هستی اسفندیاری: سریال‌های مقدم همیشه چند شاخصه دارد و تا وقتی هم که به آن شاخصه‌ها نرسد، کاری را شروع نمی‌کند.
الف: در ابتدا یک معمای بزرگ را مطرح می‌کند و به دنبال حل آن پشت هم چند گره دیگر را هم باز کند.
ب: زخم‌خورده‌ها همیشه در سریال‌های او انتقام می‌گیرند.
ج: شخصیت‌ها همگی درگیر گذشته‌ها و چیزهای از دست رفته هستند.
با این مقدمه می‌توان گفت که سریال رستگاران هم از این فاکتورها مستثنا نیست.
رستگاران قصه یک زن (خجسته) است که به دنبال شوهرش می‌گردد که چندی است ناپدید شده و پلیس نیز به‌خاطر مفقود شدن 8 میلیارد پول در پی او است. یکی از شاکیان احمدرضا (شوهر خجسته) پدر یک خانواده ثروتمند است که در آستانه ورشکست شدن قرار دارد (به خاطر همان معماهایی که باید وجود داشته باشد) و او می‌خواهد این وضعیت را عوض کند به هر شیوه‌ای که ممکن است. کاوه، راننده این خانواده است که دچار عقده‌های فراوانی است (زخم خورده و به دنبال انتقام). در گذشته او و خانواده‌اش چیزهایی وجود دارد که قرار است گره گشای خیلی از معماها باشد. او می‌خواهد با رویا دختر شایسته بزرگ ازدواج کند و رویا همان عامل انتقام است.
1- در داستان‌های سیروس مقدم نکته جالبی که وجود دارد این است که کمتر به دنبال سوژه‌های تکراری می‌رود و داستان‌هایش معمولا تا قسمت‌های میانی سریال مخاطب را مجذوب نگه می‌دارد اما هرچه به سمت پایان می‌رویم روایت دچار اطناب و تمام اتفاقات قابل حدس می‌شود؛ درست همان اتفاقی که برای سریال ریحانه، اغما، نرگس و ... افتاد.
چیزی که برای مخاطب امروزی مهم است این است که درگیر اتفاقات داستان شود و ماجراجویی کند. رستگاران این احساس را به تماشاچی می‌دهد و بیننده به دنبال جایی می‌گردد که فکر می‌کند احمدرضا در آنجا پنهان است یا به دنبال دلایلی می‌گردد تا پونه را تبرئه کند یا حتی او را ظالم بپندارد. مخاطب بدش نمی‌آید که خودش کشف کند چرا کاوه درصدد انتقام‌گیری است. او در سریال‌هایش خیلی چیزها از شخصیت‌های سیاه- خاکستری داستانش می‌داند اما خیلی زود برگ‌هایش را رو می‌کند به همین خاطر است که در قسمت‌های پایانی هیچ‌چیز برای گفتن ندارد و دچار اطاله کلام می‌شود.
2- او در سریال تقریبا به یک سری شخصیت رسید و در ادامه فقط به تکرار آنها پرداخت. نرگس در سریال «نرگس» تبدیل می‌شود به خجسته در «رستگاران» و خواهر نرگس می‌شود پونه. شوکت با همان خصوصیات می‌شود شایسته و ایرج نوذری در «ریحانه» می‌شود کیانوش یا حتی رحیم نوروزی در روز حسرت. عمو صمصام کم و بیش می‌شود رضا در روز حسرت البته به شکلی امروزی‌تر. او به یک سیستم برای شخصیت‌پردازی‌هایش رسیده است که مثل صفحه شطرنج سیاه و سفید است و آدمک‌هایش را دائما جابه‌جا می‌کند؛ گاهی یکی را سیاه‌تر و گاهی کمی سفیدترش می‌کند.
3- دیالوگ عنصری بسیاری پیشبردی در شخصیت‌شناسی آدم‌های او است و می‌توان در این مورد موفقیتی چشمگیر برای سریال‌سازی او دانست. کاری که بیشتر کارگردانان با گریم و طراحی لباس می‌کنند او با دیالوگ‌ها می‌کند و به عبارتی دیالوگ‌های هر فردی معرف کاراکتر او است.
4- همانطور که گفته شد او کمتر به عاملی مثل گریم یا طراحی لباس دقت می‌کند و این از دید نگارنده یکی از عوامل ضعف کاری او است. شخصیتی مثل رویا که دختری است از خانواده‌ای کاملا ثروتمند، هیچ وقت با این نوع پوشش بیرون نمی‌رود؛ این نکته در گریم از وی هم مصداق دارد.
