جانی ریورا، روزگاری «پسر طلایی» فوتبال ایتالیا بود و در جام جهانی 1970 در دیدار نیمه‌نهایی برابر آلمان (غربی) یکی از بازیکنانی که به باور بسیاری بهترین بازی تاریخ فوتبال را پدید آوردند. ریورای 66ساله در 15 سالگی برای «آلساندریا»، باشگاه زادگاهش در سری A به میدان رفت و دو سال بعد راهی میلان شد؛ باشگاهی که تا پایان دوران فوتبالش یعنی سال 1979 به آن وفادار ماند. ریورا با روسونری سه بار اسکودتو، جام قهرمانی رقابت‌های سری A را به دست آورد، چهار بار در جام حذفی ایتالیا قهرمان شد، دو بار در جام قهرمانان باشگاه‌های اروپا به پیروزی رسید و دو بار هم در جام در جام باشگاه‌های اروپا جشن قهرمانی را برپا کرد. ریورا در مجموع 60 بار برای آتزوری به میدان رفت و با این تیم قهرمانی اروپا (1968) و نایب قهرمانی جام جهانی (1970) را تجربه کرد. او بعدها به عرصه سیاست پا گذاشت و هم‌اکنون یکی از اعضای پارلمان اروپاست.
ریورا در گفت‌وگو‌یی از ریه‌هایی که خس‌خس می‌کرد، ویژگی ایتالیایی‌ها و مشابهت میان فوتبال و سیاست صحبت کرد.
آقای ریورا! بسیاری دیدار نیمه نهایی جام جهانی 1970 میان تیم‌های ملی آلمان و ایتالیا را به‌عنوان بهترین بازی تمام دوران توصیف می‌کنند، آیا شما هم به‌عنوان یکی از پدیدآورندگان آن مسابقه، چنين ديدي داريد؟
اینکه آن مسابقه زمانی به افسانه‌ها خواهد پیوست برای ما در زمین مسابقه معلوم نبود. در واقع تازه در راه بازگشت به ایتالیا بود که دریافتیم آن مسابقه چه تاثیری روی تماشاگرانش داشته است. به نظر من از بعد فنی آن مسابقه چندان هم خیره‌کننده نبود و چنگی به دل نمی‌زد.
شرایط برگزاری مسابقه در مکزیکوسیتی وحشتناک بود. اینطور نیست؟
هوا بسیار گرم بود چرا که ساعت 3 بعدازظهر بازی می‌کردیم تا مسابقه‌ها در اروپا دیروقت پخش نشود. با این حال مشکل واقعی ارتفاع بود. من چون از نیمه دوم وارد بازی شده بودم، از نظر بدنی در شرایط خوبی قرار داشتم اما سیگاری‌های تیم ما مجبور بودند با آن شرایط هم مبارزه کنند. آن بازی کنسرتی بود از ریه‌هایی که خس‌خس می‌کردند.
وقتی امروز به مسابقه‌های آن زمان نگاه می‌کنیم آنها زیبا ولی بسیار کند به نظر می‌رسند.
بدیهی است که فوتبال امروز بسیار فیزیکی‌تر شده است، تا زمانی که مردم برای تماشای فوتبال همچنان به ورزشگاه می‌روند، نمی‌توان با آن مخالفتی داشت و از آن ایراد گرفت. البته خودم فوتبال زیبا و تقریبا غیرفیزیکی را که چیزهای تماشایی بیشتری برای ارائه دارد، ترجیح می‌دهم.
36 سال بعد آلمان و ایتالیا بار دیگر در نیمه نهایی جام جهانی برابر هم قرار گرفتند. نقاط اشتراک و تفاوت‌های بازی 1970 و 2006 چه چیزهایی بودند؟
نقطه اشتراکی در کار نبود، همه چیز دستخوش تغییر و دگرگونی شده است؛ بازی، افکار و حتی رفتار، درست همانگونه که خودمان عوض شده‌ایم.
