آرزوی درناهای کاغذی

امسال مراسم گرامیداشت قربانیان بمباران اتمی شهر هیروشیمای ژاپن بدون حضور نماینده آمریکا برگزار شد. در این مراسم که به مناسبت بمباران اتمی روز ششم جولای سال 1945 هیروشیما برگزار شد، حدود 50 هزار تن شرکت کردند. بمباران اتمی هیروشیما و ناکازاکی حدود 220 هزار نفر را به کام مرگ فرستاد تا در فهرست جنایات جنگی ایالات متحده ثبت شود. بیش از نیمی از قربانیان بلافاصله هنگام بمباران کشته شدند و مابقی تا پایان سال در اثر جراحات ناشی از تشعشعات رادیواکتیو جان باختند. پس از این 2 بمباران که با فاصله 3 روز در سال 1945 صورت گرفت دولت ژاپن تسلیم شد و جنگ‌دوم جهانی در خاور دور پایان یافت. بمب اول که روی هیروشیما منفجر شد پسرک (Little boy) نام داشت و هیروشیما را با خاک یکسان کرد. تنها بنایی که در جریان حمله اتمی آمریکا کاملا تخریب نشده بود امروزه به یادمان بمباران هسته‌ای هیروشیما تبدیل شده است و هر سال جهانیان شاهد تجمع مردم این کشور در محل این بنا و پارک صلح هیروشیما هستند. پارک صلح هیروشیما به عنوان هسته مرکزی شهر طراحی شده و در آن جز یادبود جان باختگان بمب اتمی، مراکز مختلف فرهنگی و ورزشی نیز ایجاد شده است که درمیان آنها موزه یادبود بمباران اتمی از نظر اجتماعی دارای ویژگی و اهمیت خاصی است. مرکز صلح که توسط معمار مشهور کنزو تانگه طراحی شده، ساختمانی است با پلانی مستطیل‌شکل و موازی با خیابان صلح که درفاصله یکصدمتری جنوب ساختمان موزه قرار دارد. طبقه همکف به صورت مکانی باز در میان پارک صلح قرار گرفته و از لحاظ کاربردی جزئی از فضای عمومی پارک به حساب می‌آید. 2 راه پله در شرق و غرب ساختمان طوری طراحی شده‌اند که بازدید کنندگان از یک طرف به موزه وارد و از سوی دیگر خارج می‌شوند و ساختمان مانند مکعبی معلق در میان این دو راه به چشم می‌رسد. تانگه در اغلب طراحی‌هایش سعی می‌کند مرز میان ساختمان و شهر را از میان بردارد یا به عبارت دیگر ساختمان را به جزئی از شهر و شهر را به بخشی از ساختمان تبدیل کند و معماری موزه یادبود بمباران اتمی یکی از نخستین تلاش‌های تانگه در تحقق بخشیدن به این ایده است. امروزه این ساختمان تبدیل به یک مکان عمومی اجتماعی در شهر شده که هرکس آزادانه می‌تواند از آن استفاده کند. در پارک صلح یک مجسمه معروف هم دیده می‌شود. این مجسمه برنزی«کودک صلح هیروشیما» اثر دارل اسمیت هنرمند آمریکایی است و دخترکی را که یک درنا در دست دارد، ‌نشان می‌دهد؛ ساداکو دخترکی 2 ساله که در زمان انفجار اتمی هیروشیما در خانه مشغول بازی بود بعدها از زیر خروارها خاك زنده بیرون آمد اما در سن 12 سالگی بر اثر ابتلا به سرطان خون ناشی از تشعشعات رادیواکتیو جان باخت. این دختر که مجسمه او در پارک صلح محل اجتماع کودکان ژاپنی است، هنگامی که در بیمارستان با مرگ دست و پنجه نرم می‌کرد با کمک دوستانش اقدام به ساختن یکهزار درنای کاغذی کرد. در ژاپن افسانه‌ای وجود دارد که بر اساس آن اگر کسی یکهزار درنای کاغذی درست کند به یکی از آرزوهایش خواهد رسید اما ساداکو پس از درست کردن 644 درنا درگذشت. پس از آن زمان هر سال کودکان ژاپنی برای او هزاران درنای کاغذی درست می‌کنند و در کنار مجسمه او در پارک صلح جمع می‌شوند. در بخشی از پارک صلح تپه‌ای وجود دارد که متعلق به قربانیان گمنام است. در جریان بمباران هیروشیما تشخیص هویت 70 هزار نفر از جان‌باختگان ممکن نبود. ده‌ها هزار کره‌ای نیز در آن زمان در هیروشیما ساکن بودند، به همین دلیل برای این عده نیز مقبره ویژه‌ای طراحی شده است. یک ناقوس بزرگ هم در پارک صلح وجود دارد که بازدیدکنندگان با یک تکه چوب آن را به صدا درمی‌آورند تا خاطره بمباران اتمی این شهر را هرگز از یاد نبرند. جالب اینجاست که در موزه علوم فضایی آمریکا نیز نمونه بمب اتمی پسرک که در هیروشیما منفجر شد برای بازدید عموم بازسازی شده است و گردشگران می‌توانند در کنار آن عکس یادگاری بگیرند! توکیو اعلام کرده، از زمان بمباران اتمی هیروشیما و ناکازاکی تاکنون صدها هزار نفر به‌دلیل عوارض ناشی از مواد رادیواکتیو در این شهرها جان خود را از دست داده‌اند.