سعدالله زارعی *
سفر پرحجم مقامات آمریکایی به خاورمیانه بویژه تمرکز این سفرها بر سرزمینهای اشغالی فلسطین بیانکننده اهمیت خاص منطقه و موضوع فلسطین در سیاست خارجی باراک اوباماست بهطوری که طی دو ماه گذشته شاهد بیش از 15 سفر دیپلماتیک از سوی مقامات مختلف آمریکا به منطقه خاورمیانه بوده و هستیم.
جورج میچل، دستیار ویژه اوباما در امور خاورمیانه روز یکشنبه در اراضی اشغالی بود، روز گذشته رابرت گیتس، وزیر دفاع آمریکا با مقامات رژیم صهیونیستی دیدار داشت و امروز نیز جیمز جونز، مشاور ارشد امنیت ملی اوباما به فلسطین میرود.
بر اساس دستور کار اعلام شده، آنها دیدارهایی با مقامات ارشد رژیم صهیونیستی از جمله بنيامين نتانیاهو و ايهود باراک خواهند داشت و همینطور دیدارهایی را با محمود عباس و دیگر شخصیتهای تشکیلات خودگردان فلسطین برگزار خواهند کرد. آنچه در این میان گفته شده اختلافات مقامات آمریکایی و مقامات صهیونیستی درباره موضوعاتی نظیر سیاست شهرکسازی و مساله تشکیل دو کشور در سرزمینهای اشغالی و مواضع سختگیرانه مقامات صهیونیستی در اینباره است، اما واقعيت این است که در این روند آمریکاییها طرحی را دنبال کرده و بر آن پافشاری میکنند که اگر صهیونیستها بهطور کامل به آن تن دهند، تنها 22 درصد از همه خاک فلسطین (حدود 6 هزار کیلومترمربع از مجموع 27 هزار کیلومترمربع اراضی اشغالی) به عربهای فلسطینی میرسد و واگذاری و تثبیت 78 درصد از سرزمين فلسطین در دست یهودیهاست.
این امر موضوعی طبیعی است و طبعا برای اسرائیلیها مسالهای غیرقابل قبول و دشوار به حساب نمیآید، بلکه این دشواری به طور عمده در طرف فلسطینی مشاهده میشود. البته به نظر میرسد که آمریکاییها بویژه سياستمداران و رسانههای آن کشور عمدا روی مخالفت طرفهای اسرائیلی تبلیغات میکنند تا بعدها و هنگامی که مقامات اسرائیلی نسبت به طرح آناپولیس تمکین کرده و آن 22 درصد مورد اشاره را به فلسطینیها واگذار کنند، این امر به شكل امتیازی برای اعراب و یک وضع توام با عقبنشینی برای اسرائیلیها جلوهگر شود. در واقع به نظر میرسد که در این ماجرا یک طرح فریب وجود دارد که این طرح سرزمینهای مقدس فلسطینی را نشانه رفته است. در عین حال صهيونيستها در هفتههای گذشته روی سه موضوع دیگر هم تاکید داشتند كه موضوع یهودی کردن کامل سرزمینهای 1948 نخستين آن است؛ بر اين اساس از 87 درصد منطقه اشغالی سال 1948 کاملا مسلمانزدایی شود و نزديك به 5/1 میلیون نفر مسلمان ساکن در این مناطق به سرزمینهای محدود 1968 یا خارج از سرزمینهای اشغالی رانده شوند.
موضوع دومی که صهیونیستها بر آن تاکید میکنند، خلع سلاح دائمی فلسطینیهاست.
