معماری کتابخانه‌ای در گفت‌وگو با کارشناسان
اصالت فرم کتابخانه‌ها بدون محتواست
پس از انتشار گزارش «وطن امروز» از معماری و طراحی ساختمان کتابخانه ملی، رئیس انجمن مفاخر معماری ایران نیز در واکنش به این مطلب در مصاحبه‌ای با باشگاه خبرنگاران به صورت ضمنی ضعف‌ها و چالش‌های معماری کتابخانه‌ای در کشور را تایید کرد.
سیدعلیرضا قهاری در این باره گفت: کتابخانه‌ها به دلیل کارکردی که دارند دارای معماری خاص بوده که به علت پیشرفت فناوری در زمینه تولید و ارائه اطلاعات، شکل ظاهری و محتوایی این نوع بناها در حال تغییر است. وی تاکید کرد: کتابخانه‌ها دارای یک مخزن برای نگهداری کتاب‌های ارزشمند و یک سالن برای مطالعه است که معمولا از کمترین امکانات رفاهی مانند گرمایش و سرمایش مناسب مورد نیاز برخوردارند. به گفته وی، امروزه در شهرهای مختلف از فضایی استفاده می‌شود که برای کتابخانه مناسب نیست به همین دلیل مراجعه‌کننده‌ها ترجیح می‌دهند کتاب را به امانت گرفته و در محل دیگری مطالعه کنند. این در حالی است که قهاری معتقد است معماران باید در طراحی کتابخانه‌ها تکنولوژی روز را در نظر بگیرند. رئیس انجمن مفاخر معماری ایران همچنین با تاکید بر حضور دانش معماری در طراحی این محیط‌های فرهنگی گفت: ورود معماران در طراحی کتابخانه‌ها حداقل دستاوردی که می‌تواند داشته باشد ایجاد فضای مناسب، روانشناختی و زیباشناسی بوده و معماران باید فضای آرامش را در نظر بگیرند به طوری‌که در کتابخانه‌ها فضایی لازم است که انسان آن چیزی را که طالب بوده، بتواند به آسانی به‌دست آورد. وی با اشاره به اینکه با افزایش جمعیت تعداد کتابخانه‌ها افزایش نیافته، افزود: کتاب و کتابخانه در فرهنگ ما مقوله فراموش شده‌ای است و فضای مناسبی برای تامین کتابخانه وجود ندارد که در صورت وجود فضای مناسب می‌توانیم افراد را برای مطالعه کتاب ترغیب کنیم.
طراحی تیمی
از سوی دیگر فرخ باور، یکی از معماران برجسته ایرانی و استاد دانشگاه، با اشاره به وضعیت طراحی فضاهای کتابخانه‌ای در کشور گفته است: جایگاه کتابخانه‌ها را باید در اوقات فراغت در نظر بگیریم، زیرا مطالعه به خلاقیت منجر می‌شود. به اعتقاد این عضو انجمن مفاخر معماری ایران، کتابخانه باید در داخل پارک ساخته شده و فضای داخل طوری طراحی شود که آرامش لازم را برای مراجعه‌کننده‌ها فراهم کند. جالب‌ترین نکته‌ای که باور به آن تاکید می‌کند سازه معماری است که باید صفت «آشکار» بودن را دارا باشد، با این حال وی معتقد است: در حال حاضر اصالت فرم کتابخانه بدون محتوا بوده و آن چیزی که بلای معماری امروزه کتابخانه‌ها شده زیبایی فرم است. در پایان این استاد دانشگاه وجود تیم‌های طراحی را از عوامل موفقیت در طراحی کتابخانه‌ها می‌داند و تاکید می‌کند: در طراحی کتابخانه باید علاوه بر معمار، جامعه‌شناس، روانشناس و مهندس فنی حضور داشته باشند و معماری کتابخانه باید به گونه‌ای باشد که نسبت به آن فضا تعلق خاطر پیدا کنیم.
