دکتر حسین افتخاری
رئیس حزب سوسیالیست ترقی‌خواه لبنان که اصلی‌ترین رهبر دروزی‌ها محسوب می‌شود،با اعلام غير رسمي و تلويحي پيوستن به گروه 8 مارس، آرایش سیاسی حاکم بر این کشور را کاملا دگرگون کرد. در شرایطی که به نظر می‌رسید احزاب داخلی لبنان به توافقاتی برای تشکیل کابینه دست یافته‌اند، این اقدام
وليد جنبلاط که کاملا در تقابل با منافع گروه حاکم بر لبنان قرار داشت، عملا این توافقات را نقش بر آب کرد.
هرچند جنبلاط تاکنون رسما به ائتلاف 8 مارس به رهبری حزب‌الله نپیوسته است اما احتمال اضافه شدن وی به این ائتلاف بسیار بالاست. با این وجود حتی به فرض عدم پیوستن رهبر حزب سوسیالیست ترقی خواه به ائتلاف
8 مارس، صرف جدا شدن وی از 14 مارس، تحولی بنیادین در حیات سیاسی این کشور کوچک خاورمیانه محسوب می‌شود.
حدود یک ماه پیش ولید جنبلاط اعلام کرد که جنبش استراتژیک دروزی‌ها و حزب سوسیالیست ترقی‌خواه با احزاب شیعی صاحب تمدنی مشترک بوده و دروزی‌ها باید همچنان این مسیر را با جنبش‌هاي حزب‌الله و امل استمرار بخشند. در همین راستا جنبلاط در تماس با نبیه‌بری تلاش کرد تا برای برون‌رفت از مشکل تشکیل کابینه که 14 مارسیها، ثلث ضامن را نمی‌پذیرفتند و در مقابل آن مقاومت نشان می‌دادند، مدل جدیدی را مطرح کند. صف‌بندی جدید کابینه به این شکل بود که یک فراکسیون مستقل در کابینه مشتمل بر بخشی از شیعه، جنبلاط و وزرای او در کابینه و ریاست جمهوری به وجود بیاید تا متعادل‌کننده معادلات لبنان در کابینه باشد. از همان موقع دیدارهایی با شخصیت‌های لبنانی شکل گرفت تا این تئوری و مدل را عملی کنند. از سوی دیگر نتیجه مذاکره جورج میشل، نماینده اوباما در خاورمیانه با اسد باعث شد تا وی بلافاصله با میشل سلیمان، رئیس‌جمهور لبنان تماس بگیرد و اعلام کند که تشکیل کابینه لبنان طی تماس و رایزنی با بشار اسد صورت بگیرد. نتیجه این شد که کابینه 30 نفره با مدل قبلی که رایزنی شده بود و حریری درباره آن با حزب‌الله، امل و دیگر گروه‌ها صحبت کرده بود، شکل بگیرد و آن هم مدل 5-10-15 است که در این مدل یک وزیر شیعی از 5 سهم ریاست‌جمهوری در اختیار معارضه است و آن وزیر هم از سوی معارضه تعیین می‌شود. یک وزیر سنی هم در آن 5 سهم وجود دارد که مربوط به طایفه سنی است و از طریق 14 مارس تعیین می‌شود. در واقع با این مدل عملا ثلث ضامن برای معارضه تامین می‌شد و 16 وزیر هم برای 14 مارسیها لحاظ شده بود.
3 وزیر باقیمانده رئیس‌جمهور هم از طوایف مارونی، ارتودکس و کاتولیک انتخاب می‌شدند.با وضعیت فعلی که جنبلاط پیش آورده اگر وی با
3 وزیر (2 وزیر دروزی و یک مسیحی) که 14 مارس آن را تعیین می‌کند، از گروه خارج شود وزن 14 مارس از 16 رای به 13 رای کاهش پیدا می‌کند.