5- سیروس مقدم در بازی گرفتن از بازیگرانش مهارت خاصی دارد اما مشکل کار اینجاست که آنها را در آن کاراکتر کلیشه می‌کند و درپوشی بر پتانسیل آنها می‌گذارد. عاطفه نوری می‌تواند فراتر از اینها باشد اما مقدم به همان بازی‌ای که از او در نرگس گرفته بسنده می‌کند و انگار از زاویه‌ای دیگر او را بازگو می‌کند و این یعنی تحلیل رفتن قوای بازیگری یک شخص یا مثل این مثال را می‌توان برای کاراکتر پوریا پورسرخ در روز حسرت و متعاقب آن در رستگاران هم متصور بود یا حتی رویا و تکرار او در دو سریال مذکور نمونه‌های این ادعا هستند.
6- شاید قسمتی از نکات یاد شده و انتقادات به سیروس مقدم را باید مربوط به عاملی دانست به نام دستیار کارگردان و شخصی که انتخاب بازیگر می‌کند که هر دو مورد آن در این چند سال اخیر برعهده یک نفر یعنی افشین سنگ‌چاپ بوده است. از درون این همکاری مستدام عنصری به اسم «تکرار» زاییده می‌شود که خلاقیت‌های یک کارگردان را از او سلب می‌کند چرا که دائما از دستیارش اهداف تکراری می‌بیند.
عقیده من این است که سیروس مقدم باید در خود یک بازنگری کرده و خود و گروهش را به روز کند.
7- او کارگردانی است که همیشه آمار بالای مخاطبان را به همراه خود دارد و زیرکی خاص کارگردانی در کارهای او متبلور است، او نخستین کسی است که توانست یک درام را در90 قسمت و هر شب روی آنتن ببرد (آن هم به واسطه سریال نرگس) و یک رکورد مخاطب را به نام خود بزند. این موارد اتفاقی نیست و نشان از قریحه بالای او دارد؛ قریحه‌ای که کمی باید گردگیری شود تا همچنان گرانبها باقی بماند. به بهانه پخش سریال «رستگاران»آخرین اثر سیروس مقدم
مقدم‌شناسی!
هستی اسفندیاری: سریال‌های مقدم همیشه چند شاخصه دارد و تا وقتی هم که به آن شاخصه‌ها نرسد، کاری را شروع نمی‌کند.
الف: در ابتدا یک معمای بزرگ را مطرح می‌کند و به دنبال حل آن پشت هم چند گره دیگر را هم باز کند.
ب: زخم‌خورده‌ها همیشه در سریال‌های او انتقام می‌گیرند.
ج: شخصیت‌ها همگی درگیر گذشته‌ها و چیزهای از دست رفته هستند.
با این مقدمه می‌توان گفت که سریال رستگاران هم از این فاکتورها مستثنا نیست.
رستگاران قصه یک زن (خجسته) است که به دنبال شوهرش می‌گردد که چندی است ناپدید شده و پلیس نیز به‌خاطر مفقود شدن 8 میلیارد پول در پی او است. یکی از شاکیان احمدرضا (شوهر خجسته) پدر یک خانواده ثروتمند است که در آستانه ورشکست شدن قرار دارد (به خاطر همان معماهایی که باید وجود داشته باشد) و او می‌خواهد این وضعیت را عوض کند به هر شیوه‌ای که ممکن است. کاوه، راننده این خانواده است که دچار عقده‌های فراوانی است (زخم خورده و به دنبال انتقام). در گذشته او و خانواده‌اش چیزهایی وجود دارد که قرار است گره گشای خیلی از معماها باشد. او می‌خواهد با رویا دختر شایسته بزرگ ازدواج کند و رویا همان عامل انتقام است.
1- در داستان‌های سیروس مقدم نکته جالبی که وجود دارد این است که کمتر به دنبال سوژه‌های تکراری می‌رود و داستان‌هایش معمولا تا قسمت‌های میانی سریال مخاطب را مجذوب نگه می‌دارد اما هرچه به سمت پایان می‌رویم روایت دچار اطناب و تمام اتفاقات قابل حدس می‌شود؛ درست همان اتفاقی که برای سریال ریحانه، اغما، نرگس و ... افتاد.
