مجتبی مومنی: ساختار امپریالیستی ایالات متحده به عنوان تنها بازمانده قدرت‌های جنگ سرد، از گذشته تا امروز با سلطه‌جویی و یکه‌تازی در عرصه بین‌المللی، بیشترین نقش خود را در ضربه زدن به استقلال کشورهای منطقه و تضعیف ملت‌های در حال توسعه نمایان کرده است. از آنجا که آمریکا برای گسترش نفوذ و سلطه خود بر منابع جهان، به دنبال ایجاد دهکده جهانی و به تبع آن مستعمره‌سازی نوین بوده، سعی در مداخله در امور کشورهای مستقل و آزادی‌خواه دارد و از این منظر با شیوه نوین استعماری خود، نسخه جدیدی از هژمونی جهانی را علیه این کشورها و ملت‌های آنها به راه انداخته است. این رفتار آمریکا در مواجهه با انقلاب اسلامی ایران در اوج خود قرار داشت و منجر به تلاش‌های متعدد برای جلوگیری از پیروزی انقلاب یا سرنگونی آن شد که از همان روزهای ابتدای حرکت مردمی انقلاب 57 آغاز شد. مروری بر مهم‌ترین اقدامات واشنگتن غیر از نمایش چهره مداخله‌گر، استعماری و ضد مردمی این کشور آن هم در روزی که قرار است تحریم‌های ظالمانه و غیرمنطقی بار دیگر بر کشور و ملت بار شود، حقانیت انقلاب اسلامی را به رخ می‌کشد که نشان می‌دهد انقلاب اسلامی چگونه از میان چنین توفان‌هایی به سلامت عبور کرد.
سنگ‌اندازی در مسیر وقوع انقلاب اسلامی در ایران
در آستانه پیروزی انقلاب اسلامی و در حالی که آمریکا نگران متلاشی شدن یکی از مهم‌ترین متحدان منطقه‌ای خود بود، در 14 دی 1357/ 25 دسامبر 1978 ژنرال «رابرت ای هایزر» از فرماندهان عالی‌رتبه ارتش آمریکا و معاون فرماندهی ناتو، بدون اطلاع شاه و دولت ایران وارد تهران شد. در خاطرات ارتشبد «فردوست» آمده است: «محمدرضا پهلوی 20 روز پس از ورود «هایزر» از مسافرت او مطلع شد و در این مدت، هایزر چندین ملاقات طولانی با فرماندهان ارتش محمدرضا پهلوی داشته است». بر اساس اسناد موجود در لانه جاسوسی، اهداف ماموریت ژنرال «هایزر» در ایران بدین ترتیب احصا شده است:
1- تامین وفاداری ارتش به دولت بختیار جهت استحکام پایه‌های دولت بختیار به عنوان دولت آینده ایران
2- اجرای یک کودتای نظامی علیه جنبش انقلابی- اسلامی ایران در صورت عدم موفقیت دولت «بختیار» در کنترل اوضاع کشور
3- کنترل تصمیمات و کنش‌های ژنرال‌های شاه جهت جلوگیری از تصمیم‌های شتاب‌زده و بدون درخواست دولت آمریکا
در این رابطه «هایزر» در کتاب خاطراتش نوشته است: «من برای بررسی این مساله، مخفیانه به تهران آمدم که کودتا چگونه میسر است و آیا اصلاً به مصلحت است یا خیر؟ پس از بررسی‌های بسیار، از واشنگتن دستور رسید که دولتی قوی به رهبری «شاپور بختیار» تشکیل شود. در صورتی که این کار شکست بخورد، کودتای نظامی انجام خواهد شد». هایزر در چارچوب اقدامات خود و با توجه به شرایط عینی جامعه حتی ضرورت یک برخورد خشن نظامی و دست زدن به یک کشتار بزرگ را در نظر داشت. همچنین «سولیوان» سفیر آمریکا در ایران، در کتاب خود به 2 مورد دیگر از ماموریت‌های هایزر در صورت تشخیص وخامت اوضاع اعتراف می‌کند؛ نخست برچیدن پایگاه‌های جاسوسی در مرز شوروی و خارج کردن تجهیزات پیچیده سلاح‌های پیشرفته و دوم فسخ قراردادهای خرید اسلحه از دولت آمریکا به دست بختیار.
در حقیقت، آمریکا با موفقیت در امضا گرفتن از بختیار که سند تاریخی خیانت بختیار به ملت ایران بود، نه‌تنها اسلحه‌های خریداری شده را تحویل نداد، بلکه به این وسیله موفق شد مبالغ کلان ارز، به عنوان غرامت از حساب ایران در بانک‌های آمریکا برداشت کند.
