الکساندر آندریف: 3 ماه از زمان «انقلاب مردم» که منجر به روی کارآمدن یک تیم جوان به رهبری نخست‌وزیر «نیکول پاشینیان» در ارمنستان شد، سپری شده است. نیکول پاشینیان در جریان تجمعات عمومی مکررا اظهار می‌کرد روند انقلاب رنگ و بوی سیاست خارجی ندارد و علیه هیچ مرکز جهانی هدایت نشده است. پس از آنکه پارلمان ارمنستان نیکول پاشینیان را به عنوان نخست‌وزیر برگزید، وی به تشکیل کابینه وزرا اقدام کرد. ترکیب جدید دولت از نظر کادری بشدت مورد انتقاد قرار گرفت، چرا که کادر جدید هیچ‌گونه تجربه مدیریتی ندارد، با این حال، این افراد از تجربه زیادی در سازمان‌های مختلف غیرانتفاعی برخوردارند که منحصرا در حوزه غرب‌گرایی فعال هستند. تعدادی از پست‌های مهم به افرادی محول شد که تمام فعالیت خود را به روابط روسیه و ارمنستان و به عبارت دقیق‌تر به بی‌اعتبارکردن این روابط اختصاص داده‌اند. بسیاری از این کادرها – خروجی بنیاد «جامعه باز – ارمنستان» (بنیاد سوروس)، بنیاد ملی حمایت از دموکراسی «NED»، بنیاد اروپایی حمایت از دموکراسی «EED» و... هستند. به هر حال، شایان ذکر است که بویژه بنیاد ملی حمایت از دموکراسی، از روزنامه «زمان ارمنی» که متعلق به نیکول پاشینیان است، حمایت مالی می‌کرد. در سایت این بنیاد می‌توان از ارقام و جزئیات کمک‌های بلاعوضی که به این روزنامه اختصاص داده شده، اطلاع یافت. اما در این میان درک این نکته حائز اهمیت است: توسعه بیشتر روابط روسیه – ارمنستان تا حد زیادی به مواضع ایروان بستگی دارد. مسکو از ابتدا برای کار کردن با پاشینیان اعلام آمادگی کرد و چنین کاری هم کرده است. به هر حال، طی این 3ماه می‌توان با اطمینان تأیید کرد در روابط روسیه و ارمنستان هیچ‌گونه پیشرفتی روی نداده است. در حال حاضر بنا نیست درباره سطح کیفی جدید روابط بین 2 کشور صحبت شود اما با وجود این، می‌توان 3 واقعه مهم را مشخص کرد:
- حادثه مربوط به تمرینات نظامی ارتش روسیه در روستای پانیک (روز 17 جولای در پی انجام تمرین نظامی نظامیان مستقر در پایگاه 102 روسیه در شهر گیومری ارمنستان بدون اطلاع‌رسانی قبلی، صدای تیراندازی و انفجار موجب رعب و وحشت در روستای پانیک استان شیراک ارمنستان شد).
- جریاناتی که در رابطه با دبیرکل پیمان امنیت جمعی اتفاق افتاد
- اتفاقات مربوط به راه‌آهن قفقاز جنوبی
بدیهی است در روستای «پانیک» برخی خطاها و اشتباهات هم از طرف فرماندهی پایگاه 102 نظامی روسیه در گیومری سرزده است، چرا که با مطالعه و بررسی دقیق منطقه معلوم می‌شود تمرینات نظامی باید در جهت دیگری انجام می‌شد. در نتیجه، رسانه‌های ارمنی با بهره‌برداری از این خطا، پایگاه نظامی 102 روسیه را به باد انتقاد گرفتند و کارشناسان غرب‌گرا هم اظهاراتی را در این‌باره که پایگاه روسیه باید از ارمنستان خارج شود مطرح کردند. جالب است که طرف ارمنی تنها زمانی نسبت به این واقعه واکنش نشان داد که موج اتهامات به پایگاه کمی فروکش کرده بود. پس از آن، دیوید تونویان، وزیر دفاع ارمنستان اظهار داشت بخشی از تقصیر به عهده طرف ارمنی است که از ابتدا با انجام تمرینات نظامی در مسیر نادرست موافقت کرده بود. همچنین بسیاری از رسانه‌های حامی دولت نیز در میان رسانه‌هایی بودند که پایگاه روسی را به باد انتقاد گرفتند.
مورد بعدی بازرسی‌های انجام‌شده در شرکت راه‌آهن قفقاز جنوبی از شرکت‌های تابعه راه‌آهن روسیه است که در اینجا نیز رویکرد ایروان کاملا نامفهوم است. شب 15 آگوست، کارکنان کمیته درآمدهای دولتی، اداره راه‌آهن قفقاز جنوبی را که در آن گروهی از نیروهای ویژه نیز حضور داشتند، مورد تفتیش و بازرسی قرار دادند. اسناد و مدارک دفتر را گرفته و کامپیوترها را خارج کردند. یک پرونده جزایی هم به دلیل عدم پرداخت مالیات به مبلغ 7/9 میلیون دلار (19 هزار دلار) باز شد. این شرکت به طور رسمی اعلام کرد بخشی از مالیات اعلام شده، به دلیل محاسبات نادرست است. این ماجرا را می‌شد از طریق سفیر روسیه و دعوت نمایندگان این شرکت از مسکو برای انجام هر کاری در چارچوب قانون حل‌وفصل کرد، همان‌طور که چنین اقداماتی باید بین کشورهای متحد باشد. در یک کلام، می‌توان متوجه شد قرار نیست در این دوره، درباره پیشرفت‌های خاص در روابط روسیه و ارمنستان صحبت کرد. «نیکول پاشینیان» نخست‌وزیر ارمنستان از روسیه خواسته است با واقعیت‌های جدید ارمنستان کنار بیاید اما فهمیدن منظور او دشوار است. آیا منظور پاشینیان، انطباق با رفتارهای غیرحرفه‌ای مقامات است یا انطباق با مقاماتی که در اظهارات‌شان صادق نیستند؟ بزودی روشن خواهد شد.
ترجمه: رقیه کرامتی‌نیا