گسترش شوراها رشد اقتصادی را به دنبال دارد
سرنوشت شهر در دستان شورایاران
دیرزمانی نیست که تهران، این پایتخت 200 ساله امروز، توسط بلدیه تمام کارهای مدیریت شهریاش رفع و رجوع میشد و شاید کسی تصور نمیکرد که روزگاری حدود 10 میلیون شهروند در این شهر زندگی کنند و برای مدیریت شهر به شیوه مدرن نیاز به سههزار و 770 شورایار از میان مردم و یک پارلمان شهری 15 نفره به نام شورای شهر باشد. اما روزگار ثابت کرد که شورایاریها یک نیاز اساسی در مدیریت شهری است و پیشبینی آن در قانون اساسی و تشکیل شوراها در سال 1378 شروعی برای یک نهضت اجتماعی و فرهنگی در کلانشهر تهران بود. انتخابات دوره سوم شورایاریهای 374 محله تهران و رقابت بیش از 11 هزار کاندیدای شورایاری که حدود 20 درصد آنها را زنان تشکیل میدادند نشان داد که این کلانشهر نیازمند مشارکت مردمی و هماندیشی در مدیریت شهری است. تحقیقات نشان میدهد، در جامعهای که مشارکتهای مردمی فعال است، مردم خود را جدا از حاکمیت نمیدانند و خودشان را در مسائل کشور سهیم میبینند و دیگر انفعال و سرخوردگی در جامعه بروز نمیکند و کسی احساس نمیکند امور جامعه متعلق به دیگری است، اینها را مشاور کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران میگوید. علی نوذر پور ادامه میدهد:«اگر شوراها و شورایاریها به معنای واقعی خود در جامعه شکل بگیرد، میتواند تاثیرات بسزایی در رشد آن جامعه داشته باشد». وی که رئیس هیات مدیره جامعه مهندسان شهرساز نیز هست، میافزاید:«در چنین جامعهای خود مردم در مرکز تصمیمگیری و تصمیمسازی برای دستیابی به خواستهها و نیازهای خود قرار میگیرند و مدیریت کشور به جای پرداختن به سرابها و اهداف غیرواقعی به سمت مشکلات و نیازهای واقعی مردم حرکت میکند و چون همه این افراد و شورایاران در سراسر کشور پراکنده هستند مشکلات و مسائل کل سرزمین مطرح میشود و نه برخی استانهای برخوردار».
وی، تقسیم اعتبارات و منابع کشور به صورت عادلانه و براساس نیازهای هر منطقه، جلوگیری از شکاف بین استانهای مختلف در کشور و جلوگیری از شکاف میان اقشار و تقسیم افراد به دستههای برخوردار و غیر برخوردار را از دیگر مزیتهای جوامعی که شوراها و شورایاریها به معنای واقعی در آن فعالند، برشمرد. مشاور کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران ادامه میدهد:«با فعالیت شوراها و شورایاران در شهرها و گسترش مشارکت مردمی دیگر مدیریت شهر در اختیار گروه نخبه و برخوردار نیست و خواستهها و نیازهای همه افراد جامعه در نظر گرفته میشود». نوذرپور میگوید: «در این میان جامعه پذیری افراد نیز بیشتر میشود یعنی افراد با هنجارهای اجتماعی آشنا شده و با آموختن مهارتهای اجتماعی برای پذیرش مدیریت در سطوح بالاتر آماده میشوند». وی شیوه
اطلاع رسانی شفاف را از دیگر فواید اینگونه جوامع عنوان میکند و میگوید:«به یاری شوراها مدیران براحتی در دسترس هستند و فعالیتها در معرض دید شورایاران که همان بدنه جامعه هستند قرار دارد و از شکل گیری شایعات نیز جلوگیری میشود». رئیس هیات مدیره جامعه مهندسان شهرساز، افزایش اعتبار و سرمایه اجتماعی در جامعه را از دیگر رهاوردهای مشارکت مردمی میداند و ادامه میدهد: «چون شوراها منعکس کننده نظرات مردم هستند و این نظرات نیز پس از بررسی اعمال میشود، ضریب اعتماد در جامعه بالا میرود و این امر موجب میشود تا امکان سرمایهگذاری و رشد و توسعه اقتصادی فراهم شود». به گفته وی«شوراها و مدیریتهای محلی نهادی مستقل و به نمایندگی مردم هستند و تنها به مردم پاسخ میگویند و گسترش آنها موجب کوچک شدن دولت و قرار گرفتن دولتها در جایگاه حاکمیت، سیاستگذاری و برنامه ریزی که جایگاه واقعی آنها نیز هست، میشود». وی ادامه میدهد:«اینگونه است که قدرت مردم و مدیریت محلی تقویت ميشود و افزایش پیدا میکند و دولت در راستای اهداف، خواستهها و نیازهای واقعی جامعه قرار میگیرد».