که اگر وزیر جنبلاط در کنار معارضه نقش‌آفرینی کند، معارضه چیزی بیشتر از ثلث ضامن را در اختیار خواهد داشت و می‌تواند براحتی در تصمیم‌گیری‌ها مشارکت جدی و موثری را به اجرا بگذارد. معنی حرکت جدید این است که جنبلاط با حداقل 2 وزیر خود (اگر 3 وزیر را به حساب نیاوریم) با مجموعه سهمیه معارضه که 11 وزیر دارد، 13 وزیر را برای معارضه تامین خواهد کرد که در این وضعیت معارضه با 14 مارس که 13 وزیر دارد در حالت تساوی قرار خواهد گرفت. معنی عملی این امر در کارکرد حکومت و کابینه این است که در واقع 14 مارس به هیچ‌وجه دیگر قدرت یک جانبه‌گرایی را در تصمیم‌گیری‌ها ندارد و حتی وزن آن کمتر از چیزی خواهد بود که انتظار می‌رود. در این فضا انتظار این خواهد بود که در یک دوره نه چندان طولانی (میان‌مدت) همگرایی بین سعد حریری، جعجع و جمیل هم به سرعت شکل واگرایانه به خود بگیرد، چون اهل سنت لبنان در تاریخ سیاسی خود کمتر موقعی بوده که (بهتر است بگوییم هیچگاه) در کنار مارونی‌ها و بویژه جناح افراطی آن قرار داشته باشند و لذا امکان فروپاشی کامل 14 مارس هم یکی از پدیده‌هایی است که باید در فاصله ماه‌های آینده و تا ابتدای سال جدید میلادی منتظر وقوع آن باشیم. مفهوم این مساله این است که شرایط داخلی لبنان بشدت از لحاظ طائفه‌ای، سیاسی و حزبی پلاریزه و متکثر خواهد شد. این در حالی است که شرایط همگرایی جبهه‌ای جای خود را به شرایط واگرایی حزبی و نقطه‌ای خواهد داد. این مساله قطعا روی کارآمدی سعد حریری هم اثرات خود را خواهد گذاشت و باید منتظر قطب‌بندی، ائتلاف‌ها و اتحادهای جدید در صحنه سیاسی لبنان باشیم.
شرایط فعلی در داخل لبنان کاملا به نفع مقاومت، جبهه مقاومت و حزب‌الله است چون در شرایط متکثر سیاسی و حکومتی در سطح جامعه لبنان یک اجماع وجود نخواهد داشت که بخواهد به حزب‌الله و سلاح مقاومت فشار بیاورد ضمن اینکه جبهه مقاومت، حزب‌الله و 8 مارس در داخل لبنان در شرایط بسیار مناسبی به سر می‌برند؛ هم از جهت مسلط بودن به شرایط داخلی و هم از جهت بهره‌مندی از توان کافی امنیتی و نظامی در مقابل رژیم صهیونیستی.
این شرایط گواه آن است که حزب‌الله بهترین روزهای سیاسی خود را انتظار می‌کشد و خواهد توانست به مدیریت کلان‌تری نیز در داخل لبنان دست پیدا کند.
در شرایطی که همگرایی داخل 14 مارس در یک چشم‌انداز نزدیک به هم می‌ریزد، سعد حریری در حالت منفرد ناچار است که تعامل بسیار فعال و مثبت‌تری را با حزب‌الله به اجرا بگذارد (البته در سایه سیاست کلی‌ای که آمریکا دنبال می‌کند) و نسبت به گروه‌های دیگر به حزب‌الله بسیار نیازمندتر خواهد بود بویژه اینکه اگر بین حریری، جعجع و جمیل شکاف جدی شکل بگیرد، آن ثبات و اقتداری که جبهه سیاسی 14 مارس می‌توانست از خود به نمایش بگذارد را از دست می‌دهد و به همین جهت نیاز سیاسی حریری به حزب‌الله افزایش خواهد یافت، بویژه اینکه او نخست‌وزیر خواهد بود و یک نخست‌وزیر تلاش می‌کند که موفقیت‌هایی را در پرونده سیاسی خود
ثبت کند.
