میشل و سیاست فشار بر خاورمیانه
جرج میشل، نماینده ویژه باراک اوباما، رئیس‌جمهور ایالات متحده در خاورمیانه روز جمعه به دمشق وارد شد و با مقامات ارشد این کشور دیدار و گفت‌وگو کرد. در تحلیل این سفر باید چند مورد را مدنظر قرار داد که هم‌اکنون در لبنان به دلیل تشکیل دولت وحدت ملی به وجود آمده است؛ در حال حاضرسعد حریری تحت فشار آمریکا و محافل وابسته به این کشور در منطقه قرار دارد تا زیر بار جناح 8 مارس نرود و وضعیت حاکم بر دوره گذشته را تداوم ندهد. با توجه به شرایطی که هم‌اکنون در منطقه شاهد هستیم، درباره روابط سوریه- ایران و روابط عراق- سوریه و وضعیتی که در ایران پس از انتخابات وجود داشت فشارهایی بر دمشق وارد آمد تا در نوع تعامل و رفتار خود با ایران و حزب‌الله لبنان تجدیدنظر اساسی انجام دهد بویژه اینکه اسرائیلی‌ها هم برای سوریه پیام فرستاده بودند که اگر می‌خواهد بلندی‌های جولان را پس بگیرد باید عملا روابط خود را با ایران محدود و با حماس و حزب‌الله کاملا قطع کند. بنابراین سفر میشل به خاورمیانه در چارچوب مذکور انجام گرفته است و عمدتا ضمن بیان دیدگاه‌های طرف آمریکایی به مقامات سوری، تلاش می‌شود که در خلال این دیدارها هم عمدتا بر مقامات سوری فشار بیاورند که در روابط خود با حزب‌الله، ایران و همچنین دخالت‌هایش در عراق (به تعبیر آمریکایی‌ها) تجدیدنظر کنند و به زعم آمریکایی‌ها برای برقراری و دستیابی به صلح پایدار در منطقه مذاکرات صلح با اسرائیلی‌ها را شروع کنند تا اینکه بتوانند «طرح صلح در مقابل زمین» را که پیش‌تر سوری‌ها در کنفرانس مادرید در سال 1991 مطرح کرده بودند به یک صورت دیگر به خود آنها تحمیل کنند. جرج میشل در ادامه این سفر امروز (یکشنبه) به اراضی اشغالی سفر خواهد کرد. هدف از این سفر نیز بر همگان مشخص است زیرا میشل می‌خواهد دیدگاه‌های سوری‌ها را به مقامات اسرائیلی منتقل کند همانطور که دیدگاه‌های مقامات رژیم صهیونیستی را به سوری‌ها رسانده است. البته درباره دیدار از اراضی اشغالی موضوع سفر میشل به سوریه و اسرائیل، به شرایطی که رژیم صهیونیستی برای سوری‌ها گذاشته، بازمی‌گردد و اینکه وی پاسخ‌های مقامات سوریه را که به درخواست‌های مقامات رژیم غاصب داده‌اند به آنها انتقال دهد. وی پس از فلسطین به مصر و سپس بحرین خواهد رفت. سفر به مصر با توجه به مذاکراتی که میان رهبران جنبش فتح و حماس برگزار شده و این روزها هم آخرین مرحله این مذاکرات برگزار خواهد شد، انجام می‌شود. به نظر می‌رسد که بخشی از برنامه‌های سفر میشل به قاهره به این مذاکرات مربوط است و اینکه به جنبش حماس فشار بیشتری وارد کند تا شرایط محمود عباس، مصر و جنبش فتح را بپذیرد. نکته دیگر اینکه مصری‌ها درصددند تا کمی خود را جمع و جور کرده و شرایط را به صورتی تنظیم کنند که در اوضاع خاورمیانه بیشتر بتوانند نقش‌آفرینی کنند. در همین راستا تلاش‌هایی نیز صورت گرفته است. اما درباره سفر به بحرین می‌توان گفت آمریکا در این کشور