مارچلو لیپی، سرمربی ایتالیا از اشتباه خوزه پکرمن، همتای آرژانتینی‌اش در بازی مرحله یک چهارم نهایی برابر آلمان بهره برد و به جای تعویض‌های دفاعی به تعویض‌های هجومی دست زد. آیا این موضوع باعث شگفتی شما شد؟
نه، گرفتن تصمیم‌های درست کار مربی است. زمانی که او می‌برد، حق با او بوده و تصمیم درستی گرفته وگرنه بدشانس بوده است.
ایتالیای 2006 در تمام طول مسابقه‌ها از شیوه بازی تدافعی بهره برد، بسیاری به این شیوه احترام گذاشتند ولی کمتر کسی این شیوه را دوست داشت.
هر تیمی براساس فرهنگ فوتبال خودش که در طول چند دهه شکل گرفته است، بازی می‌کند و این فرهنگ فوتبال در ایتالیا دفاعی است. طبیعی است که وقتی تیمی رو به جلو بازی می‌کند، مسابقه می‌تواند تماشایی از آب دربیاید. با همه اینها معنا ندارد که بخواهی (حمله کنی) و خودت را به روز سیاه بنشانی. بیایید بازی ایتالیا – برزیل در جام جهانی 1982 را در نظر بگیریم؛ اگر برزیلی‌ها اندکی دفاعی‌تر بازی می‌کردند شاید بازی با تساوی به پایان می‌رسید و آنها به دور بعد راه یافته بودند اما آنها می‌خواستند براساس فوتبال تهاجمی‌شان باز هم رو به جلو و هجومی بازی کنند. ایتالیا هم از این فرصت بهره برد و بازی را 3 بر 2 به نفع خودش به پایان رساند و چه تیمی در نهایت به قهرمانی رسید؟
به واقع‌نگری شما احترام می‌گذاریم با این حال آیا وقتی یک بازی خراب‌کن همانند فابیو کاناوارو به‌عنوان بهترین بازیکن جهان برگزیده می‌شود برای شما که یکی از بااستعدادترین بازیکنان خلاق دنیا بودید، دردآور و تلخ نیست؟
نه، در نهایت این بدان معناست که مهاجمان خوب وجود ندارند، اگر من بودم حتی جی‌جی بوفون را انتخاب می‌کردم.
شاید آنچه فوتبال امروز هنوز هم کم دارد، مهاجمانی در حد و اندازه‌های جهانی است، بازیکنانی با جذبه و کاریزماتیک. شما در سال 1969 مرد سال فوتبال اروپا بودید. پیش از شما جورج بست این عنوان را به دست آورد و پس از شما هم گرد مولر. این دست بازیکنان کجا هستند؟
شاید این موضوع به آن برمی‌گردد که ستارگان امروزی از همان کودکی پرورش می‌یابند. از همین رو به اندام‌های محکم و قدرتمند توجه بیشتری می‌شود تا روی شخصیت درخور توجه.
رخدادهایی از این دست را در فوتبال امروز بندرت می‌توان تصور کرد؛ در سال 1974 زمانی که متوجه شدید بوتیچی، رئیس وقت میلان قصد دارد شما را کنار بگذارد بدون درنگ بیشتر سهام باشگاه را خریدید و برای مدتی حتی رئیس باشگاه هم شدید. آیا همبازیان‌تان باید شما را «آقای رئیس» صدا می‌زدند؟
خب، من برای مدتی کوتاه سهامدار عمده میلان بودم، تنها هدفم هم این بود که همچنان برای این باشگاه بازی کنم، زمانی که اوضاع روبه‌راه شد خیلی زود ریاست باشگاه را از سرم باز کردم. داشتن مسؤولیت بزرگ کار من نبوده و از من چنین کارهایی ساخته نیست.
با این همه شما پس از روزهای فوتبال‌تان راهی سیاست شدید...
این کم و بیش یک حادثه بود. در سال 1987 با چند نفر از اعضای گروه سیاسی
«Democracia Christiana» مشغول خوردن شام بودم و آنها از من پرسیدند، نمی‌خواهی کمی بیشتر وارد سیاست شوی؟ من هم گفتم چرا که نه. اندکی بعد هم دولت «چراکسی» سقوط کرد. انتخابات برگزار و به من گفته شد در فهرست آنها هستم.
