۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۱:۳۴

هفت اقلیم

گردشگران بزرگ‌ترین دریاچه جهان بدانند وطن امروز: تابستان که می‌شود بسیاری از ایرانی‌ها هوس سفر به شمال و سپردن گرما به خنکای آب خزر را دارند به گونه‌ای که اکنون شمال کشور از این رهاورد تبدیل به پیک مسافرتی کشور شده و دست‌اندرکاران را بر آن داشته تا با اجرایی کردن 16 طرح دریا، گام‌هایی را برای سالم‌سازی سواحل و توسعه توریسم دریا در بزرگ‌ترین دریاچه درون خشکی کره زمین که در آسیای غربی و شمال ایران قرار گرفته، بردارند. این در حالی است که تاکنون اطلاعات مناسبی از جاذبه‌های این دریاچه در ابعاد ملی و جهانی برای گردشگران ارائه نشده است. اقلیم آب و هوایی جمهوری‌های قزاقستان، ترکمنستان، آذربایجان، فدراتیو روسیه و جمهوری اسلامی ایران در کرانه‌های این دریا قرار گرفته‌اند که از این میان کرانه‌های جنوب، جنوب شرقی و جنوب غربی آن جزو واحدهای جغرافیایی گیلان، مازندران و گلستان محسوب می‌شود. دریای مازندران دارای شرایط آب و هوایی گوناگون است. شمال آن تحت‌تاثیر اقلیم قاره‌ای در زون حرارتی کم‌حرارت است، در حالی که کرانه‌های جنوبی دریا با تابستان‌های گرم و خشک و زمستان‌های ملایم و مرطوب آب و هوایی مدیترانه‌ای دارد. میانگین درجه حرارت سالانه از دهم تیر الی دهم شهریور در سطح آب 24 تا 26 درجه سانتیگراد بوده و در ماه‌‌های زمستان میانگین درجه حرارت از 10 الی 12 در نوسان است. میزان بارندگی در ازای کرانه‌های غربی 400 میلی‌متر کرانه‌های شرقی یکصد میلی‌متر و کرانه‌های جنوب و جنوب غربی یکهزار و 400 میلی‌متر است، بدین ترتیب می‌توان میانگین بارندگی سالانه روی کل پهنه دریای خزر را معادل 200 میلی‌متر تخمین زد. پوشش گیاهی و جانوری پوشش گیاهی دریای خزر از گیاهان آبی و گلدار تشکیل شده است. میزان نمک آب این دریا و عدم پیوند آن با دریاهای آزاد باعث شده گیاهان کفزی دریای خزر از نظر گونه‌های تشکیل دهنده نسبت به آبگیرهای عادی جهان بسیار فقیرتر باشد. در این دریا 575گونه گیاه شناخته شده که از بین آنها پنج گونه گیاه آلی و 205 گونه جلبک‌هایی هستند که در کف دریا زندگی می‌کنند. سالانه حدود 2 هزار تن گیاه دریایی از این دریاچه گردآوری می‌شود. جوامع جانوری دریای خزر در طول تاریخ زمین‌شناختی خود دستخوش دگرگونی‌های بسیاری شده‌اند و بیشتر آنها بازماندگان جانوران دریاهای دوران سوم زمین‌شناختی هستند. به‌رغم وجود زیستگاه‌ها و شرایط مشابه، جوامع جانوری دریای خزر در مقایسه با دریای سیاه بسیار ضعیف شده و تنها 40 درصد تعداد گونه‌ها در آن وجود دارد که تقریبا نصف گونه‌ها بوده و بیشتر از دو سوم آنها تنها در این دریا و حوزه دریای سیاه- آرال یافت می‌شود. مجموعا در این دریا یکهزار و 332 گونه جانوری زندگی می‌کنند که 850 گونه آن ماهی و جانور دریایی است که از آن میان یکصد و 12 گونه مهره‌دار هستند و تنها جانور پستاندار آن فک دریای خزر است که به علت شکار بی‌رویه در معرض خطر انقراض قرار دارد. آب‌های ساحلی و آزاد دریای خزر پناهگاه صدها گونه از پرندگان ساحلی، مرغابی و پرندگان دریایی است و این نواحی برای پرندگان مهاجر به منزله توقفگاه بین‌راهی است، همچنین در این دریا یکصد و 26‌گونه و زیر گونه ماهی وجود دارد که ماهی سفید، سوف، آزاد، ازون‌برون، فیل‌ماهی، اردک‌ماهی، کپور، کفال، کلمه، اسبله، کیلکا و کولی از مهم‌ترین ماهیان دریای خزر هستند که از اهمیت شیلاتی برخوردارند. در بخش جنوبی دریای خزر در کرانه‌های ایران 50 صیدگاه یا بندر ماهیگیری وجود دارد که 23 صیدگاه در کرانه‌های گیلان، 18 صیدگاه در کرانه‌های مازندران و 9 صیدگاه در کرانه‌های گلستان قرار دارند. مجموعه امتیازات دریای خزر، از آن اکوسیستمی ساخته که در زندگی اقتصادی مردم کرانه‌های خود نقش انکارناپذیری ایفا می‌کند.
ارسال نظر
captcha
پربیننده