احساس خطر کرده است. با توجه به اینکه آمریکایی‌ها در بحرین پایگاه نظامی دارند و بحرین در ماه‌های اخیر با وجود تلاشی که آمریکایی‌ها انجام داده بودند تا روابط دوستانه‌اش با ایران را به هم بزند، همچنان پایبندی خود به این روابط را اعلام و تاکید کرد، نماینده خود را به این کشور فرستادند تا اوضاع را بررسی و اطمینان لازم را حاصل کند. از سوی دیگر در ملاقات‌هایی که مقامات بحرین با مقامات ایرانی داشته‌اند اعلام کردند که روابط ایران و بحرین روابطی کاملا مستحکم بوده و از دوستی دیرینه و پایداری برخوردار است. به نظر می‌رسد که سفر میشل به بحرین در راستای اعمال فشار بیشتر بر مقامات بحرینی باشد برای اینکه در روابط و اعلام مواضع‌شان نسبت به ایران مقداری تجدید نظر کرده و تعدیل به وجود آورند. از سوی دیگر این موضوع را نباید از نظر دور داشت که «شیخ حمدبن عیسی آل ثانی» پادشاه بحرین هفته گذشته در ستون «نظر» (Opinion) روزنامه واشنگتن‌پست آمریکا نوشت: ما به عنوان یک کشور عربی کار زیادی برای تماس مستقیم با اسرائیل و مردم آن انجام نداده‌ایم. در اصل ما هیچ اقدام خوب و کافی برای اینکه به اسرائیلی‌ها ثابت کنیم چگونه ابتکار عمل ما می‌تواند قسمتی از صلح میان فلسطین و اسرائیل را شکل دهد، نکرده‌ایم. ما هنوز پیش‌قدم نشده‌ایم تا مشکلات سرزمین مقدس برای سه دین (اسلام ،مسیحیت و یهودیت) که برای هر دو طرف برابر بوده است، حل شود.
* کارشناس مسائل خاورمیانه
دیدگاه
میشل و سیاست فشار بر خاورمیانه
جرج میشل، نماینده ویژه باراک اوباما، رئیس‌جمهور ایالات متحده در خاورمیانه روز جمعه به دمشق وارد شد و با مقامات ارشد این کشور دیدار و گفت‌وگو کرد. در تحلیل این سفر باید چند مورد را مدنظر قرار داد که هم‌اکنون در لبنان به دلیل تشکیل دولت وحدت ملی به وجود آمده است؛ در حال حاضرسعد حریری تحت فشار آمریکا و محافل وابسته به این کشور در منطقه قرار دارد تا زیر بار جناح 8 مارس نرود و وضعیت حاکم بر دوره گذشته را تداوم ندهد. با توجه به شرایطی که هم‌اکنون در منطقه شاهد هستیم، درباره روابط سوریه- ایران و روابط عراق- سوریه و وضعیتی که در ایران پس از انتخابات وجود داشت فشارهایی بر دمشق وارد آمد تا در نوع تعامل و رفتار خود با ایران و حزب‌الله لبنان تجدیدنظر اساسی انجام دهد بویژه اینکه اسرائیلی‌ها هم برای سوریه پیام فرستاده بودند که اگر می‌خواهد بلندی‌های جولان را پس بگیرد باید عملا روابط خود را با ایران محدود و با حماس و حزب‌الله کاملا قطع کند. بنابراین سفر میشل به خاورمیانه در چارچوب مذکور انجام گرفته است و عمدتا ضمن بیان دیدگاه‌های طرف آمریکایی به مقامات سوری، تلاش می‌شود که در خلال این دیدارها هم عمدتا بر مقامات سوری فشار بیاورند که در روابط خود با حزب‌الله، ایران و همچنین دخالت‌هایش در عراق (به تعبیر آمریکایی‌ها) تجدیدنظر کنند و به زعم آمریکایی‌ها برای برقراری و دستیابی به صلح پایدار در منطقه مذاکرات صلح با اسرائیلی‌ها