۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۰:۰۵

دیدگاه

اوکراین و گرجستان بازی دوگانه کاخ سفید اوکراین و گرجستان را می‌توان به عنوان یکی از برگ‌های برنده دوران جورج بوش توصیف کرد. دو انقلاب رنگی که طرح کاندولیزا رایس، وزیر امور خارجه وقت آمریکا بودند کلا جبهه ضدروسی جدیدی را در فضای پساشوروی ایجاد کردند که این مساله هزینه‌های گزافی را به اتحادیه اروپا و دیگر همپیمانان ایالات متحده در شرق قاره سبز تحمیل کرد. در رابطه با نوع و نحوه پیروزی انقلاب‌های نرم در فضای شوروی سابق بویژه در بخش اروپایی آن بحث‌های زیادی به میان آمده است اما امروز بحث اصلی در رابطه با ادامه حمایت‌های واشنگتن از دولت‌های نارنجی و سرخ در اوکراین و گرجستان و نحوه تعامل دولت جدید آمریکا با کرملین است. دیدار باراک اوباما از مسکو را رسانه‌های غربی بسیار گرم‌تر از آن چیزی که در واقعیت رخ داد به نمایش گذاشتند. صبحانه سنتی روسی در مسکو به دعوت پوتین نشان از ادامه اختلافات میان کرملین و کاخ سفید داشت. تحلیلگران روس از قدرت صبحانه سخن به میان آورده بودند و بر این باور بودند با توجه به اظهار نظر‌های تند اوباما درباره مامور سابق «کا.گ.ب» و متهم کردن پوتین به داشتن تفکرات جنگ سردی، می‌تواند در ضیافت صبحانه پوتین حل و فصل شده یا از شدت آن کاسته شود اما عملا اینچنین نشد. پوتین اوباما را به دانش خام درباره روسیه محکوم کرده بود که به نظر می‌رسد این مشکل تنها متوجه اوباما نباشد و بسیاری از سیاستمداران ایالات متحده از این کمبود رنج ببرند. پوتین در ضیافت صبحانه خطاب به باراک اوباما این کاستی را به رخش کشید و گفت: شما امروز صبحانه روسی می‌خورید شاید بیشتر درباره ما بدانید! تحولات پس از سفر اوباما به مسکو نیز قابل توجه بود. سخنان دیمیتری مدودف در اجلاس گروه هشت نشان از ادامه سیاست دیوار آهنین در میان واشنگتن و مسکو داشت. مدودف از کاخ سفید خواست تکلیفش را درباره سپر دفاع موشکی روشن کند و اعلام کرد این طرح هیچ توجیهی به غیر از کنترل سامانه‌های موشکی روسیه ندارد و مسکو نمی‌تواند بهانه‌هایی از قبیل توانایی موشکی ایران و کره شمالی را به عنوان هدف این طرح بپذیرد. در این رابطه نیز آزمایش موشک‌های میانبرد روسی در اقیانوس منجمد شمالی را می‌توان به عنوان یک مورد قابل توجه عنوان داشت. روس‌ها در این آزمایش نشان دادند براحتی می‌توانند از خلأ رادار‌های غرب استفاده کنند اما در صورتی که حلقه سوم راداری آمریکا در شرق اروپا کار خود را آغاز کند عملا این ترفند کارآیی خود را از دست خواهد داد و تمام برنامه‌های موشکی ارتش سرخ زیر رادارهای آمریکایی رنگ خواهند باخت. در این بین تغییر دولت در آمریکا این بار نشان داد که سیاست‌ها می‌توانند تفسیر‌های مختلفی یابند و این تفسیرها قربانیانی به همراه خود خواهند داشت. لشیک کولاکوفسکی، فیلسوف مارکسیست لهستانی که چند روز پیش در سن 81 سالگی به ابدیت پیوست نشان بسیار مناسبی برای این تغییر جهت است. او همانند سیاست خارجی آمریکا اکنون به اشتباهات خود اعتراف کرد، اما تفاوت او و هیات حاکمه آمریکا آن است که کولاکوفسکی اعترافی آشکارا را پیشه کرد اما در کاخ سفید هنوز آرا درباره چگونگی این تغییر جهت روشن نیست. حضور بی‌محابای دولت جورج بوش در فضای شوروی سابق هزینه‌های بسیاری را به مسکو تحمیل کرد اما اکنون با یک جهت‌گیری جدید همراه است. به نظر می‌رسد دولت اوباما به این باور رسیده که تعامل بيشتر با مسکو می‌تواند بسیاری از هزینه‌ها را بکاهد و کاخ سفید را در مسیر عقلانی‌تر شدن سیاست‌هایش برای نیل به سوی جهانی چندقطبی سوق دهد. سیاست‌های دوران جورج بوش را می‌توان در این سخن کارل پوپر مشاهده کرد: سرمست از رویای عالمی زیبا؛ چیزی که آمریکایی‌ها برای رسیدن به آن هزینه‌های زیادی را متحمل شدند اما در نهایت با عقلانیتی جبری همراه شد. نامه 22 سیاستمدار و فیلسوف اروپای شرقی به باراک اوباما نشان از به صدا درآمدن زنگ‌ها دارد. اکنون در اروپای شرقی سیاستمداران و مردم از همکاری‌های روسیه و برنامه جدید دولت اوباما برای نزدیکی به مسکو نگرانند. سخنان باراک اوباما در دانشگاه اقتصاد روسیه بر حجم این نگرانی‌ها افزود و در عین حال متزلزل بودن پایه‌های دولت‌های جدید در کشورهایی‌های مانند اوکراین و گرجستان را نشان داد. دولت میخائیل ساکاشویلی در گرجستان با تظاهرات چند صد هزار نفری مواجه است که طی 3 ماه گذشته نه‌تنها نتوانسته است آن را مهار و کنترل کند بلکه اکنون بایدن در سفر به تفلیس با سران مخالف دولت نیز دیدار ‌کند، آنها می‌گویند آمریکا برای دموکراسی در گرجستان از مخالفان آبی‌پوش حمایت می‌کند. شکل لباس‌های متحدالشکل و رنگبندی در اعتراضات خیابانی را می‌توان براحتی ریشه‌یابی کرد. اوکراین، گرجستان، قرقیزستان و اکنون مولداوی که البته دو مورد موخر به شکست انجامید. اکنون گرجی‌ها به دنبال حمایت‌های ویژه‌ای از سوی آمریکا هستند که این تضمین‌های امنیتی در دولت باراک اوباما به صورت محتاطانه‌ای پیگیری می‌شوند. با توجه به تحولات اخیر به نظر می‌رسد رقابت اصلی میان روسیه و آمریکا نبوده و اتحادیه اروپایی نیز به دنبال ایفای نقش بیشتری در مناقشات منطقه‌ای بویژه مواردی که روسیه یک طرف معادلات آن است، باشد.
ارسال نظر
captcha
پربیننده