نوذرپور میگوید:«تشکیل شوراها و گسترش مشارکت مردمی، تقویت جامعه، کوچک شدن دولت و حرکت در مسیر توسعه و رشد اقتصادی را در بر دارد».وی تصریح میکند:«شورا یعنی حضور مردم در اداره کشور و چون همه نمیتوانند به صورت مستقیم مشارکت کنند باید تشکلهای مردمی به گونهای نقطه نظرات و خواستهای مردم را انتقال دهند». عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم نیز معتقد است: «میان دموکراسی و شهر رابطه مستقیم وجود دارد، این دو برای ادامه حیات خود به یکدیگر وابستهاند و مشارکت به عنوان اصلیترین هسته دموکراسی در شهر، سازمانی از پاسخگویی و کارآمدی را به همراه دارد». سیدعبدالحسن ریاضی ادامه میدهد:«نظم شهری نیازمند به حضور شهروند است و حق اولیه در اداره شهر از آن شهروند و حق ثانویه برای مدیریت شهری است». وی با بیان اینکه چرخه تصمیمگیری شهری بدون جلب مشارکت مردمی همواره دچار اختلال است، میگوید: مدیریت شهری موفق مدیریتی است که در یک برنامهریزی افقی بیشترین مشارکت شهروندان را جلب کند». ریاضی میگوید: «با فعال کردن مشارکت مردمی و استفاده از ظرفیت همفکری و همکاری شهروندان، مسیر برای ارائه خدمات مطلوب به شهر هموار میشود». وی با اشاره به اینکه شورایاریها یک امکان چند سطحی هستند، میافزاید: «یکی از مهمترین وجه آنها تکمیل حلقه نظارت و ساختار پاسخگویی است». او تاکید میکند:«مدیریت محله پیگیر امور و حل و رفع نیازهای محله است و این اهرمی برای بهبود عملکرد مدیریت شهری تلقی میشود».
با وجود اهمیتی که مسؤولان و کارشناسان از شورایاریها عنوان میکنند انتظار میرود برای حل مشکل کنونی آنها اقدام موثری انجام دهند. دریچه
گسترش شوراها رشد اقتصادی را به دنبال دارد
سرنوشت شهر در دستان شورایاران
دیرزمانی نیست که تهران، این پایتخت 200 ساله امروز، توسط بلدیه تمام کارهای مدیریت شهریاش رفع و رجوع میشد و شاید کسی تصور نمیکرد که روزگاری حدود 10 میلیون شهروند در این شهر زندگی کنند و برای مدیریت شهر به شیوه مدرن نیاز به سههزار و 770 شورایار از میان مردم و یک پارلمان شهری 15 نفره به نام شورای شهر باشد. اما روزگار ثابت کرد که شورایاریها یک نیاز اساسی در مدیریت شهری است و پیشبینی آن در قانون اساسی و تشکیل شوراها در سال 1378 شروعی برای یک نهضت اجتماعی و فرهنگی در کلانشهر تهران بود. انتخابات دوره سوم شورایاریهای 374 محله تهران و رقابت بیش از 11 هزار کاندیدای شورایاری که حدود 20 درصد آنها را زنان تشکیل میدادند نشان داد که این کلانشهر نیازمند مشارکت مردمی و هماندیشی در مدیریت شهری است. تحقیقات نشان میدهد، در جامعهای که مشارکتهای مردمی فعال است، مردم خود را جدا از حاکمیت نمیدانند و خودشان را در مسائل کشور سهیم میبینند و دیگر انفعال و سرخوردگی در جامعه بروز نمیکند و کسی احساس نمیکند امور جامعه متعلق به دیگری است، اینها را مشاور کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران میگوید. علی نوذر پور ادامه میدهد:«اگر شوراها و شورایاریها به معنای واقعی خود در جامعه شکل بگیرد، میتواند تاثیرات بسزایی در رشد آن جامعه داشته باشد». وی که رئیس هیات مدیره جامعه مهندسان شهرساز نیز هست، میافزاید:«در چنین جامعهای خود مردم در مرکز تصمیمگیری و تصمیمسازی برای دستیابی به خواستهها و نیازهای خود قرار میگیرند و مدیریت کشور به جای پرداختن به سرابها و اهداف غیرواقعی به سمت مشکلات و نیازهای واقعی مردم حرکت میکند و چون همه این افراد و شورایاران در سراسر کشور پراکنده هستند مشکلات و مسائل کل سرزمین مطرح میشود و نه برخی استانهای برخوردار».