را شروع کنند تا اینکه بتوانند «طرح صلح در مقابل زمین» را که پیش‌تر سوری‌ها در کنفرانس مادرید در سال 1991 مطرح کرده بودند به یک صورت دیگر به خود آنها تحمیل کنند. جرج میشل در ادامه این سفر امروز (یکشنبه) به اراضی اشغالی سفر خواهد کرد. هدف از این سفر نیز بر همگان مشخص است زیرا میشل می‌خواهد دیدگاه‌های سوری‌ها را به مقامات اسرائیلی منتقل کند همانطور که دیدگاه‌های مقامات رژیم صهیونیستی را به سوری‌ها رسانده است. البته درباره دیدار از اراضی اشغالی موضوع سفر میشل به سوریه و اسرائیل، به شرایطی که رژیم صهیونیستی برای سوری‌ها گذاشته، بازمی‌گردد و اینکه وی پاسخ‌های مقامات سوریه را که به درخواست‌های مقامات رژیم غاصب داده‌اند به آنها انتقال دهد. وی پس از فلسطین به مصر و سپس بحرین خواهد رفت. سفر به مصر با توجه به مذاکراتی که میان رهبران جنبش فتح و حماس برگزار شده و این روزها هم آخرین مرحله این مذاکرات برگزار خواهد شد، انجام می‌شود. به نظر می‌رسد که بخشی از برنامه‌های سفر میشل به قاهره به این مذاکرات مربوط است و اینکه به جنبش حماس فشار بیشتری وارد کند تا شرایط محمود عباس، مصر و جنبش فتح را بپذیرد. نکته دیگر اینکه مصری‌ها درصددند تا کمی خود را جمع و جور کرده و شرایط را به صورتی تنظیم کنند که در اوضاع خاورمیانه بیشتر بتوانند نقش‌آفرینی کنند. در همین راستا تلاش‌هایی نیز صورت گرفته است. اما درباره سفر به بحرین می‌توان گفت آمریکا در این کشور احساس خطر کرده است. با توجه به اینکه آمریکایی‌ها در بحرین پایگاه نظامی دارند و بحرین در ماه‌های اخیر با وجود تلاشی که آمریکایی‌ها انجام داده بودند تا روابط دوستانه‌اش با ایران را به هم بزند، همچنان پایبندی خود به این روابط را اعلام و تاکید کرد، نماینده خود را به این کشور فرستادند تا اوضاع را بررسی و اطمینان لازم را حاصل کند. از سوی دیگر در ملاقات‌هایی که مقامات بحرین با مقامات ایرانی داشته‌اند اعلام کردند که روابط ایران و بحرین روابطی کاملا مستحکم بوده و از دوستی دیرینه و پایداری برخوردار است. به نظر می‌رسد که سفر میشل به بحرین در راستای اعمال فشار بیشتر بر مقامات بحرینی باشد برای اینکه در روابط و اعلام مواضع‌شان نسبت به ایران مقداری تجدید نظر کرده و تعدیل به وجود آورند. از سوی دیگر این موضوع را نباید از نظر دور داشت که «شیخ حمدبن عیسی آل ثانی» پادشاه بحرین هفته گذشته در ستون «نظر» (Opinion) روزنامه واشنگتن‌پست آمریکا نوشت: ما به عنوان یک کشور عربی کار زیادی برای تماس مستقیم با اسرائیل و مردم آن انجام نداده‌ایم. در اصل ما هیچ اقدام خوب و کافی برای اینکه به اسرائیلی‌ها ثابت کنیم چگونه ابتکار عمل ما می‌تواند قسمتی از صلح میان فلسطین و اسرائیل را شکل دهد، نکرده‌ایم. ما هنوز پیش‌قدم نشده‌ایم تا مشکلات سرزمین مقدس برای سه دین (اسلام ،مسیحیت و یهودیت) که برای هر دو طرف برابر بوده است، حل شود.
* کارشناس مسائل خاورمیانه
ارسال نظر
پربیننده