گروه اقتصادی: آن زمان که پژو در روزهای پسابرجام دوباره سر از صنعت خودروی ایران درآورد باز هم خودروسازان ایرانی با آنها پای میز مذاکره نشستند و اعلام کردند جزئیات قرارداد با پژو محرمانه است. آن روزها انتقادات بسیاری درباره قرارداد پژو با ایران مطرح شد، قراردادی که اما و اگرهای بسیاری در حوزه پرداخت غرامت قرارداد قبلی این مجموعه با ایران‌خودرو داشت. با این حال مدیران وقت با محرمانه خواندن قرارداد، یک‌بار دیگر آبروی شریک فرانسوی خود را خریدند اما این محرمانه با تعلیق فعالیت‌های پژو - سیتروئن در ایران بر باد رفت. اطلاعات ارائه شده درباره قرارداد پژو و عدم انتشار عمومی متن این قرارداد که محمدرضا نعمت‌زاده، وزیر صنعت، معدن و تجارت وقت و هاشم یکه‌زارع، مدیرعامل ایران‌خودرو آن را محرمانه خواندند، در حالی با انتقادات زیادی همراه است که به نظر می‌رسد در این قرارداد بحثی درباره تعهد پژو به پایبندی به مفاد قرارداد مطرح نشده و روشن نیست اگر باز هم پژو یک‌شبه ایران را ترک کند، چه هزینه‌ای برای خسارت ایجاد شده، پرداخت خواهد کرد؟
دوشنبه گذشته گروه خودروسازی پژو- سیتروئن فرانسه در بیانیه‌ای اعلام کرد به منظور اجتناب از گرفتار شدن در تحریم‌های جدید آمریکا علیه ایران، شروع به تعلیق فعالیت‌های مربوط به سرمایه‌گذاری مشترک خود در ایران کرده است. گروه پژو - سیتروئن در این بیانیه اعلام کرد: «گروه پژو- سیتروئن با حمایت دولت فرانسه در حال تعامل با مقامات دولت آمریکا برای مد نظر قرار دادن موضوع معافیت از تحریم‌هاست.» رویترز در این باره نوشت: به دنبال لغو تحریم‌ها در ژانویه 2016، شرکت پژو - سیتروئن و دیگر رقیب فرانسوی‌اش رنو، قراردادهایی را برای تولیدات جدید در ایران امضا کردند تا شراکت‌های خود با شرکت‌های ایران خودرو و سایپا در دوران پیش از تحریم‌ها را تقویت کنند. پژو - سیتروئن قراردادهایی به ارزش 700 میلیون یورو (818 میلیون دلار) با شرکت‌های ایرانی امضا کرد و شرکت رنو نیز اعلام کرد به منظور رساندن ظرفیت تولید خود در ایران به 350 هزار دستگاه در سال یک سرمایه‌گذاری جدید در این کشور انجام داده است. به گفته پژو - سیتروئن، تعلیق فعالیت‌های مربوط به سرمایه‌گذاری مشترک در ایران، تغییری در دستورالعمل مالی فعلی این گروه ایجاد نمی‌کند، چرا که فعالیت‌ها در ایران کمتر از یک درصد از درآمد شرکت را تامین می‌کند.
خسارات قبلی پرداخت شد؟
در آن روزها هاشم یکه‌زارع، مدیرعامل گروه صنعتی ایران‌خودرو با اشاره به بخش‌هایی از قرارداد شرکتش با پژو اظهار کرد: بابت غرامت قرارداد قبلی، پژو باید به ایران ۴۲۷ میلیون و ۶۰۰ هزار یورو بپردازد که از این رقم، ۱۱۶ میلیون یورو مربوط به مسائل حال و گذشته است و ۳۱۱ میلیون و ۶۰۰ هزار یورو نیز در مسائل آینده دیده شده است. او البته به این نکته هم اشاره کرد که از ۱۱۶ میلیون یورو خسارت مربوط به مسائل جاری و گذشته، ۲۵ میلیون یورو بابت دریافت قطعات مجانی از پژو حساب خواهد شد که به گفته وی البته ایران بخشی از آن را دریافت کرده است. مهر در این‌باره نوشت: نکته مهم در این میان، گفته‌های مدیرعامل گروه صنعتی ایران خودرو در نشست خبری مشترک خود با مدیرعامل پژو بود که عنوان شد ظرف 3 سال، داخلی‌سازی قطعات در ایران به ۷۰ درصد خواهد رسید. درست مهرماه ۹۵ بود که او این جمله را اعلام کرد که در سال اول اجرای قرارداد پژو با ایران، میزان داخلی‌سازی قطعات به ۴۰ درصد خواهد رسید و این رقم ظرف ۳ سال تا ۷۰ درصد افزایش پیدا می‌کند؛ اکنون که سال ۹۷ است ایران باید حداقل دوسوم مسیر را تا دستیابی به داخلی‌سازی ۷۰ درصدی پیش رفته باشد، موضوعی که حداقل تا به حال، در هیچ رسانه‌ای از آن عدد و رقمی به میان نیامده و گزارش کاری ارائه نشده و باز هم در کنار محرمانه‌های دیگر جا خوش کرده است. بازنگری اظهارات محمد نهاوندیان، رئیس وقت دفتر رئیس‌جمهور از نتایج سفر حسن روحانی به فرانسه و قرارداد امضا شده با پژو نیز بیانگر آن است که «این شرکت متعهد شده سهام قبلی خود را در ایران به قیمت بالاتری بخرد، سرمایه‌گذاری جدید داشته باشد و فناوری و تجهیزات به روز را وارد ایران کند. بر اساس قرارداد امضا شده با پژو، ۳۰ درصد تولیدات مشترک برای صادرات به خارج از ایران در نظر گرفته شده است.» نهاوندیان قرارداد جدید با پژو را با قرارداد پیشین متفاوت دانسته و گفته بود در قرارداد جدید زنجیره بازاریابی جهانی این شرکت در اختیار تولیدات ایران قرار می‌گیرد. گفته‌های نهاوندیان در شرایطی است که این روزها خبری از صادرات حتی یک دستگاه خودروی پژو از ایران به بازار کشورهای دیگر به گوش نمی‌رسد و حتی تعهدات برخی خریداران داخلی نیز به‌موقع پاسخ داده نمی‌شود. شاید هم گزارش عملکرد این قرارداد مبهم همچنان محرمانه است!
