مصرف مواد مخدر سنتی در ایران به دلایل فرهنگی و اجتماعی همواره در چارچوب خانواده بوده و چالش‌های آن نیز در محیط بسته خانواده بوده است. این در حالی است که با آمدن مواد مخدر مدرن به بازار ایران کنش‌های اجتماعی و فرهنگی به مقوله اعتیاد و درمان معتاد تغییرات فاحشی کرد. دلیل اصلی این تحولات بیش از همه به عوارض جسمانی مصرف این مواد برمی‌گردد. اگر در قدیم، خانواده‌ها به دلیل مصرف تریاک توسط اعضایشان، مورد فشار روحی و روانی قرار می‌گرفتند، این آسیب‌ها جنبه جسمانی نداشت و به دلیل اینکه بروز آثار اعتیاد مشمول گذشت زمان طولانی می‌شد معمولا توجه به مقوله درمان بسیار کم بود. این در شرایطی است که حتی در بعضی گرایش‌ها، «تریاک» به عنوان دارو هم شناخته می‌شد!
با این همه، ورود هروئین و به دنبال آن کراک، شیشه، پایپ و اکستازی، نگاه سنتی به اعتیاد در خانواده‌های ایرانی را درهم شکست و به ناگاه گرایش وسیعی در جامعه به عنوان درمان اعتیاد به وجود آمد. این در حالی است که اعتیاد در جامعه یک بیماری عادی تلقی نمی‌شود که گردونه درمان آن به بخش‌های رسمی وزارت بهداشت ختم شود. خانواده‌ها بیش از هر چیز مایلند که پروسه درمان اعتیاد به صورت مخفیانه، با کمترین زمان ممکن و بدون عوارض جنبی باشد. شاید نخستین مراکز ترک اعتیاد در پایتخت و شهرهای بزرگ کشور هم بر اساس چنین نیازی شکل گرفتند؛ مراکزی که در اصطلاح عامه به آن مطب‌های زیرپله‌ای می‌گویند و در آن عدم تخصص و تعهد کاری به مقوله درمان حرف اول را می‌زند! نخستین حرکت‌های تبلیغاتی این مراکز برای جذب مشتری با روش‌های مردمی و به اصطلاح دهان به دهان شروع شد. قدم بعدی آگهی‌های ارزان‌قیمت و بدون سند روزنامه‌ها بود اما موج اصلی این توفان را کانال‌های ایرانی ماهواره به ساحل خانواده‌ها کوبیدند. مشتاقان ترک یک ساعته، مشتاقان ترک با دمپایی‌های طبی، علاقه‌مندان به ترک گروهی و خانوادگی، ترک در منزل، ترک با شوک الکترونیکی، فراموشی و بیزاری از مواد مخدر و هزار و یک عنوان دیگر برای کارگاه‌هایی که بدون توجه به مقوله اعتیاد به عنوان یک بیماری روحی، روانی و جسمی، معتاد را به تخت می‌بندند و با زجرآورترین روش‌ها در پی درمان فیزیکی او هستند. این در حالی است که هنوز هیچ آماری از قربانی‌های این مراکز منتشر نشده و اختلالات روانی و روحی که عارضه اصلی چنین روش‌های ترک اعتیادی است در جامعه دیده نشده است. شاید به همین دلیل است که یکی از اولویت‌های ستاد مبارزه با مواد مخدر در کنار فعالیت‌های گسترده‌ای که در حوزه‌های مختلف انجام می‌دهد، برخورد با مراکز غیر مجاز ترک اعتیاد است. در این راستا ستاد