ضرورت استفاده حداکثري از فضا
ایرج اعتصام، یکی دیگر معماران باتجربه کشور به مساله تغییر و دگرگونی در نگرش عمومی به فضاهای کتابخانه‌ای اشاره می‌کند و می‌گوید: فضای کتابخانه مانند فضای موزه‌ها در حال دگرگون شدن است و مردم علاقه بیشتری برای مطالعه پیدا کرده‌اند
به طوری‌که در کتابخانه مردم با قشرهای مختلف ارتباط برقرار می‌کنند. وی درباره بنیه تاریخی این محیط‌ها معتقد است در گذشته محیط کتابخانه‌ها بسته بود و فقط فضا برای خواندن کتاب وجود داشت. این در حالی است که امروزه کتابخانه‌ها به محلی برای برقراری ارتباطات اجتماعی تبدیل شده‌اند. به گفته وی، ساختمان و معماری کتابخانه باید خوانندگان را برای مطالعه کتاب تشویق کند که در حال حاضر داخل فرهنگسراها کتابخانه طراحی می‌شود و این ترکیب فرهنگسرا با کتابخانه به نوبه خود فضای جذابی را برای مطالعه به وجود می‌آورد. اعتصام در پایان با اشاره به اینکه معماران دست‌شان در طراحی کتابخانه باز است، خاطرنشان می‌کند: معماران در طراحی کتابخانه مشکلی ندارند و فقط محدودیت آنها در مساحت زمین است. کتابخانه‌ها به دلیل فضاهای فرهنگی و اجتماعی که در درون خود ایجاد می‌کنند از تاثیرگذارترین سازه‌های شهری هستند که می‌توانند علاوه بر پر کردن خلأ محیط‌های فرهنگی در جامعه به نوعی
بازتاب دهنده اعتقادات، ملیت‌ها و ایدئولوژی‌های حاکم در روح جامعه باشند. بنابراین ساخت چنین مکان‌هایی به نوعی بازتاب دهنده و سندیت‌بخش روح جمعی جامعه است اما به نظر می‌رسد معماری و طراحی این حوزه در کشور با چالش‌های جدی در حوزه تفکر و عمل مواجه بوده به گونه‌ای که بیشتر این سازه‌ها بیش از آنکه به وظایف کارکردی خود در حوزه‌های یاد شده بپردازند، مخزنی برای نگهداری از کتاب‌ها به شمار می‌روند آنچنان که بزرگ‌ترین کتابخانه ایران که حسرت 50 ساله برای ساختش مدام احساس می‌شد پس از تولد آنچنان چنگی به دل اهل فن نزد و نقدهایی درباره معماری و طراحی آن مطرح شد. بازتاب
معماری کتابخانه‌ای در گفت‌وگو با کارشناسان
اصالت فرم کتابخانه‌ها بدون محتواست
پس از انتشار گزارش «وطن امروز» از معماری و طراحی ساختمان کتابخانه ملی، رئیس انجمن مفاخر معماری ایران نیز در واکنش به این مطلب در مصاحبه‌ای با باشگاه خبرنگاران به صورت ضمنی ضعف‌ها و چالش‌های معماری کتابخانه‌ای در کشور را تایید کرد.
سیدعلیرضا قهاری در این باره گفت: کتابخانه‌ها به دلیل کارکردی که دارند دارای معماری خاص بوده که به علت پیشرفت فناوری در زمینه تولید و ارائه اطلاعات، شکل ظاهری و محتوایی این نوع بناها در حال تغییر است. وی تاکید کرد: کتابخانه‌ها دارای یک مخزن برای نگهداری کتاب‌های ارزشمند و یک سالن برای مطالعه است که معمولا از کمترین امکانات رفاهی مانند گرمایش و سرمایش مناسب مورد نیاز برخوردارند. به گفته وی، امروزه در شهرهای مختلف از فضایی استفاده می‌شود که برای کتابخانه مناسب نیست به همین دلیل مراجعه‌کننده‌ها ترجیح می‌دهند کتاب را به امانت گرفته و در محل دیگری مطالعه کنند. این در حالی است که قهاری معتقد است معماران باید در طراحی کتابخانه‌ها تکنولوژی روز را در نظر بگیرند. رئیس انجمن مفاخر معماری ایران همچنین با تاکید بر حضور دانش معماری در طراحی این محیط‌های فرهنگی گفت: ورود معماران در طراحی کتابخانه‌ها حداقل دستاوردی که می‌تواند داشته باشد ایجاد فضای مناسب، روانشناختی و زیباشناسی بوده و معماران باید فضای آرامش را در نظر بگیرند به طوری‌که در کتابخانه‌ها فضایی لازم است که انسان آن چیزی را که طالب بوده، بتواند به آسانی به‌دست آورد. وی با اشاره به اینکه با افزایش جمعیت تعداد کتابخانه‌ها افزایش نیافته، افزود: کتاب و کتابخانه در فرهنگ ما مقوله فراموش شده‌ای است و فضای مناسبی برای تامین کتابخانه وجود ندارد که در صورت وجود فضای مناسب می‌توانیم افراد را برای مطالعه کتاب ترغیب کنیم.
