
آقای روحانی مردادماه امسال در جلسه هیات دولت با اشاره به عرضه ارز در سامانه نیما گفته بود قیمت ارز حتما پایینتر میآید، با این حال چند روز بعد از این سخنان، دلار مجددا روند صعودی درپیش گرفت. رئیسجمهور بهمنماه گذشته هم در گفتوگوی تلویزیونی تاکید کرده بود خیال مردم بابت دلار راحت باشد اما بعد از آن هم شاهد افزایش نرخ ارز بودیم؛ اینگونه اظهارات که بعد از چند روز نقض آنها مشاهده میشود، ناشی از چیست؟ بهخاطر عدم اشراف روحانی بر بازار است یا بیبرنامگی دولت؟
من فکر میکنم دولت یا ارادهای برای حل مشکل دلار ندارد یا به موضوع نقدینگی و حوزههای مختلف اقتصادی اشراف ندارد. در شرایط فعلی وقتی حجم نقدینگی بسیار بالاست، دولت باید تلاش کند با اتخاذ روشهایی چون عرضه سهام دولت در واحدهای تولیدی یا فروش املاک و مستغلات شرکتها و موسسات دولتی، سعی کند نقدینگی را جمعآوری و به سمت تکمیل طرحهای نیمهتمام و همینطور واحدهای تولیدی کانالیزه کند اما متاسفانه میبینیم که چنین ارادهای وجود ندارد.
در موضوع تزریق ارز برای تامین کالاهای اساسی دولت نتوانسته به قول و قرارها و تعهدات خود عمل کند، در صورتی که در شرایط فعلی بتواند به تعهدات خود عمل کرده و ارز حاصل از صادرات را برگردانند، به بخش عمدهای از نیازها پاسخ داده خواهد شد. در این صورت قیمت ارز نباید رقم فعلی باشد. الان حجم تقاضایی که برای ارز آزاد وجود دارد یا حجم مبادلاتی که در بازار آزاد انجام میشود، حجم قابل توجهی نیست ولی چون دولت نمیتواند ارز حاصل از صادرات را برگرداند و به نیازهای مشروع و منطقی تقاضاکنندگان پاسخ دهد، این اتفاقات میافتد. بیشتر مشکلاتی که الان وجود دارد ناشی از سردرگمی و بیبرنامه بودن دولت است و الا همانطور که گفتم نرخ ارز نباید رقم فعلی باشد.
برنامههای اقتصادی دولت تاکنون نتوانسته جلوی رشد تصاعدی قیمت دلار را بگیرد. برخورد قضایی با اخلالگران ارزی هم که از چند هفته گذشته شروع شده بود تاثیری بر این موضوع نداشت؛ راهحل چیست؟
دولت چون به قول و قرارها و تعهدات خود و حرفهایی که میزند خیلی پایبند نیست، طبعا مردم نسبت به تعهدات و وعدههای دولت بیاعتماد شدهاند و همین موجب شده الان متاسفانه همه نگران حفظ قدرت خرید خود باشند. خیلی کارها میتوان انجام داد که دولت از انجام آنها طفره میرود. به عنوان مثال شما ترکیه را در نظر بگیرید. این کشور در شرایط فعلی نرخ سود سپردههای بانکی خود را افزایش داد. در کشور ما از ترس اینکه این افزایش نرخ سود سپردهها میتواند منجر به افزایش حجم شبهپول و در نتیجه افزایش نقدینگی شود، دولت این سیاست را اجرا نمیکند و طفره میرود. همه میدانند متاسفانه بانکها برای افرادی که پولهای درشت دارند و اقلام عمده سپردهها را تشکیل میدهند، با سودهای بالای 24 درصد درنظر گرفته و سپردههایشان را جذب میکنند اما در این بین مردم کوچه و بازار و مردمی که سپردههای درشتی ندارند مجبورند یا با نرخ 15 درصد سپردهگذاری کنند یا نقدینگی خود را به سمت خرید سکه و ارز و موارد اینچنینی ببرند. این موضوع باعث التهابات کنونی در بازار شده است. به نظر میرسد دولت باید نرخ سپرده بانکها را کمی افزایش دهد و از طرف دیگر با بانکهای خصوصی و بانکهای دولتی که بدون توجه به مصوبات شورای پول و اعتبار، نرخ سود سپردهها را برای مشتریان ویژه و افرادی که سپردههای درشت دارند، با نرخهای بالا تعیین میکنند، برخورد کند. با انجام این اقدامات انشاءالله مشکلات فعلی در این حوزه تا بخش زیادی حل خواهد شد.
گفتید که دولت نمیتواند ارز حاصل از صادرات را برگرداند؛ علتش چیست؟
همین مجموعه مرتبط با دولت یعنی پتروشیمیها و سایر مجموعههای دولتی که صادرکننده هستند، همراهی و تعامل لازم را با دولت ندارند یا الان چون تفاوت بین نرخ بازار با نرخ سامانه نیما رقم قابل توجهی است همه تلاش میکنند یک مفر و روزنهای باز شود تا بتوانند ارز خود را در بازار آزاد بفروشند. دولت باید با اینها برخورد کرده و سعی کند این ارزها را وارد بازار رسمی کند تا نرخ بازار آزاد کاهش یابد.