مبارزه با مواد مخدر 150 مرکز از این دست مراکز غیر مجاز ترک اعتیاد را به تعطیلی کشاند. چندی پیش نیز مدیرکل امور درمان، بازپروری و حرفه‌آموزی ستاد مبارزه با مواد مخدر در راستای اطلاع‌رسانی این مهم از اعمال برخورد با بیش از 150 مرکز ترک اعتیاد غیرمجاز در سطح کشور خبر داد و درباره پروسه شناسایی این مراکز گفت: شناسایی این مراکز غیرمجاز از سال گذشته آغاز شد و در قالب آن، از فعالیت این مراکز بلافاصله پس از شناسایی جلوگیری به عمل آمد. سعید صفاتیان آمار جالبی هم از مراکز مجاز دارد و معتقد است: در حال حاضر یکهزار و 300 مرکز رسمی و مجاز ترک و درمان اعتیاد و خانه‌های بهبودی در مناطق مختلف کشور برای اجرای برنامه‌های درمانی مشغول به فعالیت هستند که به معتادان خواهان ترک توصیه می‌شود فقط به این مراکز که دارای مجوز رسمی از نهادهای مربوطه از جمله بهزیستی هستند، مراجعه کنند. مدیرکل امور درمان، بازپروری و حرفه‌آموزی ستاد مبارزه با مواد مخدر در ادامه یادآور شد: مراکز غیرمجاز ترک اعتیاد صرفا با هدف سودجویی فعالیت می‌کنند و پیامد هرگونه مراجعه به این مراکز متوجه شخص مراجعه‌کننده خواهد بود. بنابراین وقتی صفاتیان درصد بازگشت معتادان بهبودیافته به اعتیاد را دوسوم اعلام می‌کند بخشی از آن ناظر بر روش‌های غلط ترک اعتیاد در مراکز غیر مجاز است. او می‌گوید: معمولا دوسوم معتادانی که تحت درمان قرار می‌گیرند، پس از مدتی مجددا به مصرف مواد مخدر گرایش پیدا می‌کنند و این آمار غالبا در همه کشورهای دنیا اینگونه است، از این رو معتادان تحت درمان نباید ناامید شده و از ادامه دادن روند درمانی خود پس از عود، عاجز شوند. اما براستی معتادان در حال ترک چگونه می‌توانند امید به بازگشت به بستر جامعه داشته باشند؟ در بخشی از شرح وظایف دولت، این امکان در نظر گرفته شده و دولت موظف است در این راستا فعالیت کند، بنابراین ایجاد مراکز کاردرمانی می‌تواند یکی از راهکارهای این چالش باشد. در تهران نخستین مرکز کاردرمانی معتادان چندي‌پيش افتتاح شد که در حال حاضر با 260 معتاد مشغول به فعالیت است. رئیس پلیس مبارزه با مواد مخدر تهران بزرگ با اعلام این خبر گفته است: نخستین مرکز ترک اعتیاد با شیوه کاردرمانی با همکاری شهرداری تهران در حالی کار خود را آغاز کرده است که معتادان تحت درمان این مرکز پس از ترک اعتیاد در همین مرکز فعالیت خود را ادامه می‌دهند و درآمدی هم از این کار خود دارند. بر اساس اعلام سرهنگ جواد کشفی، این افراد تحت پوشش بیمه قرار می‌گیرند و در کارگاه‌های از پیش تعیین شده به آنها مشاغلی نظیر نجاری، مکانیکی، آهنگری و... آموزش داده می‌شود.