وی، تقسیم اعتبارات و منابع کشور به صورت عادلانه و براساس نیازهای هر منطقه، جلوگیری از شکاف بین استانهای مختلف در کشور و جلوگیری از شکاف میان اقشار و تقسیم افراد به دستههای برخوردار و غیر برخوردار را از دیگر مزیتهای جوامعی که شوراها و شورایاریها به معنای واقعی در آن فعالند، برشمرد. مشاور کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران ادامه میدهد:«با فعالیت شوراها و شورایاران در شهرها و گسترش مشارکت مردمی دیگر مدیریت شهر در اختیار گروه نخبه و برخوردار نیست و خواستهها و نیازهای همه افراد جامعه در نظر گرفته میشود». نوذرپور میگوید: «در این میان جامعه پذیری افراد نیز بیشتر میشود یعنی افراد با هنجارهای اجتماعی آشنا شده و با آموختن مهارتهای اجتماعی برای پذیرش مدیریت در سطوح بالاتر آماده میشوند». وی شیوه
اطلاع رسانی شفاف را از دیگر فواید اینگونه جوامع عنوان میکند و میگوید:«به یاری شوراها مدیران براحتی در دسترس هستند و فعالیتها در معرض دید شورایاران که همان بدنه جامعه هستند قرار دارد و از شکل گیری شایعات نیز جلوگیری میشود». رئیس هیات مدیره جامعه مهندسان شهرساز، افزایش اعتبار و سرمایه اجتماعی در جامعه را از دیگر رهاوردهای مشارکت مردمی میداند و ادامه میدهد: «چون شوراها منعکس کننده نظرات مردم هستند و این نظرات نیز پس از بررسی اعمال میشود، ضریب اعتماد در جامعه بالا میرود و این امر موجب میشود تا امکان سرمایهگذاری و رشد و توسعه اقتصادی فراهم شود». به گفته وی«شوراها و مدیریتهای محلی نهادی مستقل و به نمایندگی مردم هستند و تنها به مردم پاسخ میگویند و گسترش آنها موجب کوچک شدن دولت و قرار گرفتن دولتها در جایگاه حاکمیت، سیاستگذاری و برنامه ریزی که جایگاه واقعی آنها نیز هست، میشود». وی ادامه میدهد:«اینگونه است که قدرت مردم و مدیریت محلی تقویت ميشود و افزایش پیدا میکند و دولت در راستای اهداف، خواستهها و نیازهای واقعی جامعه قرار میگیرد».نوذرپور میگوید:«تشکیل شوراها و گسترش مشارکت مردمی، تقویت جامعه، کوچک شدن دولت و حرکت در مسیر توسعه و رشد اقتصادی را در بر دارد».وی تصریح میکند:«شورا یعنی حضور مردم در اداره کشور و چون همه نمیتوانند به صورت مستقیم مشارکت کنند باید تشکلهای مردمی به گونهای نقطه نظرات و خواستهای مردم را انتقال دهند». عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم نیز معتقد است: «میان دموکراسی و شهر رابطه مستقیم وجود دارد، این دو برای ادامه حیات خود به یکدیگر وابستهاند و مشارکت به عنوان اصلیترین هسته دموکراسی در شهر، سازمانی از پاسخگویی و کارآمدی را به همراه دارد». سیدعبدالحسن ریاضی ادامه میدهد:«نظم شهری نیازمند به حضور شهروند است و حق اولیه در اداره شهر از آن شهروند و حق ثانویه برای مدیریت شهری است». وی با بیان اینکه چرخه تصمیمگیری شهری بدون جلب مشارکت مردمی همواره دچار اختلال است، میگوید: مدیریت شهری موفق مدیریتی است که در یک برنامهریزی افقی بیشترین مشارکت شهروندان را جلب کند». ریاضی میگوید: «با فعال کردن مشارکت مردمی و استفاده از ظرفیت همفکری و همکاری شهروندان، مسیر برای ارائه خدمات مطلوب به شهر هموار میشود». وی با اشاره به اینکه شورایاریها یک امکان چند سطحی هستند، میافزاید: «یکی از مهمترین وجه آنها تکمیل حلقه نظارت و ساختار پاسخگویی است». او تاکید میکند:«مدیریت محله پیگیر امور و حل و رفع نیازهای محله است و این اهرمی برای بهبود عملکرد مدیریت شهری تلقی میشود».
با وجود اهمیتی که مسؤولان و کارشناسان از شورایاریها عنوان میکنند انتظار میرود برای حل مشکل کنونی آنها اقدام موثری انجام دهند. ارسال نظر
پربیننده