اگر در آن 22 درصد، کشوری به نام فلسطین تشکیل شود اما فاقد تواناییهای نظامی (ارتش) باشد، این کشور دارای موجودیتی ناقص و آسیبپذیر است. از طرف دیگر به وجود آمدن این وضع موقعیت امنیتی اسرائیل را نهتنها در اراضی 1948 بلکه در همه سرزمینهای اشغالی تثبیت میکند. هماكنون اسرائیلیها به عمد موضوعات فرعی را تبلیغ میکنند تا کسی از موضوع اصلی، یعنی تقسیم ناعادلانه 78 درصد دیگر از سرزمینهای فلسطینی سخنی به میان نیاورد.در عین حال نکته دیگری هم وجود دارد و آن اینکه در این شرایط آمریکاییها و اسرائیلیها میدانند که بدون همراهی جمهوری اسلامی در روند تحولات منطقه خاورمیانه، چنین طرحهایی درباره فلسطین قابل اجرا نیست. بنابراين در هفتههای اخیر پروژه سرگرمسازی ایران را دنبال کردند. برجسته کردن برخی از موضوعات امنیتی از قبیل احتمال حمله نظامی اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران و طرح سپر دفاع هستهای که هیلاری کلینتون در مصاحبه با «بیبیسی» مطرح کرد، نمونههایی از این مساله است. در واقع با این روند آمریکاییها میخواهند پروژه حل دائمی مساله فلسطین را با کنار کشیدن ایران از این تحولات تعقیب کرده و به نتیجه برسانند. به نظر میرسد که تصویب 30 میلیون دلار اعتبار در سنای آمریکا برای تشدید آشوبها در ایران و حمایت مستمر آمریکاییها از جریان اغتشاش کشورمان نیز در همین راستا صورت میگیرد؛ یعنی آنها یک تهدید تلفیقی (تهدیدات خارجی و داخلی) را متوجه جمهوری اسلامی کردند؛ برای اینکه ما در عرصه سیاست خارجی از حالت فعال به حالت منزوی و منفعل تبدیل شویم تا آنها بتوانند طرحهای خودشان را پیش ببرند. از سوی دیگر و همزمان با تهدید ایران شاهد تهدید بازوهای جمهوری اسلامی در سطح منطقه خاورمیانه بودهایم. همانگونه که سیدحسن نصرالله چند روز پیش اعلام کرد، اسرائیلیها طرح عملیات علیه لبنان را در فاصله آغاز سال آینده میلادی تا بهار سال آینده یعنی در فاصله 5 تا 9 ماه آینده مطرح کردند و لبنان هم به نوعی خودش را برای مواجهه با این تهدید آماده میکند کما اینکه تهدید مشابهی را هم اسرائیلیها علیه جنبش حماس و منطقه غزه مطرح کردند.در مجموع به نظر میآید که آمریکاییها سلسله تهدیداتی را علیه جمهوری اسلامی و نیروهای مرتبط و همگرای با ایران در سطح منطقه دنبال میکنند، اما سوال اساسی این است که آیا این تهدیدات، صرفاً سرگرمکننده است یا از یک واقعیت عملی هم خبر میدهد. به نظر میآید در حال حاضر سرگرم کردن جمهوری اسلامی و بازوهای آن در سطح منطقه یک هدف استراتژیک برای پیش بردن سیاستهای آمریکا به حساب بیاید.
*کارشناس ارشد مسائل خاورمیانه اجرای طرح فریب در خاورمیانه
سعدالله زارعی *
سفر پرحجم مقامات آمریکایی به خاورمیانه بویژه تمرکز این سفرها بر سرزمینهای اشغالی فلسطین بیانکننده اهمیت خاص منطقه و موضوع فلسطین در سیاست خارجی باراک اوباماست بهطوری که طی دو ماه گذشته شاهد بیش از 15 سفر دیپلماتیک از سوی مقامات مختلف آمریکا به منطقه خاورمیانه بوده و هستیم.
جورج میچل، دستیار ویژه اوباما در امور خاورمیانه روز یکشنبه در اراضی اشغالی بود، روز گذشته رابرت گیتس، وزیر دفاع آمریکا با مقامات رژیم صهیونیستی دیدار داشت و امروز نیز جیمز جونز، مشاور ارشد امنیت ملی اوباما به فلسطین میرود.
بر اساس دستور کار اعلام شده، آنها دیدارهایی با مقامات ارشد رژیم صهیونیستی از جمله بنيامين نتانیاهو و ايهود باراک خواهند داشت و همینطور دیدارهایی را با محمود عباس و دیگر شخصیتهای تشکیلات خودگردان فلسطین برگزار خواهند کرد. آنچه در این میان گفته شده اختلافات مقامات آمریکایی و مقامات صهیونیستی درباره موضوعاتی نظیر سیاست شهرکسازی و مساله تشکیل دو کشور در سرزمینهای اشغالی و مواضع سختگیرانه مقامات صهیونیستی در اینباره است، اما واقعيت این است که در این روند آمریکاییها طرحی را دنبال کرده و بر آن پافشاری میکنند که اگر صهیونیستها بهطور کامل به آن تن دهند، تنها 22 درصد از همه خاک فلسطین (حدود 6 هزار کیلومترمربع از مجموع 27 هزار کیلومترمربع اراضی اشغالی) به عربهای فلسطینی میرسد و واگذاری و تثبیت 78 درصد از سرزمين فلسطین در دست یهودیهاست.