چیزی که برای مخاطب امروزی مهم است این است که درگیر اتفاقات داستان شود و ماجراجویی کند. رستگاران این احساس را به تماشاچی می‌دهد و بیننده به دنبال جایی می‌گردد که فکر می‌کند احمدرضا در آنجا پنهان است یا به دنبال دلایلی می‌گردد تا پونه را تبرئه کند یا حتی او را ظالم بپندارد. مخاطب بدش نمی‌آید که خودش کشف کند چرا کاوه درصدد انتقام‌گیری است. او در سریال‌هایش خیلی چیزها از شخصیت‌های سیاه- خاکستری داستانش می‌داند اما خیلی زود برگ‌هایش را رو می‌کند به همین خاطر است که در قسمت‌های پایانی هیچ‌چیز برای گفتن ندارد و دچار اطاله کلام می‌شود.
2- او در سریال تقریبا به یک سری شخصیت رسید و در ادامه فقط به تکرار آنها پرداخت. نرگس در سریال «نرگس» تبدیل می‌شود به خجسته در «رستگاران» و خواهر نرگس می‌شود پونه. شوکت با همان خصوصیات می‌شود شایسته و ایرج نوذری در «ریحانه» می‌شود کیانوش یا حتی رحیم نوروزی در روز حسرت. عمو صمصام کم و بیش می‌شود رضا در روز حسرت البته به شکلی امروزی‌تر. او به یک سیستم برای شخصیت‌پردازی‌هایش رسیده است که مثل صفحه شطرنج سیاه و سفید است و آدمک‌هایش را دائما جابه‌جا می‌کند؛ گاهی یکی را سیاه‌تر و گاهی کمی سفیدترش می‌کند.
3- دیالوگ عنصری بسیاری پیشبردی در شخصیت‌شناسی آدم‌های او است و می‌توان در این مورد موفقیتی چشمگیر برای سریال‌سازی او دانست. کاری که بیشتر کارگردانان با گریم و طراحی لباس می‌کنند او با دیالوگ‌ها می‌کند و به عبارتی دیالوگ‌های هر فردی معرف کاراکتر او است.
4- همانطور که گفته شد او کمتر به عاملی مثل گریم یا طراحی لباس دقت می‌کند و این از دید نگارنده یکی از عوامل ضعف کاری او است. شخصیتی مثل رویا که دختری است از خانواده‌ای کاملا ثروتمند، هیچ وقت با این نوع پوشش بیرون نمی‌رود؛ این نکته در گریم از وی هم مصداق دارد.
5- سیروس مقدم در بازی گرفتن از بازیگرانش مهارت خاصی دارد اما مشکل کار اینجاست که آنها را در آن کاراکتر کلیشه می‌کند و درپوشی بر پتانسیل آنها می‌گذارد. عاطفه نوری می‌تواند فراتر از اینها باشد اما مقدم به همان بازی‌ای که از او در نرگس گرفته بسنده می‌کند و انگار از زاویه‌ای دیگر او را بازگو می‌کند و این یعنی تحلیل رفتن قوای بازیگری یک شخص یا مثل این مثال را می‌توان برای کاراکتر پوریا پورسرخ در روز حسرت و متعاقب آن در رستگاران هم متصور بود یا حتی رویا و تکرار او در دو سریال مذکور نمونه‌های این ادعا هستند.
6- شاید قسمتی از نکات یاد شده و انتقادات به سیروس مقدم را باید مربوط به عاملی دانست به نام دستیار کارگردان و شخصی که انتخاب بازیگر می‌کند که هر دو مورد آن در این چند سال اخیر برعهده یک نفر یعنی افشین سنگ‌چاپ بوده است. از درون این همکاری مستدام عنصری به اسم «تکرار» زاییده می‌شود که خلاقیت‌های یک کارگردان را از او سلب می‌کند چرا که دائما از دستیارش اهداف تکراری می‌بیند.
عقیده من این است که سیروس مقدم باید در خود یک بازنگری کرده و خود و گروهش را به روز کند.
7- او کارگردانی است که همیشه آمار بالای مخاطبان را به همراه خود دارد و زیرکی خاص کارگردانی در کارهای او متبلور است، او نخستین کسی است که توانست یک درام را در90 قسمت و هر شب روی آنتن ببرد (آن هم به واسطه سریال نرگس) و یک رکورد مخاطب را به نام خود بزند. این موارد اتفاقی نیست و نشان از قریحه بالای او دارد؛ قریحه‌ای که کمی باید گردگیری شود تا همچنان گرانبها باقی بماند. ارسال نظر
پربیننده