است که عقل را راهی بر آن نیست و تاوان دستیابی به این راز مگر به خون و جان و ایثار و فدا شدن برای معشوق جبرانی ندارد، او پس از آتش و جهنم کربلای پنجی که از پی شهادت یارانش گلستانی مقابل دیدگانش از هزاران راز نهان گشود، دانست که آدمیزاد بر 2 گونه در زمین می‌زید؛ نخست آنانی که مرکب عقل را برگزیده‌اند و سپس هم آنانی که دل چشم‌های‌شان را رو به صراط مستقیم می‌گشایند، همان‌هایی که قراری بر این خاک نداشتند، آنانی که بی‌قراری نگذاشت پر پروازشان آسمان معشوق را لمس کند، مرتضای ابراهیم هم از آنانی بود که آرام و قرار نمی‌گرفت و نمی‌گنجید بر این عرصه خاک و ریا و تباهی و آنقدر کوشید بر آموختن پرواز که معشوق راه آسمانش را به او روشنایی بخشید. مردی که جدال عقل و عشق را به پوست و گوشت و خونش دریافته بود، دیگر همان انسان همیشگی نبود، گویی قرار بر این نداشت تا عادت کند، بماند و گور خویشتن را در کرانه آتش آتشفشان‌ها حفر کند، ده‌ها رفیق و مرغ عاشق بی‌قرار او را از عادت کردن دور نگاه داشته بودند و ابراهیم هر لحظه آبستن انفجاری بود برای رهایی، پس جنگیدن را برگزید، ابزارش هم شد قلم و دوربین و یادگارهای مرتضای عزیزش. او سینما خلق کرد و در پس تصاویرش خاطرات مرتضی، هادی، ابراهیم و امیر اسکندر را مرور کرد، برخیشان را یوسفی شیدا نامید و از پیراهن‌شان قصه‌ها برای چشم‌های منتظر ساخت و حقیقت انتظار را از دل پدری به مثابه یعقوب نبی فریاد زد، عده‌ای هم تلخ‌ترین تصویرشان شد روی ماه دوستی که آخرین نفسش را روی شانه‌های مردی کشید که عمری ایستاده بود و ایستادگی را آموزش داده بود و به وقتش حقش را کف دست‌هایش گذاشته بودند آن هم به هزینه یک بلیت از سر اجبار و هزار توهین و طعنه. ابراهیم از همه جای جنگ برای ما قصه گفت از خاکریز تا پلاک، از مردان بی‌ادعا، گازهای مسموم و از تخت‌هایی با سواران گمنام و از هزاران فرسنگ دور‌تر از خاک مادری بر کرانه‌های راین. ابراهیم آنقدر آموخته و دریافته بود که جنگ همیشه هست اما هر بار ظاهری متفاوت‌تر دارد؛ گاه طعم تلخ توپ و خمپاره دارد، گاه درد سنگین ترور و عداوتی ناجوانمردانه، پس سردار بزرگ را در سیمای یک محافظ و پناه ترسیم کرد و بادیگارد نسل جوان وطنش شد تا بگوید جنگ فقط آتش سوزاننده مرزها نیست و شعله‌هایش تا بیخ گوش‌مان رخنه کرده و به آتش‌مان می‌کشد. حاتمی‌کیا را درد دین و حقیقتش ابراهیم کرد تا حج و آسودگی‌اش را رها کند و به ستیز فراخواندش آنجایی که سرزمین درد است و اندوه و یادآور هزار خاطره تلخ از مولایی که الگوی تمام حقایق و انسانیت‌هاست و خواهری که آزاده است و آزادگی را به تاریخ می‌آموزاند، ابراهیم به وقت شام را از سرزمین هزار نفرین روایت می‌کند تا همگان باور کنند جنگ و دفاع ما وسعتی نمی‌شناسد و تمامی ندارد.