گروه اجتماعی: ظهور و بروز آسیب‌های اجتماعی در جامعه و گسترش روزافزون آن موضوعی تازه نیست؛ هر چند در 3-2 سال گذشته با ورود ویژه رهبر انقلاب مورد توجه بیشتری قرار گرفته و سازمان‌های اجرایی هر یک به سهم خود برای پیشگیری و درمان آسیب‌های اجتماعی برنامه‌هایی را طراحی کرده و در دست اجرا دارند.
به گزارش ایسنا، در این میان وزارت آموزش‌وپرورش با در اختیار داشتن قشر حساس کودکان و نوجوانان دانش‌آموز، مهم‌ترین کانون پیشگیری و مداخله بهنگام آسیب‌های اجتماعی به حساب می‌آید، هر چند انتقادات بسیاری به عملکرد این وزارتخانه در امر پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی وارد است. آموزش‌وپرورش در دولت یازدهم با طراحی و اجرای طرح نماد (نظام مراقبت اجتماعی از دانش‌آموزان) با مشارکت دستگاه‌های اجرایی ذی‌ربط گام‌هایی برای پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی برداشت. حال قرار است طرح اورژانس اجتماعی که از 5 سال گذشته هدف شناسایی، درمان و مددکاری دانش‌آموزان در معرض خطر و دارای اختلال سوءمصرف مواد را دنبال می‌کند، وارد فاز اجرایی جدیدی شده و در نهایت در طرح نماد ادغام شود.
فاز تازه طرح اورژانس اجتماعی
در همین باره نادر منصورکیایی، مدیرکل دفتر مراقبت در برابر آسیب‌های اجتماعی وزارت آموزش‌وپرورش گفت: برنامه شناسایی، درمان و مددکاری دانش‌آموزان در معرض خطر و دارای اختلال سوءمصرف مواد مخدر از سال تحصیلی 93-92 در مدارس کشور با همکاری وزارت آموزش‌وپرورش و وزارت بهداشت و درمان و سازمان بهزیستی کشور با محوریت ستاد مبارزه با مواد مخدر آغاز شد.
وی افزود: قبل از اجرای طرح اورژانس اجتماعی دانش‌آموزان، سازمان‌های گوناگون سابقه‌ای در مداخلات مربوط به درمان و بازتوانی دانش‌آموزان درگیر با اختلالات سوءمصرف مواد مخدر نداشتند. مدیرکل دفتر مراقبت در برابر آسیب‌های اجتماعی وزارت آموزش‌وپرورش با اشاره به اینکه راه‌اندازی طرح اورژانس اجتماعی دانش‌آموزان نیازمند هماهنگی بین سازمان‌ها و ارائه شیوه‌نامه‌های اجرایی بود، گفت: در سال تحصیلی ۹۳-۹۲ طرح اورژانس اجتماعی دانش‌آموزان با برگزاری کارگاه‌های گوناگون آغاز شده و با اقدامات گوناگون و استفاده از تجربیات قبلی دستورالعمل فنی مربوط به شناسایی و بازتوانی دانش‌آموزان در معرض خطر تدوین شد. کیایی افزود: در سال تحصیلی 97-96 دستگاه‌های همکار طرح اورژانس اجتماعی دانش‌آموزان اعم از وزارت آموزش و پرورش، وزارت بهداشت، سازمان بهزیستی کشور و قوه‌قضائیه نسخه به‌روز‌رسانی شده شیوه‌نامه اجرایی این طرح را تهیه و تدوین کرده‌اند. وی با بیان اینکه در سال تحصیلی جدید طرح اورژانس اجتماعی وارد فاز جدیدی می‌شود، عنوان کرد: تجربه اورژانس اجتماعی دانش‌آموزان کشور موجب شد آموزش‌وپرورش پس از مقدمات فراهم شده در زمینه شناسایی دانش‌آموزان در معرض خطر مصرف مواد مخدر، گام‌های بزرگ‌تری را برداشته و علاوه بر موضوع مصرف مواد به موضوعاتی مانند خودکشی و سایر آسیب‌های اجتماعی در مدارس بپردازد.
لزوم رواج مددکاری در مدارس
حسن موسوی‌‌‌چلک، رئیس انجمن مددکاری اجتماعی نیز با اشاره به عمر ۲۰ ساله اورژانس اجتماعی در کشور گفت: اورژانس اجتماعی کشور از حدود ۲۰ سال پیش با هدف تقویت مداخلات اجتماعی و روانی قبل از مداخلات قضایی و انتظامی آغاز به کار کرده است. اورژانس اجتماعی کشور در ۹ گروه هدف مشخص کارهای خود را دنبال می‌کند و آسیب‌هایی از جمله کودک‌آزاری، فرار، اقدام به خودکشی و موضوعاتی از این دست بخشی از فعالیت‌های اورژانس اجتماعی است. وی افزود: اورژانس اجتماعی به واسطه حمایت‌های خوب دولت و مجلس به توسعه مطلوبی رسیده است و افرادی که مشمول خدمات اورژانس اجتماعی قرار می‌گیرند، با مراجعه به پایگاه‌های اورژانس اجتماعی می‌توانند به صورت خودمعرف از خدمات این نهاد برخوردار شوند. همچنین بر اساس قوانین موجود، نهادهای گوناگون می‌توانند افراد مشمول خدمات اورژانس اجتماعی را به اورژانس اجتماعی معرفی کنند. رئیس انجمن مددکاری اجتماعی با بیان این نگرانی که «وجود اورژانس اجتماعی ویژه دانش‌آموزان، پیامدهای منفی بسیاری برای این قشر دارد»، گفت: با این حال اورژانس اجتماعی کشور در کنار تمام فعالیت‌های خود قشر دانش‌آموزی را مورد توجه قرار می‌دهد. باید تاکید کنم مدارس همواره به عنوان سالم‌ترین محیط اجتماعی تعریف می‌شوند و نقدهای وارد به آموزش‌وپرورش هیچ‌گاه پیام آسیب‌زا بودن بستر این وزارتخانه را در پی ندارد. وی افزود: آموزش‌وپرورش یکی از بهترین محافل برای پیشگیری از اعتیاد را در اختیار دارد. ساختار آموزش‌وپرورش این اجازه را می‌دهد تا به بهترین شکل ممکن افراد در معرض اعتیاد را شناسایی کرده و به اورژانس اجتماعی ارجاع دهند. شایسته است به جای اختصاص یک اورژانس اجتماعی به قشر دانش‌آموزی، موضوع مددکاری اجتماعی در مدارس توسعه داده شود.