
سیدمحمد حسینی: آشفته بازار این روزهای اقتصاد کشور و بویژه بازار ارز که نرخها در آن بهصورت لحظهای بالا میرود، فرصت خوبی است تا برخی وعدههای ارزی حسن روحانی در ماههای اخیر بازخوانی شود. رئیسجمهور طی یک سال گذشته در 2 مقطع، 2 قول مهم ارزی به مردم داد. نخست 2 بهمنماه 96 و در مصاحبه زنده تلویزیونی که آنجا تاکید کرد خیال مردم بابت دلار راحت باشد. وی در این مصاحبه گفته بود: «ما به مردم به صراحت میگوییم همه نیازهای کشور اعم از آنچه در واردات نیاز است و آنچه صادرکنندگان نیاز دارند و آنچه برای خدمات نیاز است دولت قطعا تامین خواهد کرد و نرخ ارز و نوساناتش بلندمدت نخواهد بود. ما همیشه نوساناتی داشتهایم. این نوسانات باید تمام شود و مقامات بانک مرکزی دارند در این زمینه تلاش میکنند و این بلندمدت نخواهد بود». رئیسجمهور ضمن تاکید بر اینکه کمبود منابع ارزی در کشور نداریم، خاطرنشان کرد: «حتما کمبود منابع ارزی نداریم. وضع منابع ارزی ما امروز خوب است و در آینده هم وضع منابع ما بهتر خواهد شد». روحانی همچنین در پاسخ به این سوال مجری که آیا خیالمان بابت دلار راحت باشد؟ بیان داشت: بله!
البته بهرغم تصریح روحانی در این گفتوگو مبنی بر اینکه نوسانات ارز بلندمدت نخواهد بود، این نوسانات ادامه یافت تا جایی که یکی - دو ماه بعد از آن، دولت و مشخصا اسحاق جهانگیری، سیاست ارز تک نرخی 4200 تومانی را در دستور کار قرار دادند؛ سیاستی که بعد از زمینهسازی برای فسادهای گسترده در نهایت شکست خورد.
قول دوم ارزی روحانی اما به همین چند هفته قبل باز میگردد؛ 24 مرداد 97. آنجا که روحانی در جلسه هیأت دولت با اشاره به عرضه ارز در سامانه نیما با تاکید خاصی گفته بود: «قیمت ارز حتما پایینتر میآید»! نکته جالب توجه درباره این وعده این است که قیمت ارز در آن مقطع در کانال 10000 تومان بود! بر اساس این گزارش، حسن روحانی در آن تاریخ در جلسه هیات دولت اظهار داشت: «امروز هدف، ارتقا و افزایش تولید و صادرات است. هدف امروز این است که مواد اولیه تولید را تامین کنیم. بانک مرکزی طبق دستور دولت، تمام درآمد صادرات غیرنفتی را برای عرضه به سامانه نیما اختصاص داده است تا همه تولیدکنندگان و آنهایی که مواد لازم یا ضروریات زندگی مردم را وارد میکنند، بتوانند از این ارز استفاده کنند.» روحانی خاطرنشان کرد: این ارز باید با قیمت متعادل در اختیار تولیدکنندگان و واردکنندگان قرار بگیرد. قیمت ارز حتماً از قیمتی که امروز در سامانه نیما هست، پایینتر خواهد آمد. همه عوامل و مولفههای اقتصادی این را میگوید. مردم باید بدانند برای تمام ارز مورد نیاز واردات و تولید آنها یک قیمت تقریبی متعادل، با نوسان قیمت در حد 100 تا 200 تومان وجود دارد که بر آن مبنا بتوانند زندگی و کار خود را تنظیم کنند. روحانی با اشاره به اینکه امروز اساس برنامه بر مبنای صادرات غیرنفتی است که رقم آن قابل ملاحظه است، خاطرنشان کرد: رئیس بانک مرکزی گله دارد که مردم از سامانه نیما نمیخرند در حالی که ما ارز زیاد داریم. گفتم قیمت را بیاورید پایین تا مردم بخرند و این خوب است و خبر خوبی بود که هم از وزیر نفت شنیدم و هم از رئیس بانک مرکزی که میگوید واردکننده و تولیدکننده ارزی را که در سامانه نیما عرضه میکنیم، نمیخرند و میگویند این ارز گران است. در سامانه نیما خیلی مداخله نمیکنیم، ما میتوانیم کمک کنیم ولی در این زمینه معمولاً 2 طرف تقاضا و عرضه است که همدیگر را پیدا میکنند.
به نظر میرسد این وعدههای بیسرانجام که تنها بعد از گذشت چند روز از بیانشان، نقض میشوند، مهمترین عامل بیاعتمادی مردم به برنامههای دولت و زمینهساز اصلی اوضاع کنونی اقتصاد ایران هستند. وعدههایی که یا به خاطر عدم اشراف رئیسجمهور بر ریز مسائل اقتصادی کشور طرح میشود یا اینکه نداشتن برنامه منسجم و کارآمد و همینطور بیعملی مسؤولان اجرایی موجب شده تا در حد حرف باقی بمانند.