
در صورت خروج آمریکا از برجام، ایران باید چه واکنشی نشان دهد؟ بر اساس اظهارات کارشناسان، عدم تمدید تعلیقهای ایران توسط دولت آمریکا، به معنای خروج از برجام است. محمدجواد لاریجانی، دیپلمات باسابقه کشورمان یکی از کارشناسانی است که معتقد است عدم تمدید تعلیق تحریمهای ایران، به هر شکلی که صورت بگیرد، به معنای خروج آمریکا از برجام است. به اعتقاد لاریجانی با خروج آمریکا از برجام، ادامه حضور ایران در این توافق هستهای اشتباه است. او میگوید اروپا در عمل دنباله رو آمریکا است و تاکنون نیز به دلیل سنگاندازیهای آمریکا، تعهدات برجامی خود را انجام نداده است.
لاریجانی در اینباره اظهارداشت: آمریکاییها و هر کشوری که بخواهد از برجام خارج شود، باید بداند ما دیگر برجام نداریم و هیچگونه تعهدی متوجه ایران نیست. اما اینکه گزینههای ایران چیست؟ ممکن است آن را بگویند یا حتی نگویند، این بحث دیگری است اما دولت حتماً باید این مساله را صریح و بهوضوح بیان کند و اینطور نباشد که سخنگوی محترم وزارت امور خارجه بگوید یکی از گزینههای ما برجام بدون آمریکاست! این خبطی بسیار فاحش است.
وی به تسنیم گفت: البته معنای اینکه برجام از بین برود این نیست که ما دیگر با دنیا مذاکره هستهای نخواهیم داشت؛ اگر برجام تمام شد، ما در فرصت دیگری میتوانیم مذاکرات داشته باشیم که البته این بحث مجزایی است. بنده نمیگویم مذاکره نداشته باشیم، ما راجع به هر چیزی میتوانیم مذاکره داشته باشیم اما برجام دیگر در این شرایط وجود ندارد. از سوی دیگر اینکه ما منتظر اعلام رسمی آقای ترامپ درباره بودن یا نبودن در برجام باشیم و سپس موضعگیری کنیم هم کار درستی نبوده و نیست، زیرا آنچه مهم است عمل به برجام است که آمریکا روشن و آشکار خلاف آن را عمل میکند، پس ما منتظر چهچیزی هستیم؟ ما باید قبل از تاریخهای تبلیغاتی ترامپ اعلام میکردیم که مثلاً اگر آمریکا تا یک ماه دیگر تمام تعهدات خود را انجام ندهد تا اطلاع ثانوی تمام بازدیدها و سیستمهای مانیتورینگ آژانس متوقف میشود و اگر آمریکا رسماً خروج از برجام را اعلام کند باید ختم کامل نظارتها را اعلام کنیم و ازسرگیری فعالیتهای متوقفشده پاسخ ما باشد و بالاخره اگر با مکانیزم فاجعهبار ماشه تحریمهای سازمان ملل احیا شوند، خروج کامل از NPT گزینه بسیار معقولی است.
این دیپلمات باسابقه کشورمان در ادامه تصریح کرد: نباید ترس از اینکه تحریم شویم وجود داشته باشد. ما این دندان لق ترس از تحریم شدن را باید بکشیم، ما باید خودتحریمی را تمرین کنیم تا دشمن مطمئن شود ما این دندان را دور انداختهایم. رئیسجمهور محترم میفرماید ما هنوز با گونی، پول وارد کشور میکنیم، معنای آن این است که کشورها به تعهداتشان در برجام عمل نکردند. اروپاییها بدتر از آمریکاییها هستند، اینکه مثلاً دولت آلمان میگوید «اگر فلان کار را بکنم، آمریکاییها ما را تحریم میکنند، بنابراین تعهدم را در برجام انجام نمیدهم» پاسخ آنها این است که «پس غلط کردید برجام را امضا کردید. شما میخواستید امضای خودتان را بردارید و امضای آمریکا را بهجای آن بگذارید؛ در این صورت تکلیف ما روشن بود». باید به آنها بگوییم «پس شما (اروپاییها) طفیلی آمریکا هستید». اینکه فرانسه با اینهمه ادعایی که دارد، فلان شرکتش میگوید «منتظریم ببینیم آمریکاییها در برجام چه میکنند»، دلیل این مدعاست. پاسخ این است که «اگر منتظر آمریکا هستید، پس چرا امضا کردید؟» انگلیس از همه اینها بدتر است. محمدجواد لاریجانی همچنین خاطرنشان کرد: اروپاییها در مجموع به تعهداتشان در برجام عمل نکردند؛ این یا بهخاطر ضعف یا بهدلیل دشمنیشان است؛ یا هردو. ما باید مساله برجام را با این رویه درست یعنی آتش زدن برجام در صورت پاره کردن برجام توسط آمریکاییها پیش ببریم، در غیر این صورت، ما فقط یک چیز شکسته را نگه داشتیم، نیروهایمان و امکاناتمان را تحلیل دادیم و امیدهای واهی در دستگاههای اجرایی درست کردیم که اصلاً کار درستی نیست. متأسفانه دستگاههای اجرایی در این رابطه خوب عمل نکردند؛ در زمانی که هنوز مذاکرات برجام تمام نشده بود، وزیر محترم امور اقتصادی گفت که «ای صاحبان تجارت، السی باز کنید، دیگر نوبت شماست»! چرا ما این خط غلط را به اصحاب تجارت دادیم؟ بنابراین خود دولت هم در این بخش به اشتباه افتاده است. مسلماً این توصیه با غرض سوء مطرح نشده است اما به هر حال خوشحال بودند و تصور میکردند که کار دارد راه میافتد اما اشتباه کرده بودند، لذا ما نباید این اشتباه را تکرار کنیم.