چهره همه مردم کاریکاتوری است اما دلشان نه!

یک کاریکاتوریست چهره، چهره افراد را چگونه می‌بیند؟ مثل همه، چهره مردم از دید من هم مثل همان چیزی است که شما می‌بینید. می دانم که چشم برزخی نداری، اما بنا به هنری که داری باید جور دیگری چهره‌ها را ببینی. من از پشت عینکم چهره را همان‌طور که دیگران می‌بینند، می‌بینم اما تو باید عینکت شیشه کاریکاتوری داشته باشد. اگر نوع نگاه را می‌گویید قبول دارم. من به چهره افراد دقت می‌کنم. چهره هر کس یک محاسن و نکاتی دارد. من از کلمه نکات و نکته استفاده می‌کنم و به آن معایب نمی‌گویم. کاریکاتوریست چهره آن نکات را شکار می‌کند و روی کاغذ می‌آورد. البته من عینکی نیستم و شاید در صورت عینکی بودن این معایب را بهتر می‌دیدم! چند درصد مردم چهره کاریکاتوری دارند؟ تقریبا از چهره همه می‌توان کاریکاتور کشید. یعنی همه چهره‌ها نکته دارند؟ بله، کمتر کسی است که در چهره او همه محسنات باشد. البته خیلی‌ها را می‌شناسم که همه محسنات در قلب آنهاست و نه در چهره‌شان. آیا از باطن آدم‌ها هم می‌توان کاریکاتور کشید؟ من تا به حال این کار را نکرده‌ام چراکه باطن آنها را نمی‌بینم. شاید با اطلاع از باطن آدم‌ها بتوان کاریکاتور موضوعی و نه چهره کشید، اما من بیشتر کاریکاتور چهره‌ می‌کشم و قبول کنید که این کار سخت است. تصور کنید از چهره باطن یک نفر! کاریکاتور بکشید. چهره کدام یک از افراد شناخته شده کاریکاتوری است؟ براون نخست وزیر انگلستان، لیونل مسی بازیکن بارسلونا، مستربین بازیگر طنز انگلیسی، خداد عزیزی مربی فوتبال، جواد رضویان بازیگر طنز ایرانی و اینشتین. البته چهره برادر خانمم هم کاریکاتوری است، اما شما او را نمی‌شناسید! با توجه به سنی که داری حتما از سال‌ها پیش در کلاس درس، کاریکاتور معلم‌هایی که دوستشان نداشتی را می‌کشیدی؟ من بیشتر نقاشی می‌کردم و فقط چهره یکی از معلم‌ها را به صورت کاریکاتور کشیدم که اتفاقا خیلی دوستش داشتم و دارم. در كلاس چهره همه و اصلاً هر چیزی را که می‌دیدم نقاشي مي‌كردم. خواهرم الهام که خود گرافیک خوانده، وقتی نقاشی‌هایم را دید مرا برای رفتن به کلاس نقاشی ترغیب کرد. در آنجا پی بردم که استعداد کاریکاتور دارم. کار کدام یک از کاریکاتوریست‌های ایرانی را می‌پسندی؟ اردشیر رستمی. چرا؟ به خاطر کاریکاتوری که تو از رستمی کشیدی و نفر اول شدی دوستش داری؟ شاید! اما بدون شوخی او هم کاریکاتوریست و هم گرافیست موفقی است. اردشیر رستمی را خیلی قبول دارم. پس این‌طور که معلوم است رشته گرافیک را برای ادامه تحصیل انتخاب خواهی کرد؟ بله، من در حال حاضر سال اول دبیرستان را به پایان برده‌ام و قصد دارم در رشته گرافیک رایانه‌ای در هنرستان فنی و حرفه‌ای مشغول به تحصیل شوم. دوست دارم در دانشگاه هم این رشته را ادامه دهم. پس سیا ساکتی را دوست داری؟ چطور؟ به خاطر گرافیک رایانه‌ای که قصد داری آن را ادامه دهی. آیا دوست داری مثل عظیمی، خالق سیاساکتی چنین مخلوقاتی را با استفاده از کامپیوتر طراحی کنی؟ خیلی دوست دارم، اما می‌خواهم یک کار نو تحویل دهم. مثلا ما می‌توانیم با همین گرافیک رایانه‌ای کارتون فوتبالیست‌‌های ایرانی را بسازیم. یا برنامه‌هایی که معضلات دیگر جامعه را بازگو می‌کند را با آن طراحی کرده و به صورت کارتون درآوریم. همه مردم کار خوب را می‌شناسند و از آن استقبال می‌کنند. اگر یک گرافیست رایانه‌ای شوی، کاریکاتور سنتی را کنار می‌گذاری؟ هرگز این کار را نخواهم کرد. ورود رایانه و برنامه‌های گرافیک رایانه‌ای را برای کاریکاتور سنتی یک خطر می‌دانی؟ کاریکاتور خود به تنهایی یک هنر است و چیزی نمی‌تواند جای آن را بگیرد. می‌توان از رایانه در رشته‌هایی مثل همین گرافیک بهره فراوانی برد، اما در کاریکاتور سنتی موضوع فرق می‌کند. کاریکاتور، بویژه کاریکاتور چهره باید با یک استعداد درونی همراه باشد. این دو آنقدر مقوله‌های جدا از همی هستند که نمی‌توان گفت یکی از آنها دیگری را تهدید می‌کند. رقابت در شانزدهمین جشنواره بین‌المللی هنرهای تجسمی جوانان نفس‌گیر بود؟ بله، سطح این جشنواره نسبت به سال‌های گذشته بالا‌تر بود و در رشته‌های مختلف شرکت‌کنندگان خوبی به گرگان آمده بودند. خوشحالم که این جشنواره در گرگان برگزار شد و من برای استان گلستان مقام آوردم. از رقبای خودت شناخت داشتی؟ کارهای خوبی ارائه شده بود، اما من آنها را نمی‌شناختم. هادی اسدی از همدان و آرش سگوند از لرستان، مقام‌های دوم و سوم را کسب کردند. البته هر دوره که می‌گذرد به کاریکاتور امیدوار می‌شوم چون رقیب‌های من روز به روز بیشتر می‌شوند. پس کاریکاتوریست‌های ایرانی جایگاه مناسبی بین کاریکاتوریست‌های جهان دارند؟ بله، صددرصد. ما کاریکاتوریست‌های بسیار خوبی در بخش چهره و موضوعی داریم که بین کاریکاتوریست‌های جهان شناخته شده‌اند. چرا کاریکاتور موضوعی کار نمی‌کنی؟ چندبار امتحان کردم و قصد دارم در این بخش هم فعال شوم. البته شاید چون تنبلی می‌کنم هنوز به‌طور جدی شروع نکرده‌ام. به غیر از نمایشگاه‌، جشنواره‌ و فرهنگسرا، رسانه‌ می‌تواند مقصد خوبی برای کاریکاتور باشد. آیا در ایران رسانه‌ها از این مقوله بهره برده‌اند؟ در رسانه‌های مکتوب وضعیت چندان مناسب نیست. رسانه‌ها می‌توانند از کاریکاتور استفاده کرده و با کاریکاتور مخاطبان فراوانی کسب کنند، اما متاسفانه این اتفاق به صورت چشمگیر نیفتاده است. البته کارهایی آغاز شده ولی تازه اول راه است. شاید چون تهیه عکس از کاریکاتور راحت‌تر است. البته عکس ارزان‌تر هم هست. نمی‌توان به جای عکس از کاریکاتور استفاده کرد، اما می‌توان از آن در جایگاه خود استفاده کرد. شاید کاریکاتور گران‌تر باشد، اما آیا ارزشش را ندارد؟ من نمی‌گویم کاریکاتور از عکس ارزشش بیشتر است، اما می‌توان برای کاریکاتورجایگاه خاصی در نظر گرفت. کاریکاتور فقط برای خندیدن نیست و می‌تواند خیلی حرف برای گفتن داشته باشد.