خشونت های خونین و آینده نیجریه
حوادث و تنش‌های خونین اخیر نیجریه که از روز یکشنبه 26 ژوئیه 2009 آغاز شده ایالت‌های شمالی این کشور همچون کانوپائوچی، بورنو، پلاتو و یوب را در نوردیده و بیش از 600 کشته و هزاران نفر زخمی و آواره برجای گذاشته و زیان‌های فراوانی به اماکن مقدس(کلیساها- مساجد) و مراکز امنیتی و پلیسی و ساختمان‌های دولتی وارد ساخته است. براساس گزارش‌های رسمی دولت نیجریه، محمد یوسف، رهبر حرکت «بوکو حرام»(آموزش حرام است) هنگام دستگیری در یکی از مراکز پلیسی شهر میدگوری کشته شده و پیش از این معاون وی و کادرهای مهم این گروه کشته یا دستگیر شدند. این کشور که به سرزمین تناقضات شهرت دارد از هنگام استقلال در سال 1960 تاکنون کودتاها، تنش‌ها و جنگ‌های داخلی گسترده و محدودی را تجربه کرده و هنوز در برخی از نقاط این کشور کانون‌های تنش‌زا و آتش‌های زیرخاکستر فعال یا در حال شکل‌گیری است. گرچه نیجریه یک نظام فدرال، سکولار و تکثرگرای سیاسی دارد ولی فساد اداری و مالی و مافیای اقتصادی و سیاسی همچون مافیای 419 (بزرگ‌ترین مافیای نیجریه‌ای در کلاهبرداری و پولشویی که با مافیای بین‌المللی در ارتباط است) و ارثیه‌های حکومت‌های نظامی و دیکتاتوری(از سال 1967 تا 1999 این کشور توسط نظامیان کودتاگر اداره می‌شد) مانع از تحقق یک دموکراسی واقعی شبیه دموکراسی هندی می‌شد. براساس اخبار و گزارش‌ها علت اصلی تنش اخیر ظهور یک گروه افراط‌گرایی سلفی به نام«بوکوحرام» بوده و رهبری آن برعهده جوانی بوده که ملغمه ای از افکار سلفی و خرافات محلی در ذهن داشته و خواهان تحریم هرگونه آموزش و تعلیم غربی و دیگر مظاهر تمدنی و فرهنگی آن بوده است. همچنین این گروه داعیه بسط و اجرای احکام شریعت اسلامی در سراسر نیجریه داشته ولی بسیاری از مسلمانان این کشور (66درصد کل جمعیت 140 میلیونی نیجریه مسلمان هستند) هنوز به طور روشن با افکار و عقاید این گروه آشنایی ندارند. بر اساس برخی از گزارش‌ها و اظهارات بعضی از رهبران این گروه همچون معلم امینو تاشین، این گروه به دنبال پایه‌گذاری یک حکومت اسلامی بر اساس الگو و روشمندی دولت طالبان در افغانستان بوده است و جهت برپایی این دولت تمام ابزار‌ها و مکانیزم‌ها از جمله شیوه‌های عصیان مسلحانه و اعمال خشونت را به کار خواهد گرفت تا جامعه نیجریه را از مظاهر و علائم شرک و فجور پالایش و پاک سازد. علل بروز چنین فتنه‌های دینی و طایفه‌ای از دیدگاه آگاهان به مسائل نیجریه و قضایای آفریقا به عوامل داخلی و خارجی باز می‌گردد که به‌طور خلاصه می‌توان این علل را برشمرد:
عوامل داخلی:
1- معضل روابط و مناسبات میان دین و سیاست در جوامع آفریقایی
2- تأثیرگذاری گفتمان سلفی یا الگوی سعودی
3- فساد نهادهای سیاسی و اقتصادی دولت نیجریه
4- منازعه و رقابت سنتی و تاریخی میان مسیحیان و مسلمانان این کشور
5- اختلافات قبیله‌ای و محلی‌گرایی: در این کشور حدود 250 گروه دینی، نژادی و قومی وجود دارد و ایجاد صلح و همکاری میان این گروه‌ها همواره یکی از چالش‌های میان دولت فدرال نیجریه بوده است.
