عبدالباری عطوان: به نظر می‌رسد اخباری که مرتب درباره گسیل نیروهای نظامی گارد ریاست‌جمهوری و تیپ چهارم سوریه به درعا منتشر می‌شود اشاره به این دارد که نبرد بعدی در سوریه در جبهه جنوب خواهد بود و هدف از آن بازپسگیری کامل منطقه «سهل‌حوران» و بازگشایی گذرگاه بین‌المللی در مرزهای سوریه با اردن و اعمال حاکمیت کامل دولت سوریه بر آن است. گروه‌های مسلح در این مناطق که بارزترین آنها نیروهای عشایری هستند و در طول مرزهای سوریه با اردن متمرکز هستند اعلام حالت آماده‌باش کامل کرده‌اند بویژه پس از آنکه سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه در سخنانی، نگرانی خود را نسبت به وجود تحرکات «غرب» در این مرزها برخلاف و در تناقض با توافقنامه‌های آتش‌بس ابراز و اشاره کرد نبرد آینده برای از بین بردن این گروه‌های مسلح و پایان سیطره آنها بر مناطق مرزی در راه است. این تشدید تنش با تحولات مهمی در جبهه جنوبی همزمان شده که مهم‌ترین آنها رزمایش نظامی «شیر آماده» است که به مدت 3 هفته در طول مرزهای مشترک اردن و سوریه و با نظارت آمریکا و مشارکت نیروهایی از 17 کشور برگزار شد. همچنین این بالا گرفتن تنش با سفر مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا به اردن و سرایت برخی اخبار به بیرون درباره وجود طرح آمریکایی برای ایجاد 3 منطقه مستقل در اراضی سوریه همزمان شده است که اولین آنها منطقه مستقل کرد در شمال شرقی (الحسکه، القامشلی، عین‌العرب و دیگر مناطق کردنشین)، دومی منطقه عشایری سنی در طول ساحل شرق فرات تا محل ذخایر گاز و نفت شرق دیرالزور و سومین منطقه نیز در جنوب است که به مثابه یک امارت به شمار می‌رود و «القنیطره، السویدا و درعا» را دربر می‌گیرد. برای تسهیل ایجاد این مناطق مستقل، آمریکا برای خود پایگاه‌های نظامی در الرقه یا در منطقه التنف در نزدیکی مرزهای اردن به طول 55 کیلومتر ایجاد کرد و از نیروهای دموکراتیک سوریه و ارتش عشایر جنوب سوریه که از حمایت و نظارت اردن برخوردار است، با سلاح‌های سنگین حمایت کرده است. آمریکا خواسته اسرائیل را برای جلوگیری از حضور هرگونه نیروی سوری یا ایرانی یا یگان‌هایی از حزب‌الله در جبهه جنوبی و در نزدیکی جبهه جولان انجام می‌دهد اما این بدین معنا نیست که ائتلاف سوریه، روسیه و ایران جنگ را پس از موفقیت در بازپسگیری منطقه غوطه شرقی و پیش از آن حلب، دیرالزور، تدمر و دیگر شهرهای سوریه، به جبهه جنوبی منتقل نکند. ارتش عربی سوریه امکان ندارد ایجاد امارت حوران در جنوب سوریه و قطع مرزهای زمینی‌اش با اردن که دروازه سوریه برای صادرات به کشورهای حاشیه خلیج‌فارس و مصر می‌شود را بپذیرد. مساله اکنون برای فرماندهان ارتش مساله اولویت‌هاست و باور حاکم این است که گزینه آینده این ارتش روی آوردن به جنوب است و این یعنی برخورد با ارتش اسرائیل و چه‌بسا نیروهای آمریکایی و نیز برخورد با برخی گروه‌ها که از حمایت اسرائیل برخوردار هستند. پرسش این است که دولت اردن چه نقشی را در صورت فروپاشی توافقنامه آتش‌بس و آغاز جنگ در مرزهای شمالی‌اش «مجبور است» ایفا کند؟ این روزها از دولت اردن چیزی جز تکذیب صادر نمی‌شود که آخرین آنها تکذیب شلیک موشک‌های «ناشناس» است که اهدافی نظامی در حلب و حماه را هدف قرار داد و بنا بر برخی روایت‌ها از اراضی اردن شلیک شده است. مساله مهم‌تر که اردن درباره آن سکوت کرده است موضعش درباره درخواست رئیس‌جمهوری آمریکا برای اعزام نیرو به سوریه برای جایگزین شدن نیروهای آمریکایی در آنجا یا جنگیدن در کنار آمریکا برای ایجاد این 3 منطقه مستقل کرد، سنی و عشایری حورانی است. عربستان به این درخواست پاسخ مثبت داد و مصر اول موافقت کرد اما بعد رد کرد. قطر نیز استقبال کرد اما اردن موضع‌‌‌گیری واقعی خود را اعلام نکرد اگر چه باور حاکم این است که احتمالا موافقت خواهد کرد زیرا نمی‌تواند با درخواست آمریکایی‌‌ها در سایه اوضاع اقتصادی دشواری که در آن به سر می‌برد، مخالفت کند. در صورت وقوع جنگ در جنوب سوریه، اردن از بزرگ‌ترین زیان‌دیده‌ها خواهد بود زیرا اگر در عمل خود را در آن گرفتار نکند حداقل ده‌ها هزار پناهنده به مرزهایش روانه می‌شوند، علاوه بر آنکه افکار عمومی اردن این روزها همبستگی بیشتری با محور سوریه، روسیه و ایران دارند بویژه پس از تصمیم ترامپ برای انتقال سفارت آمریکا به قدس اشغالی و واضح شدن طبیعت طرح آمریکا برای تجزیه کشورهای منطقه. منطق حکم می‌کند که اردن خود را از طرح‌های آمریکا و پیامدهای بی‌ثباتی در سوریه و همه منطقه خاورمیانه دور کند بویژه آنکه این طرح‌ها در 7 سال گذشته شکست خورده و ارتش سوریه قدرت غیرعادی خود را ثابت کرده است.