آیا فوتبال و سیاست با یکدیگر شباهتی دارند؟
انسان در هر دوی آنها با کمی استعداد می‌تواند پیشرفت کند (با خنده).
فوتبال بیشتر به‌عنوان نوشداروی اجتماعی در نظر گرفته می‌شود. فوتبال باید همه را یکپارچه و متحد کند. خشم و خشونت را هدایت کرده و... آیا این خواسته زیادی از فوتبال است؟
نخست باید فوتبال را از خودمان محافظت کنیم. در درون ما خشونتی ذاتی نهفته است که می‌خواهد بروز کند، زمانی که در آلساندریا بازی می‌کردیم، عده‌ای بودند که از بازی فوتبال تنها به‌عنوان بهانه‌ای برای کتک‌کاری و خشونت سوءاستفاده می‌کردند. ما یعنی آنهایی که عاشق و شیفته فوتبال هستیم باید مانع از این خشونت‌ورزی و خشونت‌گرایی بشویم و اگر کار کافی در این‌باره نکنیم فوتبال با تهدیدهایی از هر سو روبه‌رو خواهد بود بویژه به خاطر گسترش رو به رشد آن در میان جوامع.
آیا گهگاه به آلساندریا فکر می‌کنید، به روزهایی که فوتبال تنها یک بازی بود؟
مشتاقانه خاطره آن روزها را مرور می‌کنم اما انسان چه‌کار می‌خواهد انجام بدهد. اینکه فوتبال به‌عنوان کالایی تجاری مورد توجه قرار می‌گیرد روندی مهارناشدنی است. به این ترتیب فلسفه وجودی‌اش از اساس دچار دگرگونی شده است. پیش‌ترها ما بازیکنان برای قراردادهایمان با خود رئیس باشگاه‌ها گفت‌وگو می‌کردیم و با او دست می‌دادیم. امروزه هزاران کارگزار به میان آمده‌اند... بیایید به این حرف‌ها پایان بدهیم وگرنه احساساتی می‌شوم. ریورا: همه چیز عوض شده است حتی خود ما
آن بازی کنسرت سیگاری‌ها بود
جانی ریورا، روزگاری «پسر طلایی» فوتبال ایتالیا بود و در جام جهانی 1970 در دیدار نیمه‌نهایی برابر آلمان (غربی) یکی از بازیکنانی که به باور بسیاری بهترین بازی تاریخ فوتبال را پدید آوردند. ریورای 66ساله در 15 سالگی برای «آلساندریا»، باشگاه زادگاهش در سری A به میدان رفت و دو سال بعد راهی میلان شد؛ باشگاهی که تا پایان دوران فوتبالش یعنی سال 1979 به آن وفادار ماند. ریورا با روسونری سه بار اسکودتو، جام قهرمانی رقابت‌های سری A را به دست آورد، چهار بار در جام حذفی ایتالیا قهرمان شد، دو بار در جام قهرمانان باشگاه‌های اروپا به پیروزی رسید و دو بار هم در جام در جام باشگاه‌های اروپا جشن قهرمانی را برپا کرد. ریورا در مجموع 60 بار برای آتزوری به میدان رفت و با این تیم قهرمانی اروپا (1968) و نایب قهرمانی جام جهانی (1970) را تجربه کرد. او بعدها به عرصه سیاست پا گذاشت و هم‌اکنون یکی از اعضای پارلمان اروپاست.
ریورا در گفت‌وگو‌یی از ریه‌هایی که خس‌خس می‌کرد، ویژگی ایتالیایی‌ها و مشابهت میان فوتبال و سیاست صحبت کرد.
آقای ریورا! بسیاری دیدار نیمه نهایی جام جهانی 1970 میان تیم‌های ملی آلمان و ایتالیا را به‌عنوان بهترین بازی تمام دوران توصیف می‌کنند، آیا شما هم به‌عنوان یکی از پدیدآورندگان آن مسابقه، چنين ديدي داريد؟
اینکه آن مسابقه زمانی به افسانه‌ها خواهد پیوست برای ما در زمین مسابقه معلوم نبود. در واقع تازه در راه بازگشت به ایتالیا بود که دریافتیم آن مسابقه چه تاثیری روی تماشاگرانش داشته است. به نظر من از بعد فنی آن مسابقه چندان هم خیره‌کننده نبود و چنگی به دل نمی‌زد.