عوامل خارجی:
1- انگلیس، آمریکا و رژیم صهیونیستی به‌طور روشن روی روند تحولات این کشور تاثیرگذار هستند و شرکت‌های فرامنطقه‌ای برای اقتصاد و امنیت این کشور مشکلات عدیده‌ای به وجود آورده‌اند.
2- حمایت واتیکان و نهادهای مسیحی آمریکا و اروپا نقش موثری در سیاسی کردن نهادهای مسیحی و کلیسایی نیجریه داشته، البته نباید فراموش کرد که انجمن‌ها و جمعیت‌های وهابی عربستان سعودی و کشورهای عربی حاشیه جنوب خلیج‌فارس در حمایت همه‌جانبه از گرایشات و جریانات افراطی سنی‌های نیجریه نقش آفرین هستند. افزایش گستره فعالیت سنی‌های نیجریه در طیف‌های مختلف آن آتش فتنه و درگیری میان مسیحیان و مسلمانان این کشوررا برافروخته‌تر کردند.
3- آینده و سناریوهای آن: برای آینده این کشور تنش‌زا و بحران‌آفرین سناریوهای متعددی وجود دارد از جمله:
- استمرار و تغییر اعتراضات اقتصادی، سیاسی و عقیدتی طبقات محروم و فقیر نیجریه چه مسلمان و چه مسیحی
- بروز فتنه‌ها و تنش‌های خونین در آینده نه‌چندان دور محتمل است زيرا دولت فدرال راهکارهای عملی جهت خشکاندن کانون‌های تنش و افکار افراطی ندارد.
- برخی از عناصر نظامی و پلیس نیجریه جهت تداوم جایگاه و حفظ پست‌های حساس خود به شعله‌ور شدن تنش‌های مذهبی و قومی کمک مستقیم و غیرمستقیم می‌کنند و حضور آنها در بدنه دولت فدرال همواره برای امنیت ملی نیجریه تهدیدزاست. نگاه
خشونت های خونین و آینده نیجریه
حوادث و تنش‌های خونین اخیر نیجریه که از روز یکشنبه 26 ژوئیه 2009 آغاز شده ایالت‌های شمالی این کشور همچون کانوپائوچی، بورنو، پلاتو و یوب را در نوردیده و بیش از 600 کشته و هزاران نفر زخمی و آواره برجای گذاشته و زیان‌های فراوانی به اماکن مقدس(کلیساها- مساجد) و مراکز امنیتی و پلیسی و ساختمان‌های دولتی وارد ساخته است. براساس گزارش‌های رسمی دولت نیجریه، محمد یوسف، رهبر حرکت «بوکو حرام»(آموزش حرام است) هنگام دستگیری در یکی از مراکز پلیسی شهر میدگوری کشته شده و پیش از این معاون وی و کادرهای مهم این گروه کشته یا دستگیر شدند. این کشور که به سرزمین تناقضات شهرت دارد از هنگام استقلال در سال 1960 تاکنون کودتاها، تنش‌ها و جنگ‌های داخلی گسترده و محدودی را تجربه کرده و هنوز در برخی از نقاط این کشور کانون‌های تنش‌زا و آتش‌های زیرخاکستر فعال یا در حال شکل‌گیری است. گرچه نیجریه یک نظام فدرال، سکولار و تکثرگرای سیاسی دارد ولی فساد اداری و مالی و مافیای اقتصادی و سیاسی همچون مافیای 419 (بزرگ‌ترین مافیای نیجریه‌ای در کلاهبرداری و پولشویی که با مافیای بین‌المللی در ارتباط است) و ارثیه‌های حکومت‌های نظامی و دیکتاتوری(از سال 1967 تا 1999 این کشور توسط نظامیان کودتاگر اداره می‌شد) مانع از تحقق یک دموکراسی واقعی شبیه دموکراسی هندی می‌شد. براساس اخبار و گزارش‌ها علت اصلی تنش اخیر ظهور یک گروه افراط‌گرایی سلفی به نام«بوکوحرام» بوده و رهبری آن برعهده جوانی بوده که ملغمه