۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۷:۰۷
ضعف مدیریت زاینده‌رود را با خشکسالی همراه کرده است

صدای مرگ در باتلاق گاوخونی!

کاظم برآبادی: در تاریخ آمده است که کشاورزان و دهقانان رودخانه‌ای که در بخش مرکزی و غربی ایران جریان داشت را زاینده‌رود نامیدند، از آن رو که این رودخانه طغیانگر درطول مسیر خود باغات و کشتزارهای فراوانی را آباد و زنده می‌کرد و حالا تاریخ ورق خورده این رودخانه زنده نرمک نرمک مسیر کوتاه مرگ خود را می‌پیماید. در گرمای مردادماه سال گذشته گزارش کوتاهی درباره خشکسالی در زاینده‌رود منتشر شد که با بی‌توجهی مسؤولان‌ همراه بود. در آن گزارش برای نخستین‌ بار اعلام شد که ورودی آب به سد زاینده‌رود 60 درصد و میزان حجم آب این سد 55 درصد کاهش داشته است. در آن روزها مدیرکل دفتر بازسازی و حوادث غیرمترقبه اصفهان اضافه برداشت 100درصدی از این رودخانه را درکنار کاهش 75 درصدی بارندگی گذاشت و اعلام کرد: در این شرایط به 270 روستا از روستاهای شهرستان اصفهان و 10شهر با تانکر آبرسانی می‌شود و خسارات خشکسالی در بخش کشاورزی در سطح استان حدود 11هزار میلیارد ریال بوده است. در آن زمان کسی به حرف‌های شیشه‌فروش توجه نکرد. خبرها به کوتاهی آمدند و در داغی هوای تابستان مثل یخ آب شدند و بخار شدند به آسمان فراموشی‌ها رفتند. شاید امروز اگر بار دیگر موج نگرانی‌ها درباره خشکسالی زاینده‌رود ایجاد شده به خاطر همان اغفال‌ها و بی‌توجهی‌ها باشد به طوری که روز گذشته سخنگوی شورای اسلامی شهر اصفهان ضمن اعلام نگرانی از وضعیت خشکسالی در زاینده‌رود تصمیم برای انتقال آب این رودخانه را در شرایط کنونی غیرقابل توجیه توصیف می‌کند. این موضوع که به گفته ابوالفضل قربانی به یکی از دغدغه‌های مدیریت کلانشهر اصفهان بدل شده، این‌گونه در اظهارات وی به عنوان سخنگوی شورای شهر انعکاس می‌یابد: «در موقعیت فعلی که تامین آب شرب مردم با مشکلات جدی مواجه بوده و بخش کشاورزی در شرق شهر اصفهان از بین رفته است، انتقال آب به شهرهای دیگر کشور چه توجیهی دارد و مسؤولان کشور بویژه حوزه آبریز زاینده‌رود چه جوابی برای مردم و نمایندگان آنان در شورای اسلامی شهر و افکار عمومی دارند؟» وی حتی کشت برنج به دلیل اسراف بسیاری که در بخش کشاورزی آبی دارد را غیرمعقول توصیف کرده و می‌گوید: هزینه آبیاری این اراضی و تبعات و مشکلات کمبود آب در مقایسه با قیمت برنج وارداتی چندین برابر است و در سال‌های خشکسالی مسؤولان بخش آب باید از کشت برنج در اراضی استان جلوگیری کنند. عضو شورای اسلامی شهر اصفهان تداوم روند خشکسالی در اصفهان را با توجه به اقلیم خشک این منطقه قابل پیش‌بینی‌ دانست و به پیگیری‌های شورای اسلامی شهر اصفهان برای تامین آب شرب، کشاورزی و جاری شدن آب در رودخانه زاینده‌رود اشاره کرد و از مسؤولان کشوری و استانی در بخش آب بویژه حوزه زاینده‌رود خواست برای جلوگیری از کمبود آب شرب و کشاورزی در سال‌های آینده در طرح‌ها و برنامه‌های خود برای تامین و انتقال آب این حوزه تجدیدنظر و آنها را اصلاح کنند. اما انگار این تنها خشکسالی نیست که کمر به قتل زاینده‌رود بسته، چرا که امروز صرفنظر از ساخت و سازهای حاشیه زنده رود، آلودگی آب، کاهش بارندگی و صنایع آلاینده آنچه تیشه به ریشه شهر تاریخی اصفهان می‌زند، سطحی‌نگری در مدیریت فضاهای طبیعی شهر است. چند پاره بودن مدیریت زاینده‌رود باعث شده علاوه بر عوامل طبیعی مسائل‌ مدیریتی نیز بر بقای این رود اثر بگذارد، ‌رودی که بی شک حیات شهر به آن بسته است. در همین باره دبیر انجمن محیط زیست طبیعت‌یاران اصفهان با اشاره به خشکسالی زاینده‌رود می‌گوید: هم اکنون مشکل تنها خشکسالی رودخانه نیست، بلکه سطحی‌نگری در مدیریت آن است. حشمت‌الله انتخابی حتی از نامه‌ای خبر می‌دهد که چند سال پیش نوشته و در آن این روزگار را پیش بینی کرده است: سال‌ها پیش در چندین نامه به استاندار اصفهان به داشتن مدیریت واحد برای زاینده‌رود تاکید کرده بودیم اما به نتیجه‌ای نرسیدیم. شاید بیراه نباشد اگر بگوییم جهان ایران را به شهر نصف جهانش می‌شناسد و اگر این طور باشد حتما اصفهان را به زاینده‌رودش می‌شناسند. با خشک شدن زاینده‌رود علاوه بر از بین رفتن بیش از 11 هزار روستا در این استان فاجعه‌ای زیست‌محیطی در راه خواهد بود. فاجعه‌ای که ابعاد شهری و روستایی نیز به خود گرفته و نصف جهان را بی‌نور و سرور می‌کند. مرگ زاینده‌رود و حکایت تاریخی تلخ باتلاق گاوخونی بعد از سال‌ها دوباره در حال رسیدن به هم هستند و بی‌شک گره این اتصال غم‌انگیزترین رخداد زیست محیطی این چند ساله خواهد بود.
ارسال نظر
captcha
پربیننده