کاهش زمان دسترسی به مراکز ترک اعتیاد
پس از اعلام اخباری درباره برخورد ستاد مبارزه با مواد مخدر با مراکز ترک اعتیاد غیر مجاز، نوبت به بحث گسترش مراکز درمان و ترک اعتیاد مجاز و رسمی کشور می‌رسد که به گفته مدیرکل امور درمان، بازپروری و حرفه‌آموزی ستاد مبارزه با مواد مخدر، این مراکز به حدی گسترش یافته‌اند که حداکثر زمان دسترسی معتادان به یک مرکز درمانی در سراسر کشور به طور میانگین به 20 دقیقه کاهش یافته است. سعید صفاتیان با بیان اینکه مراکز درمانی مجاز معتادان در همه شهرستان‌های کشور راه‌اندازی شده است، گفت: مجموع مراکز درمانی مجاز اعتیاد در کشور زیر نظر دانشگاه‌های علوم پزشکی، سازمان بهزیستی و ستاد مبارزه با مواد مخدر قرار دارند. صفاتیان معتقد است: معتادان خواهان بهبودی و ترک اعتیاد می‌توانند از طریق معاونت‌های پیشگیری و درمان سازمان بهزیستی کل کشور، معاونت‌های دارويي دانشگاه‌های علوم پزشکی یا بیمارستان‌های دولتی به مراکز درمانی مجاز اعتیاد دسترسی پیدا کنند. پس از آنکه ستاد مبارزه با مواد مخدر طرح نظارت بر تبلیغات مراکز ترک اعتیاد در روزنامه‌ها و ممنوعیت تبلیغ مراکز غیرمجاز و سودجوی ترک اعتیاد در این رسانه را به اجرا گذاشت، بستر مناسبی برای دسترسی معتادان به مراکز مجاز به وجود آمده است به گونه‌ای که معتادان خواهان بهبودی با مراجعه به روزنامه‌های کثیرالانتشار کشور می‌توانند به مراکز درمان اعتیادی که دارای مجوز رسمی از سازمان‌ها و نهادهای متولی از جمله بهزیستی هستند، دست پیدا کنند. این مسؤول ستاد مبارزه با مواد مخدر، شمار مجموع مراکز درمان و ترک اعتیاد مجاز و رسمی در کشور را یک هزار و 300 مرکز عنوان کرد و درباره نحوه درمان در این مراکز اظهار داشت: شمار مراکز مجاز درمان با متادون نیز در کشور، یک هزارو 110 مرکز است که 90 درصد آنها خصوصی و تنها 10 درصد آنها دولتی هستند و در مجموع نیز بیش از 70 درصد مراکز درمان اعتیاد کشور، خصوصی هستند. صفاتیان خاطرنشان کرد: تنها در تهران بیش از 90 مرکز درمانی وجود دارد و این موضوع دسترسی معتادان به درمان را سریع‌تر می‌کند. مراکز غیرمجاز ترک اعتیاد تعطیل می‌شود
ورود ممنوع برای غیرقانونی‌ها!
مصرف مواد مخدر سنتی در ایران به دلایل فرهنگی و اجتماعی همواره در چارچوب خانواده بوده و چالش‌های آن نیز در محیط بسته خانواده بوده است. این در حالی است که با آمدن مواد مخدر مدرن به بازار ایران کنش‌های اجتماعی و فرهنگی به مقوله اعتیاد و درمان معتاد تغییرات فاحشی کرد. دلیل اصلی این تحولات بیش از همه به عوارض جسمانی مصرف این مواد برمی‌گردد. اگر در قدیم، خانواده‌ها به دلیل مصرف تریاک توسط اعضایشان، مورد فشار روحی و روانی قرار می‌گرفتند، این آسیب‌ها جنبه جسمانی نداشت و به دلیل اینکه بروز آثار اعتیاد مشمول گذشت زمان طولانی می‌شد معمولا توجه به مقوله درمان بسیار کم بود. این در شرایطی است که حتی در بعضی گرایش‌ها، «تریاک» به عنوان دارو هم شناخته می‌شد!
