۱۹/آبان/۱۴۰۵
|
۲۳:۳۶

دریچه

گسترش شوراها رشد اقتصادی را به دنبال دارد سرنوشت شهر در دستان شورایاران دیرزمانی نیست که تهران، این پایتخت 200 ساله امروز، توسط بلدیه تمام کارهای مدیریت شهری‌اش رفع و رجوع می‌شد و شاید کسی تصور نمی‌کرد که روزگاری حدود 10 میلیون شهروند در این شهر زندگی کنند و برای مدیریت شهر به شیوه مدرن نیاز به سه‌هزار و 770 شورایار از میان مردم و یک پارلمان شهری 15 نفره به نام شورای شهر باشد. اما روزگار ثابت کرد که شورایاری‌ها یک نیاز اساسی در مدیریت شهری است و پیش‌بینی آن در قانون اساسی و تشکیل شوراها در سال 1378 شروعی برای یک نهضت اجتماعی و فرهنگی در کلانشهر تهران بود. انتخابات دوره سوم شورایاری‌های 374 محله تهران و رقابت بیش از 11 هزار کاندیدای شورایاری که حدود 20 درصد آنها را زنان تشکیل می‌دادند نشان داد که این کلانشهر نیازمند مشارکت مردمی و هم‌اندیشی در مدیریت شهری است. تحقیقات نشان می‌دهد، در جامعه‌ای که مشارکت‌های مردمی فعال است، مردم خود را جدا از حاکمیت نمی‌دانند و خودشان را در مسائل کشور سهیم می‌بینند و دیگر انفعال و سرخوردگی در جامعه بروز نمی‌کند و کسی احساس نمی‌کند امور جامعه متعلق به دیگری است، اینها را مشاور کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران می‌گوید. علی نوذر پور ادامه می‌دهد:«اگر شوراها و شورایاری‌ها به معنای واقعی خود در جامعه شکل بگیرد، می‌تواند تاثیرات بسزایی در رشد آن جامعه داشته باشد». وی که رئیس هیات مدیره جامعه مهندسان شهرساز نیز هست، می‌افزاید:«در چنین جامعه‌ای خود مردم در مرکز تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی برای دستیابی به خواسته‌ها و نیازهای خود قرار می‌گیرند و مدیریت کشور به جای پرداختن به سراب‌ها و اهداف غیرواقعی به سمت مشکلات و نیازهای واقعی مردم حرکت می‌کند و چون همه این افراد و شورایاران در سراسر کشور پراکنده هستند مشکلات و مسائل کل سرزمین مطرح می‌شود و نه برخی استان‌های برخوردار». وی، تقسیم اعتبارات و منابع کشور به صورت عادلانه و براساس نیازهای هر منطقه، جلوگیری از شکاف بین استان‌های مختلف در کشور و جلوگیری از شکاف میان اقشار و تقسیم افراد به دسته‌های برخوردار و غیر برخوردار را از دیگر مزیت‌های جوامعی که شوراها و شورایاری‌ها به معنای واقعی در آن فعالند، برشمرد. مشاور کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران ادامه می‌دهد:«با فعالیت شوراها و شورایاران در شهرها و گسترش مشارکت مردمی دیگر مدیریت شهر در اختیار گروه نخبه و برخوردار نیست و خواسته‌ها و نیازهای همه افراد جامعه در نظر گرفته می‌شود». نوذرپور می‌گوید: «در این میان جامعه پذیری افراد نیز بیشتر می‌شود یعنی افراد با هنجارهای اجتماعی آشنا شده و با آموختن مهارت‌های اجتماعی برای پذیرش مدیریت در سطوح بالاتر آماده می‌شوند». وی شیوه اطلاع رسانی شفاف را از دیگر فواید این‌گونه جوامع عنوان می‌کند و می‌گوید:«به یاری شوراها مدیران براحتی در دسترس هستند و فعالیت‌ها در معرض دید شورایاران که همان بدنه جامعه هستند قرار دارد و از شکل گیری شایعات نیز جلوگیری می‌شود». رئیس هیات مدیره جامعه مهندسان شهرساز، افزایش اعتبار و سرمایه اجتماعی در جامعه را از دیگر رهاورد‌های مشارکت مردمی می‌داند و ادامه می‌دهد: «چون شوراها منعکس کننده نظرات مردم هستند و این نظرات نیز پس از بررسی اعمال می‌شود، ضریب اعتماد در جامعه بالا می‌رود و این امر موجب می‌شود تا امکان سرمایه‌گذاری و رشد و توسعه اقتصادی فراهم شود». به گفته وی«شوراها و مدیریت‌های محلی نهادی مستقل و به نمایندگی مردم هستند و تنها به مردم پاسخ می‌گویند و گسترش آنها موجب کوچک شدن دولت و قرار گرفتن دولت‌ها در جایگاه حاکمیت، سیاستگذاری و برنامه ریزی که جایگاه واقعی آنها نیز هست، می‌شود». وی ادامه می‌دهد:«اینگونه است که قدرت مردم و مدیریت محلی تقویت مي‌شود و افزایش پیدا می‌کند و دولت در راستای اهداف، خواسته‌ها و نیازهای واقعی جامعه قرار می‌گیرد».نوذرپور می‌گوید:«تشکیل شوراها و گسترش مشارکت مردمی، تقویت جامعه، کوچک شدن دولت و حرکت در مسیر توسعه و رشد اقتصادی را در بر دارد».وی تصریح می‌کند:«شورا یعنی حضور مردم در اداره کشور و چون همه نمی‌توانند به صورت مستقیم مشارکت کنند باید تشکل‌های مردمی به گونه‌ای نقطه نظرات و خواست‌های مردم را انتقال دهند». عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم نیز معتقد است: «میان دموکراسی و شهر رابطه مستقیم وجود دارد، این دو برای ادامه حیات خود به یکدیگر وابسته‌اند و مشارکت به عنوان اصلی‌ترین هسته دموکراسی در شهر، سازمانی از پاسخگویی و کارآمدی را به همراه دارد». سیدعبدالحسن ریاضی ادامه می‌دهد:«نظم شهری نیازمند به حضور شهروند است و حق اولیه در اداره شهر از آن شهروند و حق ثانویه برای مدیریت شهری است». وی با بیان اینکه چرخه تصمیم‌گیری شهری بدون جلب مشارکت مردمی همواره دچار اختلال است، می‌گوید: مدیریت شهری موفق مدیریتی است که در یک برنامه‌ریزی افقی بیشترین مشارکت شهروندان را جلب کند». ریاضی می‌گوید: «با فعال کردن مشارکت مردمی و استفاده از ظرفیت همفکری و همکاری شهروندان، مسیر برای ارائه خدمات مطلوب به شهر هموار می‌شود». وی با اشاره به اینکه شورایاری‌ها یک امکان چند سطحی هستند، می‌افزاید: «یکی از مهم‌ترین وجه آنها تکمیل حلقه نظارت و ساختار پاسخگویی است». او تاکید می‌کند:«مدیریت محله پیگیر امور و حل و رفع نیازهای محله است و این اهرمی برای بهبود عملکرد مدیریت شهری تلقی می‌شود». با وجود اهمیتی که مسؤولان و کارشناسان از شورایاری‌ها عنوان می‌کنند انتظار می‌رود برای حل مشکل کنونی آنها اقدام موثری انجام دهند.
ارسال نظر
captcha
پربیننده