این شرایط و با توجه به نیاز حریری به حزب‌الله، تاثیر حزب‌الله روی جریان‌های مختلف و همگرایی هم‌پیمان‌هایی که جنبش مقاومت دارد می‌تواند وضعیت بسیار مثبتی را برای حزب‌الله و جنبش مقاومت لبنان به ارمغان بیاورد. لبنان پس از چرخش جنبلاط
دکتر حسین افتخاری
رئیس حزب سوسیالیست ترقی‌خواه لبنان که اصلی‌ترین رهبر دروزی‌ها محسوب می‌شود،با اعلام غير رسمي و تلويحي پيوستن به گروه 8 مارس، آرایش سیاسی حاکم بر این کشور را کاملا دگرگون کرد. در شرایطی که به نظر می‌رسید احزاب داخلی لبنان به توافقاتی برای تشکیل کابینه دست یافته‌اند، این اقدام
وليد جنبلاط که کاملا در تقابل با منافع گروه حاکم بر لبنان قرار داشت، عملا این توافقات را نقش بر آب کرد.
هرچند جنبلاط تاکنون رسما به ائتلاف 8 مارس به رهبری حزب‌الله نپیوسته است اما احتمال اضافه شدن وی به این ائتلاف بسیار بالاست. با این وجود حتی به فرض عدم پیوستن رهبر حزب سوسیالیست ترقی خواه به ائتلاف
8 مارس، صرف جدا شدن وی از 14 مارس، تحولی بنیادین در حیات سیاسی این کشور کوچک خاورمیانه محسوب می‌شود.
حدود یک ماه پیش ولید جنبلاط اعلام کرد که جنبش استراتژیک دروزی‌ها و حزب سوسیالیست ترقی‌خواه با احزاب شیعی صاحب تمدنی مشترک بوده و دروزی‌ها باید همچنان این مسیر را با جنبش‌هاي حزب‌الله و امل استمرار بخشند. در همین راستا جنبلاط در تماس با نبیه‌بری تلاش کرد تا برای برون‌رفت از مشکل تشکیل کابینه که 14 مارسیها، ثلث ضامن را نمی‌پذیرفتند و در مقابل آن مقاومت نشان می‌دادند، مدل جدیدی را مطرح کند. صف‌بندی جدید کابینه به این شکل بود که یک فراکسیون مستقل در کابینه مشتمل بر بخشی از شیعه، جنبلاط و وزرای او در کابینه و ریاست جمهوری به وجود بیاید تا متعادل‌کننده معادلات لبنان در کابینه باشد. از همان موقع دیدارهایی با شخصیت‌های لبنانی شکل گرفت تا این تئوری و مدل را عملی کنند. از سوی دیگر نتیجه مذاکره جورج میشل، نماینده اوباما در خاورمیانه با اسد باعث شد تا وی بلافاصله با میشل سلیمان، رئیس‌جمهور لبنان تماس بگیرد و اعلام کند که تشکیل کابینه لبنان طی تماس و رایزنی با بشار اسد صورت بگیرد. نتیجه این شد که کابینه 30 نفره با مدل قبلی که رایزنی شده بود و حریری درباره آن با حزب‌الله، امل و دیگر گروه‌ها صحبت کرده بود، شکل بگیرد و آن هم مدل 5-10-15 است که در این مدل یک وزیر شیعی از 5 سهم ریاست‌جمهوری در اختیار معارضه است و آن وزیر هم از سوی معارضه تعیین می‌شود. یک وزیر سنی هم در آن 5 سهم وجود دارد که مربوط به طایفه سنی است و از طریق 14 مارس تعیین می‌شود. در واقع با این مدل عملا ثلث ضامن برای معارضه تامین می‌شد و 16 وزیر هم برای 14 مارسیها لحاظ شده بود.
3 وزیر باقیمانده رئیس‌جمهور هم از طوایف مارونی، ارتودکس و کاتولیک انتخاب می‌شدند.با وضعیت فعلی که جنبلاط پیش آورده اگر وی با
3 وزیر (2 وزیر دروزی و یک مسیحی) که 14 مارس آن را تعیین می‌کند، از گروه خارج شود وزن 14 مارس از 16 رای به 13 رای کاهش پیدا می‌کند.