طراحی تیمی
از سوی دیگر فرخ باور، یکی از معماران برجسته ایرانی و استاد دانشگاه، با اشاره به وضعیت طراحی فضاهای کتابخانه‌ای در کشور گفته است: جایگاه کتابخانه‌ها را باید در اوقات فراغت در نظر بگیریم، زیرا مطالعه به خلاقیت منجر می‌شود. به اعتقاد این عضو انجمن مفاخر معماری ایران، کتابخانه باید در داخل پارک ساخته شده و فضای داخل طوری طراحی شود که آرامش لازم را برای مراجعه‌کننده‌ها فراهم کند. جالب‌ترین نکته‌ای که باور به آن تاکید می‌کند سازه معماری است که باید صفت «آشکار» بودن را دارا باشد، با این حال وی معتقد است: در حال حاضر اصالت فرم کتابخانه بدون محتوا بوده و آن چیزی که بلای معماری امروزه کتابخانه‌ها شده زیبایی فرم است. در پایان این استاد دانشگاه وجود تیم‌های طراحی را از عوامل موفقیت در طراحی کتابخانه‌ها می‌داند و تاکید می‌کند: در طراحی کتابخانه باید علاوه بر معمار، جامعه‌شناس، روانشناس و مهندس فنی حضور داشته باشند و معماری کتابخانه باید به گونه‌ای باشد که نسبت به آن فضا تعلق خاطر پیدا کنیم.
ضرورت استفاده حداکثري از فضا
ایرج اعتصام، یکی دیگر معماران باتجربه کشور به مساله تغییر و دگرگونی در نگرش عمومی به فضاهای کتابخانه‌ای اشاره می‌کند و می‌گوید: فضای کتابخانه مانند فضای موزه‌ها در حال دگرگون شدن است و مردم علاقه بیشتری برای مطالعه پیدا کرده‌اند
به طوری‌که در کتابخانه مردم با قشرهای مختلف ارتباط برقرار می‌کنند. وی درباره بنیه تاریخی این محیط‌ها معتقد است در گذشته محیط کتابخانه‌ها بسته بود و فقط فضا برای خواندن کتاب وجود داشت. این در حالی است که امروزه کتابخانه‌ها به محلی برای برقراری ارتباطات اجتماعی تبدیل شده‌اند. به گفته وی، ساختمان و معماری کتابخانه باید خوانندگان را برای مطالعه کتاب تشویق کند که در حال حاضر داخل فرهنگسراها کتابخانه طراحی می‌شود و این ترکیب فرهنگسرا با کتابخانه به نوبه خود فضای جذابی را برای مطالعه به وجود می‌آورد. اعتصام در پایان با اشاره به اینکه معماران دست‌شان در طراحی کتابخانه باز است، خاطرنشان می‌کند: معماران در طراحی کتابخانه مشکلی ندارند و فقط محدودیت آنها در مساحت زمین است. کتابخانه‌ها به دلیل فضاهای فرهنگی و اجتماعی که در درون خود ایجاد می‌کنند از تاثیرگذارترین سازه‌های شهری هستند که می‌توانند علاوه بر پر کردن خلأ محیط‌های فرهنگی در جامعه به نوعی
بازتاب دهنده اعتقادات، ملیت‌ها و ایدئولوژی‌های حاکم در روح جامعه باشند. بنابراین ساخت چنین مکان‌هایی به نوعی بازتاب دهنده و سندیت‌بخش روح جمعی جامعه است اما به نظر می‌رسد معماری و طراحی این حوزه در کشور با چالش‌های جدی در حوزه تفکر و عمل مواجه بوده به گونه‌ای که بیشتر این سازه‌ها بیش از آنکه به وظایف کارکردی خود در حوزه‌های یاد شده بپردازند، مخزنی برای نگهداری از کتاب‌ها به شمار می‌روند آنچنان که بزرگ‌ترین کتابخانه ایران که حسرت 50 ساله برای ساختش مدام احساس می‌شد پس از تولد آنچنان چنگی به دل اهل فن نزد و نقدهایی درباره معماری و طراحی آن مطرح شد. ارسال نظر
پربیننده