ای از افکار سلفی و خرافات محلی در ذهن داشته و خواهان تحریم هرگونه آموزش و تعلیم غربی و دیگر مظاهر تمدنی و فرهنگی آن بوده است. همچنین این گروه داعیه بسط و اجرای احکام شریعت اسلامی در سراسر نیجریه داشته ولی بسیاری از مسلمانان این کشور (66درصد کل جمعیت 140 میلیونی نیجریه مسلمان هستند) هنوز به طور روشن با افکار و عقاید این گروه آشنایی ندارند. بر اساس برخی از گزارش‌ها و اظهارات بعضی از رهبران این گروه همچون معلم امینو تاشین، این گروه به دنبال پایه‌گذاری یک حکومت اسلامی بر اساس الگو و روشمندی دولت طالبان در افغانستان بوده است و جهت برپایی این دولت تمام ابزار‌ها و مکانیزم‌ها از جمله شیوه‌های عصیان مسلحانه و اعمال خشونت را به کار خواهد گرفت تا جامعه نیجریه را از مظاهر و علائم شرک و فجور پالایش و پاک سازد. علل بروز چنین فتنه‌های دینی و طایفه‌ای از دیدگاه آگاهان به مسائل نیجریه و قضایای آفریقا به عوامل داخلی و خارجی باز می‌گردد که به‌طور خلاصه می‌توان این علل را برشمرد:
عوامل داخلی:
1- معضل روابط و مناسبات میان دین و سیاست در جوامع آفریقایی
2- تأثیرگذاری گفتمان سلفی یا الگوی سعودی
3- فساد نهادهای سیاسی و اقتصادی دولت نیجریه
4- منازعه و رقابت سنتی و تاریخی میان مسیحیان و مسلمانان این کشور
5- اختلافات قبیله‌ای و محلی‌گرایی: در این کشور حدود 250 گروه دینی، نژادی و قومی وجود دارد و ایجاد صلح و همکاری میان این گروه‌ها همواره یکی از چالش‌های میان دولت فدرال نیجریه بوده است.
عوامل خارجی:
1- انگلیس، آمریکا و رژیم صهیونیستی به‌طور روشن روی روند تحولات این کشور تاثیرگذار هستند و شرکت‌های فرامنطقه‌ای برای اقتصاد و امنیت این کشور مشکلات عدیده‌ای به وجود آورده‌اند.
2- حمایت واتیکان و نهادهای مسیحی آمریکا و اروپا نقش موثری در سیاسی کردن نهادهای مسیحی و کلیسایی نیجریه داشته، البته نباید فراموش کرد که انجمن‌ها و جمعیت‌های وهابی عربستان سعودی و کشورهای عربی حاشیه جنوب خلیج‌فارس در حمایت همه‌جانبه از گرایشات و جریانات افراطی سنی‌های نیجریه نقش آفرین هستند. افزایش گستره فعالیت سنی‌های نیجریه در طیف‌های مختلف آن آتش فتنه و درگیری میان مسیحیان و مسلمانان این کشوررا برافروخته‌تر کردند.
3- آینده و سناریوهای آن: برای آینده این کشور تنش‌زا و بحران‌آفرین سناریوهای متعددی وجود دارد از جمله:
- استمرار و تغییر اعتراضات اقتصادی، سیاسی و عقیدتی طبقات محروم و فقیر نیجریه چه مسلمان و چه مسیحی
- بروز فتنه‌ها و تنش‌های خونین در آینده نه‌چندان دور محتمل است زيرا دولت فدرال راهکارهای عملی جهت خشکاندن کانون‌های تنش و افکار افراطی ندارد.
- برخی از عناصر نظامی و پلیس نیجریه جهت تداوم جایگاه و حفظ پست‌های حساس خود به شعله‌ور شدن تنش‌های مذهبی و قومی کمک مستقیم و غیرمستقیم می‌کنند و حضور آنها در بدنه دولت فدرال همواره برای امنیت ملی نیجریه تهدیدزاست. ارسال نظر
پربیننده