شرایط برگزاری مسابقه در مکزیکوسیتی وحشتناک بود. اینطور نیست؟
هوا بسیار گرم بود چرا که ساعت 3 بعدازظهر بازی می‌کردیم تا مسابقه‌ها در اروپا دیروقت پخش نشود. با این حال مشکل واقعی ارتفاع بود. من چون از نیمه دوم وارد بازی شده بودم، از نظر بدنی در شرایط خوبی قرار داشتم اما سیگاری‌های تیم ما مجبور بودند با آن شرایط هم مبارزه کنند. آن بازی کنسرتی بود از ریه‌هایی که خس‌خس می‌کردند.
وقتی امروز به مسابقه‌های آن زمان نگاه می‌کنیم آنها زیبا ولی بسیار کند به نظر می‌رسند.
بدیهی است که فوتبال امروز بسیار فیزیکی‌تر شده است، تا زمانی که مردم برای تماشای فوتبال همچنان به ورزشگاه می‌روند، نمی‌توان با آن مخالفتی داشت و از آن ایراد گرفت. البته خودم فوتبال زیبا و تقریبا غیرفیزیکی را که چیزهای تماشایی بیشتری برای ارائه دارد، ترجیح می‌دهم.
36 سال بعد آلمان و ایتالیا بار دیگر در نیمه نهایی جام جهانی برابر هم قرار گرفتند. نقاط اشتراک و تفاوت‌های بازی 1970 و 2006 چه چیزهایی بودند؟
نقطه اشتراکی در کار نبود، همه چیز دستخوش تغییر و دگرگونی شده است؛ بازی، افکار و حتی رفتار، درست همانگونه که خودمان عوض شده‌ایم.
مارچلو لیپی، سرمربی ایتالیا از اشتباه خوزه پکرمن، همتای آرژانتینی‌اش در بازی مرحله یک چهارم نهایی برابر آلمان بهره برد و به جای تعویض‌های دفاعی به تعویض‌های هجومی دست زد. آیا این موضوع باعث شگفتی شما شد؟
نه، گرفتن تصمیم‌های درست کار مربی است. زمانی که او می‌برد، حق با او بوده و تصمیم درستی گرفته وگرنه بدشانس بوده است.
ایتالیای 2006 در تمام طول مسابقه‌ها از شیوه بازی تدافعی بهره برد، بسیاری به این شیوه احترام گذاشتند ولی کمتر کسی این شیوه را دوست داشت.
هر تیمی براساس فرهنگ فوتبال خودش که در طول چند دهه شکل گرفته است، بازی می‌کند و این فرهنگ فوتبال در ایتالیا دفاعی است. طبیعی است که وقتی تیمی رو به جلو بازی می‌کند، مسابقه می‌تواند تماشایی از آب دربیاید. با همه اینها معنا ندارد که بخواهی (حمله کنی) و خودت را به روز سیاه بنشانی. بیایید بازی ایتالیا – برزیل در جام جهانی 1982 را در نظر بگیریم؛ اگر برزیلی‌ها اندکی دفاعی‌تر بازی می‌کردند شاید بازی با تساوی به پایان می‌رسید و آنها به دور بعد راه یافته بودند اما آنها می‌خواستند براساس فوتبال تهاجمی‌شان باز هم رو به جلو و هجومی بازی کنند. ایتالیا هم از این فرصت بهره برد و بازی را 3 بر 2 به نفع خودش به پایان رساند و چه تیمی در نهایت به قهرمانی رسید؟
به واقع‌نگری شما احترام می‌گذاریم با این حال آیا وقتی یک بازی خراب‌کن همانند فابیو کاناوارو به‌عنوان بهترین بازیکن جهان برگزیده می‌شود برای شما که یکی از بااستعدادترین بازیکنان خلاق دنیا بودید، دردآور و تلخ نیست؟
نه، در نهایت این بدان معناست که مهاجمان خوب وجود ندارند، اگر من بودم حتی جی‌جی بوفون را انتخاب می‌کردم.