منافع پژو بر شراکت ارجح است
«کارلوس تاوارس» سکاندار پژو- سیتروئن در نشست خبری مشترک با همتای ایرانی‌اش در جمع خبرنگاران ایرانی گفت نمی‌خواهد درباره گذشته حرف بزند و اکنون وقت آن رسیده که به آینده بنگرد اما وی ثابت کرد که او و همکارانش در صنعت خودروی فرانسه، هنوز هم قابل اعتماد نیستند. تاوارس پیش از حضور دوباره در ایران به صراحت اعلام کرده بود منافع بنگاهش را به منافع ایران ترجیح می‌دهد و به دلیل مشکلات مالی که کمپانی‌اش داشته است، ایران را ترک کرده تا مشکلات مالی‌شان بیشتر نشود، چراکه آمریکایی‌ها آن را تحت فشار قرار داده بودند. تاوارس البته مدعی بود شرکتش، قربانی تحریم‌های آمریکا علیه ایران بوده است. در این میان گروه لابی قطعه‌سازان خودروی فرانسه (FIEV) به علت تنش‌های موجود بین آمریکا و اتحادیه اروپایی درباره توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ ایران، سفر ماه جولای خود به ایران را کنسل کرد. «جک کوئس مائوگ» رئیسFIEV در این‌باره گفت: این سفر کنسل شده و در عوض آن قرار است نمایندگان ایران به فرانسه بیایند تا بتوانیم درباره رویدادهای حاضر واکنش درستی در نظر بگیریم. پیش از این هم شرکت سازنده پژو، پی‌اس‌ای، اعلام کرده بود تعلیق فعالیت‌های تجاری مشترک خود در ایران را آغاز کرده تا از تحریم‌هایی که پس از خروج آمریکا از توافق هسته‌ای علیه ایران اعمال شده است، مصون بماند.
خروج پژو از ایران قابل پیش‌بینی بود
رئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس با بیان اینکه خروج پژو از ایران قابل پیش‌بینی بود، گفت: پژوی فرانسه همواره در روزهای سخت ایران را ترک کرده و در واقع دوست روز خوب ایران بوده است به همین جهت نباید از این خروج تعجب کرد. عزیز اکبریان به خانه ملت اظهار داشت: از ابتدا روشن بود چنین اتفاقی رخ می‌دهد، چرا که این شرکت‌ها از آمریکا تبعیت می‌کنند. وی با بیان اینکه بیشتر شرکت‌های خودروساز نیز از ایران خارج می‌شوند، بیان داشت: بیشتر شرکت‌های خودروساز آلمان، فرانسه و کره به دلیل تبعیت از آمریکا همکاری خود را با ایران قطع خواهند کرد، این پیش‌بینی در قبال شرکت‌های خودروساز چینی نیز وجود دارد. وی ادامه داد: ما باید تلاش کنیم در بحث خودروسازی برنامه خود را داشته باشیم و وابستگی را به حداقل برسانیم تا از خروج این شرکت‌ها، تولید آسیب نبیند. اکبریان با تاکید بر افزایش کمیت و کیفیت تولید خودروی داخلی، گفت: در هیچ کجای دنیا ساخت خودرو صددرصد داخلی نیست، بنز آلمان نمی‌تواند مدعی باشد تمام قطعات خود را در داخل کشور می‌سازد، این حرف به این معناست که درصدی وابستگی وجود دارد اما باید میزان آن را کاهش داد. وی با بیان اینکه ایران در بخشی از تولید خودرو توانایی داخلی دارد، اشاره کرد: باید به سمتی حرکت کنیم که درصد بالایی از تولید خودروها براساس توان داخل باشد تا با خروج شرکت‌های خودروساز آسیبی به تولید وارد نشود.