با این همه، ورود هروئین و به دنبال آن کراک، شیشه، پایپ و اکستازی، نگاه سنتی به اعتیاد در خانواده‌های ایرانی را درهم شکست و به ناگاه گرایش وسیعی در جامعه به عنوان درمان اعتیاد به وجود آمد. این در حالی است که اعتیاد در جامعه یک بیماری عادی تلقی نمی‌شود که گردونه درمان آن به بخش‌های رسمی وزارت بهداشت ختم شود. خانواده‌ها بیش از هر چیز مایلند که پروسه درمان اعتیاد به صورت مخفیانه، با کمترین زمان ممکن و بدون عوارض جنبی باشد. شاید نخستین مراکز ترک اعتیاد در پایتخت و شهرهای بزرگ کشور هم بر اساس چنین نیازی شکل گرفتند؛ مراکزی که در اصطلاح عامه به آن مطب‌های زیرپله‌ای می‌گویند و در آن عدم تخصص و تعهد کاری به مقوله درمان حرف اول را می‌زند! نخستین حرکت‌های تبلیغاتی این مراکز برای جذب مشتری با روش‌های مردمی و به اصطلاح دهان به دهان شروع شد. قدم بعدی آگهی‌های ارزان‌قیمت و بدون سند روزنامه‌ها بود اما موج اصلی این توفان را کانال‌های ایرانی ماهواره به ساحل خانواده‌ها کوبیدند. مشتاقان ترک یک ساعته، مشتاقان ترک با دمپایی‌های طبی، علاقه‌مندان به ترک گروهی و خانوادگی، ترک در منزل، ترک با شوک الکترونیکی، فراموشی و بیزاری از مواد مخدر و هزار و یک عنوان دیگر برای کارگاه‌هایی که بدون توجه به مقوله اعتیاد به عنوان یک بیماری روحی، روانی و جسمی، معتاد را به تخت می‌بندند و با زجرآورترین روش‌ها در پی درمان فیزیکی او هستند. این در حالی است که هنوز هیچ آماری از قربانی‌های این مراکز منتشر نشده و اختلالات روانی و روحی که عارضه اصلی چنین روش‌های ترک اعتیادی است در جامعه دیده نشده است. شاید به همین دلیل است که یکی از اولویت‌های ستاد مبارزه با مواد مخدر در کنار فعالیت‌های گسترده‌ای که در حوزه‌های مختلف انجام می‌دهد، برخورد با مراکز غیر مجاز ترک اعتیاد است. در این راستا ستاد مبارزه با مواد مخدر 150 مرکز از این دست مراکز غیر مجاز ترک اعتیاد را به تعطیلی کشاند. چندی پیش نیز مدیرکل امور درمان، بازپروری و حرفه‌آموزی ستاد مبارزه با مواد مخدر در راستای اطلاع‌رسانی این مهم از اعمال برخورد با بیش از 150 مرکز ترک اعتیاد غیرمجاز در سطح کشور خبر داد و درباره پروسه شناسایی این مراکز گفت: شناسایی این مراکز غیرمجاز از سال گذشته آغاز شد و در قالب آن، از فعالیت این مراکز بلافاصله پس از شناسایی جلوگیری به عمل آمد. سعید صفاتیان آمار جالبی هم از مراکز مجاز دارد و معتقد است: در حال حاضر یکهزار و 300 مرکز رسمی و مجاز ترک و درمان اعتیاد و خانه‌های بهبودی در مناطق مختلف کشور برای اجرای برنامه‌های درمانی مشغول به فعالیت هستند که به معتادان خواهان ترک توصیه می‌شود فقط به این مراکز که دارای مجوز رسمی از نهادهای مربوطه از جمله بهزیستی هستند، مراجعه کنند. مدیرکل امور درمان، بازپروری و حرفه‌آموزی ستاد مبارزه با مواد مخدر در ادامه یادآور شد: مراکز غیرمجاز ترک اعتیاد صرفا با هدف سودجویی فعالیت می‌کنند و پیامد هرگونه مراجعه به این مراکز متوجه شخص مراجعه‌کننده خواهد بود. بنابراین وقتی صفاتیان درصد بازگشت معتادان بهبودیافته به اعتیاد را دوسوم اعلام می‌کند بخشی از آن ناظر بر روش‌های غلط ترک اعتیاد در مراکز غیر مجاز است. او می‌گوید: معمولا دوسوم معتادانی که تحت درمان قرار می‌گیرند، پس از مدتی مجددا به مصرف مواد مخدر گرایش پیدا می‌کنند و این آمار غالبا در همه کشورهای دنیا اینگونه است، از این رو معتادان تحت درمان نباید ناامید شده و از ادامه دادن روند درمانی خود پس از عود، عاجز شوند. اما براستی معتادان در حال ترک چگونه می‌توانند امید به بازگشت به بستر جامعه داشته باشند؟ در بخشی از شرح وظایف دولت، این امکان در نظر گرفته شده و دولت موظف است در این راستا فعالیت کند، بنابراین ایجاد مراکز کاردرمانی می‌تواند یکی از راهکارهای این چالش باشد. در تهران نخستین مرکز کاردرمانی معتادان چندي‌پيش افتتاح شد که در حال حاضر با 260 معتاد مشغول به فعالیت است. رئیس پلیس مبارزه با مواد مخدر تهران بزرگ با اعلام این خبر گفته است: نخستین مرکز ترک اعتیاد با شیوه کاردرمانی با همکاری شهرداری تهران در حالی کار خود را آغاز کرده است که معتادان تحت درمان این مرکز پس از ترک اعتیاد در همین مرکز فعالیت خود را ادامه می‌دهند و درآمدی هم از این کار خود دارند. بر اساس اعلام سرهنگ جواد کشفی، این افراد تحت پوشش بیمه قرار می‌گیرند و در کارگاه‌های از پیش تعیین شده به آنها مشاغلی نظیر نجاری، مکانیکی، آهنگری و... آموزش داده می‌شود.