شاید آنچه فوتبال امروز هنوز هم کم دارد، مهاجمانی در حد و اندازه‌های جهانی است، بازیکنانی با جذبه و کاریزماتیک. شما در سال 1969 مرد سال فوتبال اروپا بودید. پیش از شما جورج بست این عنوان را به دست آورد و پس از شما هم گرد مولر. این دست بازیکنان کجا هستند؟
شاید این موضوع به آن برمی‌گردد که ستارگان امروزی از همان کودکی پرورش می‌یابند. از همین رو به اندام‌های محکم و قدرتمند توجه بیشتری می‌شود تا روی شخصیت درخور توجه.
رخدادهایی از این دست را در فوتبال امروز بندرت می‌توان تصور کرد؛ در سال 1974 زمانی که متوجه شدید بوتیچی، رئیس وقت میلان قصد دارد شما را کنار بگذارد بدون درنگ بیشتر سهام باشگاه را خریدید و برای مدتی حتی رئیس باشگاه هم شدید. آیا همبازیان‌تان باید شما را «آقای رئیس» صدا می‌زدند؟
خب، من برای مدتی کوتاه سهامدار عمده میلان بودم، تنها هدفم هم این بود که همچنان برای این باشگاه بازی کنم، زمانی که اوضاع روبه‌راه شد خیلی زود ریاست باشگاه را از سرم باز کردم. داشتن مسؤولیت بزرگ کار من نبوده و از من چنین کارهایی ساخته نیست.
با این همه شما پس از روزهای فوتبال‌تان راهی سیاست شدید...
این کم و بیش یک حادثه بود. در سال 1987 با چند نفر از اعضای گروه سیاسی
«Democracia Christiana» مشغول خوردن شام بودم و آنها از من پرسیدند، نمی‌خواهی کمی بیشتر وارد سیاست شوی؟ من هم گفتم چرا که نه. اندکی بعد هم دولت «چراکسی» سقوط کرد. انتخابات برگزار و به من گفته شد در فهرست آنها هستم.
آیا فوتبال و سیاست با یکدیگر شباهتی دارند؟
انسان در هر دوی آنها با کمی استعداد می‌تواند پیشرفت کند (با خنده).
فوتبال بیشتر به‌عنوان نوشداروی اجتماعی در نظر گرفته می‌شود. فوتبال باید همه را یکپارچه و متحد کند. خشم و خشونت را هدایت کرده و... آیا این خواسته زیادی از فوتبال است؟
نخست باید فوتبال را از خودمان محافظت کنیم. در درون ما خشونتی ذاتی نهفته است که می‌خواهد بروز کند، زمانی که در آلساندریا بازی می‌کردیم، عده‌ای بودند که از بازی فوتبال تنها به‌عنوان بهانه‌ای برای کتک‌کاری و خشونت سوءاستفاده می‌کردند. ما یعنی آنهایی که عاشق و شیفته فوتبال هستیم باید مانع از این خشونت‌ورزی و خشونت‌گرایی بشویم و اگر کار کافی در این‌باره نکنیم فوتبال با تهدیدهایی از هر سو روبه‌رو خواهد بود بویژه به خاطر گسترش رو به رشد آن در میان جوامع.
آیا گهگاه به آلساندریا فکر می‌کنید، به روزهایی که فوتبال تنها یک بازی بود؟
مشتاقانه خاطره آن روزها را مرور می‌کنم اما انسان چه‌کار می‌خواهد انجام بدهد. اینکه فوتبال به‌عنوان کالایی تجاری مورد توجه قرار می‌گیرد روندی مهارناشدنی است. به این ترتیب فلسفه وجودی‌اش از اساس دچار دگرگونی شده است. پیش‌ترها ما بازیکنان برای قراردادهایمان با خود رئیس باشگاه‌ها گفت‌وگو می‌کردیم و با او دست می‌دادیم. امروزه هزاران کارگزار به میان آمده‌اند... بیایید به این حرف‌ها پایان بدهیم وگرنه احساساتی می‌شوم. ارسال نظر
پربیننده