این امر موضوعی طبیعی است و طبعا برای اسرائیلیها مسالهای غیرقابل قبول و دشوار به حساب نمیآید، بلکه این دشواری به طور عمده در طرف فلسطینی مشاهده میشود. البته به نظر میرسد که آمریکاییها بویژه سياستمداران و رسانههای آن کشور عمدا روی مخالفت طرفهای اسرائیلی تبلیغات میکنند تا بعدها و هنگامی که مقامات اسرائیلی نسبت به طرح آناپولیس تمکین کرده و آن 22 درصد مورد اشاره را به فلسطینیها واگذار کنند، این امر به شكل امتیازی برای اعراب و یک وضع توام با عقبنشینی برای اسرائیلیها جلوهگر شود. در واقع به نظر میرسد که در این ماجرا یک طرح فریب وجود دارد که این طرح سرزمینهای مقدس فلسطینی را نشانه رفته است. در عین حال صهيونيستها در هفتههای گذشته روی سه موضوع دیگر هم تاکید داشتند كه موضوع یهودی کردن کامل سرزمینهای 1948 نخستين آن است؛ بر اين اساس از 87 درصد منطقه اشغالی سال 1948 کاملا مسلمانزدایی شود و نزديك به 5/1 میلیون نفر مسلمان ساکن در این مناطق به سرزمینهای محدود 1968 یا خارج از سرزمینهای اشغالی رانده شوند.
موضوع دومی که صهیونیستها بر آن تاکید میکنند، خلع سلاح دائمی فلسطینیهاست.
اگر در آن 22 درصد، کشوری به نام فلسطین تشکیل شود اما فاقد تواناییهای نظامی (ارتش) باشد، این کشور دارای موجودیتی ناقص و آسیبپذیر است. از طرف دیگر به وجود آمدن این وضع موقعیت امنیتی اسرائیل را نهتنها در اراضی 1948 بلکه در همه سرزمینهای اشغالی تثبیت میکند. هماكنون اسرائیلیها به عمد موضوعات فرعی را تبلیغ میکنند تا کسی از موضوع اصلی، یعنی تقسیم ناعادلانه 78 درصد دیگر از سرزمینهای فلسطینی سخنی به میان نیاورد.در عین حال نکته دیگری هم وجود دارد و آن اینکه در این شرایط آمریکاییها و اسرائیلیها میدانند که بدون همراهی جمهوری اسلامی در روند تحولات منطقه خاورمیانه، چنین طرحهایی درباره فلسطین قابل اجرا نیست. بنابراين در هفتههای اخیر پروژه سرگرمسازی ایران را دنبال کردند. برجسته کردن برخی از موضوعات امنیتی از قبیل احتمال حمله نظامی اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران و طرح سپر دفاع هستهای که هیلاری کلینتون در مصاحبه با «بیبیسی» مطرح کرد، نمونههایی از این مساله است. در واقع با این روند آمریکاییها میخواهند پروژه حل دائمی مساله فلسطین را با کنار کشیدن ایران از این تحولات تعقیب کرده و به نتیجه برسانند. به نظر میرسد که تصویب 30 میلیون دلار اعتبار در سنای آمریکا برای تشدید آشوبها در ایران و حمایت مستمر آمریکاییها از جریان اغتشاش کشورمان نیز در همین راستا صورت میگیرد؛ یعنی آنها یک تهدید تلفیقی (تهدیدات خارجی و داخلی) را متوجه جمهوری اسلامی کردند؛ برای اینکه ما در عرصه سیاست خارجی از حالت فعال به حالت منزوی و منفعل تبدیل شویم تا آنها بتوانند طرحهای خودشان را پیش ببرند. از سوی دیگر و همزمان با تهدید ایران شاهد تهدید بازوهای جمهوری اسلامی در سطح منطقه خاورمیانه بودهایم. همانگونه که سیدحسن نصرالله چند روز پیش اعلام کرد، اسرائیلیها طرح عملیات علیه لبنان را در فاصله آغاز سال آینده میلادی تا بهار سال آینده یعنی در فاصله 5 تا 9 ماه آینده مطرح کردند و لبنان هم به نوعی خودش را برای مواجهه با این تهدید آماده میکند کما اینکه تهدید مشابهی را هم اسرائیلیها علیه جنبش حماس و منطقه غزه مطرح کردند.در مجموع به نظر میآید که آمریکاییها سلسله تهدیداتی را علیه جمهوری اسلامی و نیروهای مرتبط و همگرای با ایران در سطح منطقه دنبال میکنند، اما سوال اساسی این است که آیا این تهدیدات، صرفاً سرگرمکننده است یا از یک واقعیت عملی هم خبر میدهد. به نظر میآید در حال حاضر سرگرم کردن جمهوری اسلامی و بازوهای آن در سطح منطقه یک هدف استراتژیک برای پیش بردن سیاستهای آمریکا به حساب بیاید.
*کارشناس ارشد مسائل خاورمیانه ارسال نظر
پربیننده