کاهش زمان دسترسی به مراکز ترک اعتیاد
پس از اعلام اخباری درباره برخورد ستاد مبارزه با مواد مخدر با مراکز ترک اعتیاد غیر مجاز، نوبت به بحث گسترش مراکز درمان و ترک اعتیاد مجاز و رسمی کشور می‌رسد که به گفته مدیرکل امور درمان، بازپروری و حرفه‌آموزی ستاد مبارزه با مواد مخدر، این مراکز به حدی گسترش یافته‌اند که حداکثر زمان دسترسی معتادان به یک مرکز درمانی در سراسر کشور به طور میانگین به 20 دقیقه کاهش یافته است. سعید صفاتیان با بیان اینکه مراکز درمانی مجاز معتادان در همه شهرستان‌های کشور راه‌اندازی شده است، گفت: مجموع مراکز درمانی مجاز اعتیاد در کشور زیر نظر دانشگاه‌های علوم پزشکی، سازمان بهزیستی و ستاد مبارزه با مواد مخدر قرار دارند. صفاتیان معتقد است: معتادان خواهان بهبودی و ترک اعتیاد می‌توانند از طریق معاونت‌های پیشگیری و درمان سازمان بهزیستی کل کشور، معاونت‌های دارويي دانشگاه‌های علوم پزشکی یا بیمارستان‌های دولتی به مراکز درمانی مجاز اعتیاد دسترسی پیدا کنند. پس از آنکه ستاد مبارزه با مواد مخدر طرح نظارت بر تبلیغات مراکز ترک اعتیاد در روزنامه‌ها و ممنوعیت تبلیغ مراکز غیرمجاز و سودجوی ترک اعتیاد در این رسانه را به اجرا گذاشت، بستر مناسبی برای دسترسی معتادان به مراکز مجاز به وجود آمده است به گونه‌ای که معتادان خواهان بهبودی با مراجعه به روزنامه‌های کثیرالانتشار کشور می‌توانند به مراکز درمان اعتیادی که دارای مجوز رسمی از سازمان‌ها و نهادهای متولی از جمله بهزیستی هستند، دست پیدا کنند. این مسؤول ستاد مبارزه با مواد مخدر، شمار مجموع مراکز درمان و ترک اعتیاد مجاز و رسمی در کشور را یک هزار و 300 مرکز عنوان کرد و درباره نحوه درمان در این مراکز اظهار داشت: شمار مراکز مجاز درمان با متادون نیز در کشور، یک هزارو 110 مرکز است که 90 درصد آنها خصوصی و تنها 10 درصد آنها دولتی هستند و در مجموع نیز بیش از 70 درصد مراکز درمان اعتیاد کشور، خصوصی هستند. صفاتیان خاطرنشان کرد: تنها در تهران بیش از 90 مرکز درمانی وجود دارد و این موضوع دسترسی معتادان به درمان را سریع‌تر می‌کند. ارسال نظر
پربیننده