که اگر وزیر جنبلاط در کنار معارضه نقش‌آفرینی کند، معارضه چیزی بیشتر از ثلث ضامن را در اختیار خواهد داشت و می‌تواند براحتی در تصمیم‌گیری‌ها مشارکت جدی و موثری را به اجرا بگذارد. معنی حرکت جدید این است که جنبلاط با حداقل 2 وزیر خود (اگر 3 وزیر را به حساب نیاوریم) با مجموعه سهمیه معارضه که 11 وزیر دارد، 13 وزیر را برای معارضه تامین خواهد کرد که در این وضعیت معارضه با 14 مارس که 13 وزیر دارد در حالت تساوی قرار خواهد گرفت. معنی عملی این امر در کارکرد حکومت و کابینه این است که در واقع 14 مارس به هیچ‌وجه دیگر قدرت یک جانبه‌گرایی را در تصمیم‌گیری‌ها ندارد و حتی وزن آن کمتر از چیزی خواهد بود که انتظار می‌رود. در این فضا انتظار این خواهد بود که در یک دوره نه چندان طولانی (میان‌مدت) همگرایی بین سعد حریری، جعجع و جمیل هم به سرعت شکل واگرایانه به خود بگیرد، چون اهل سنت لبنان در تاریخ سیاسی خود کمتر موقعی بوده که (بهتر است بگوییم هیچگاه) در کنار مارونی‌ها و بویژه جناح افراطی آن قرار داشته باشند و لذا امکان فروپاشی کامل 14 مارس هم یکی از پدیده‌هایی است که باید در فاصله ماه‌های آینده و تا ابتدای سال جدید میلادی منتظر وقوع آن باشیم. مفهوم این مساله این است که شرایط داخلی لبنان بشدت از لحاظ طائفه‌ای، سیاسی و حزبی پلاریزه و متکثر خواهد شد. این در حالی است که شرایط همگرایی جبهه‌ای جای خود را به شرایط واگرایی حزبی و نقطه‌ای خواهد داد. این مساله قطعا روی کارآمدی سعد حریری هم اثرات خود را خواهد گذاشت و باید منتظر قطب‌بندی، ائتلاف‌ها و اتحادهای جدید در صحنه سیاسی لبنان باشیم.
شرایط فعلی در داخل لبنان کاملا به نفع مقاومت، جبهه مقاومت و حزب‌الله است چون در شرایط متکثر سیاسی و حکومتی در سطح جامعه لبنان یک اجماع وجود نخواهد داشت که بخواهد به حزب‌الله و سلاح مقاومت فشار بیاورد ضمن اینکه جبهه مقاومت، حزب‌الله و 8 مارس در داخل لبنان در شرایط بسیار مناسبی به سر می‌برند؛ هم از جهت مسلط بودن به شرایط داخلی و هم از جهت بهره‌مندی از توان کافی امنیتی و نظامی در مقابل رژیم صهیونیستی.
این شرایط گواه آن است که حزب‌الله بهترین روزهای سیاسی خود را انتظار می‌کشد و خواهد توانست به مدیریت کلان‌تری نیز در داخل لبنان دست پیدا کند.
در شرایطی که همگرایی داخل 14 مارس در یک چشم‌انداز نزدیک به هم می‌ریزد، سعد حریری در حالت منفرد ناچار است که تعامل بسیار فعال و مثبت‌تری را با حزب‌الله به اجرا بگذارد (البته در سایه سیاست کلی‌ای که آمریکا دنبال می‌کند) و نسبت به گروه‌های دیگر به حزب‌الله بسیار نیازمندتر خواهد بود بویژه اینکه اگر بین حریری، جعجع و جمیل شکاف جدی شکل بگیرد، آن ثبات و اقتداری که جبهه سیاسی 14 مارس می‌توانست از خود به نمایش بگذارد را از دست می‌دهد و به همین جهت نیاز سیاسی حریری به حزب‌الله افزایش خواهد یافت، بویژه اینکه او نخست‌وزیر خواهد بود و یک نخست‌وزیر تلاش می‌کند که موفقیت‌هایی را در پرونده سیاسی خود
ثبت کند.
این شرایط و با توجه به نیاز حریری به حزب‌الله، تاثیر حزب‌الله روی جریان‌های مختلف و همگرایی هم‌پیمان‌هایی که جنبش مقاومت دارد می‌تواند وضعیت بسیار مثبتی را برای حزب‌الله و جنبش مقاومت لبنان به ارمغان بیاورد. ارسال نظر
پربیننده