عملیات نظامی در صحرای طبس
همه تلاش‌های آمریکا در ایران برای جلوگیری از وقوع انقلاب، با بازگشت امام به کشور به یکباره بی‌نتیجه شد و از این لحظه به بعد آمریکاییها برای سرنگونی انقلاب ایران، از طریق کودتا یا حمله نظامی برنامه‌ریزی کردند. سرنگونی دولت «سوکارنو» در کودتای اندونزی، سرنگونی دولت «سالوادور آلنده» در کودتای پینوشه در سال 1346شمسی (1967میلادی) در شیلی، کودتای «سیدضیاء طباطبایی» با هدایت ژنرال «آیرون ساید» انگلیسی در 3 اسفند 1299 (22 فوریه 1921) که موجب به قدرت رسیدن رضاخان پهلوی در ایران شد و نیز کودتای 28 مرداد 1332 (18 آگوست1953) «سازمان سیا» و تجدید حکومت محمدرضا پهلوی از سلسله کودتاهای طراحی شده دولت آمریکا به حساب می‌آید.
روند کودتاسازی درباره ایران در دستور کار قرار داشت اما آمریکاییها پروژه دیگری را در سر داشتند. نیمه شب 5 اردیبهشت 1359 (25 آوریل1980) کماندوهای آموزش دیده آمریکایی با مجهزترین تسلیحات و به پشتیبانی مدرن‌ترین هواپیماها و هلیکوپترهای نظامی، تحت عملیاتی به نام «پنجه عقاب» به خاک ایران حمله کردند. نیروهای عملیاتی که در صحرای «آریزونا» در آمریکا و سپس در مصر (که از لحاظ شرایط جغرافیایی، مشابه منطقه طبس در ایران بود) بارها عملیات نظامی را تمرین کرده بودند و اطمینان کامل از موفقیت در این عملیات داشتند اما به دلیل بروز نقص فنی چند فروند هلیکوپتر، ادامه عملیات‌شان ناممکن شد و هنگام بازگشت، بر اثر توفان شدید در صحرای طبس، یک هلیکوپتر و یک هواپیما با هم برخورد کردند و انفجار عظیمی رخ داد که 8 نفر از کماندوها کشته شدند و مابقی توسط هلیکوپترهای باقیمانده فرار کردند. بدین ترتیب عملیاتی که قرار بود به صورت مخفیانه انجام گیرد با لطف خدا نمایان شد.
مجله تایمز طی گزارشی تحلیلی در 5 مه1980 (15 اردیبهشت1359) از این عملیات نافرجام، درباره ناکارآمدی هلیکوپترها در این عملیات، چنین نوشت: «D53 -RH یکی از انواع بهترین هلیکوپترهای آمریکایی است که در حمله به ایران استفاده شد. عواملی که باعث شد نتواند مسافت زیادی را بپیماید، عبارت است از: بارهای سنگین اضافی، از قبیل اسلحه و مهمات (که در عملیات نجات نافرجام گروگان‌ها مقدار زیادی حمل می‌کردند) و همچنین بادها و توفان‌های شدید شن و پرواز در ارتفاع پایین».
فرمانده عملیات «چارلز بَک ویت» که خود در هواپیمای C-130 در عملیات حاضر بود، در مصاحبه‌ای که بعد از شکست عملیات در 12مه1980/ 22 اردیبهشت 1359 با مجله تایمز داشت، چنین اظهار کرد: قبلاً برای عملیات حدود 600 کماندو و 30 هلیکوپتر در نظر گرفته شده بود اما بعداً رئیس‌جمهور کارتر و مشاورانش تعداد آنها را کاهش دادند. آمریکا در ماه نوامبر، دو ماهواره جاسوسی برای جمع‌آوری اطلاعات به فضا پرتاب کرده بود تا شرایط را بسنجد.
کودتای نقاب (نوژه)
یکی دیگر از تلاش‌های مهم آمریکا که تبدیل به یکی از رویدادهای مهم تاریخ انقلاب اسلامی شد و در تیرماه 1359 (ژوئیه 1980) به وقوع پیوست، کودتای نقاب بود. این کودتا به دلیل آنکه قرار بود از پایگاه هوایی شهید نوژه همدان آغاز شود، به کودتای «نوژه» معروف شد. طرح این کودتا از جمله تلاش‌هایی بود که سازمان سیا، رژیم بعث عراق، کشورهای حاشیه جنوبی خلیج‌فارس و تعدادی از مخالفان جمهوری اسلامی به طور مشترک آن را طراحی کردند که با لو رفتن کودتا در ۱۸ تیر ۱۳۵۹ (9 ژوئیه1980) و محاکمه عوامل و دست‌اندرکاران آن، قبل از هر اقدامی با شکست مواجه شد.
عملیات کودتا قرار بود همزمان در تهران و سایر شهرهای بزرگ به اجرا درآید و اماکنی مانند مدرسه فیضیه، اقامتگاه امام خمینی(ره)، کمیته مرکزی، نخست‌وزیری، میعادگاه‌های نماز جمعه، صدا و سیما و غیره با هواپیماهای جنگی بمباران شود. قرار بود کودتا‌کنندگان در این بمباران‌ها، از بمب‌های خوشه‌ای و آتش‌زا استفاده کنند و از پرسنل مجرب نظامی بهره ببرند. همچنین در نظر داشتند پس از آغاز عملیات هوایی، به فاصله کوتاهی نیروهای زرهی و پیاده وارد عمل شوند.
پس از شکست حمله نظامی به طبس، 2 راهکار برای جبران این مسأله از سوی مقامات کاخ‌سفید در نظر گرفته شد؛ نخستین سناریو انجام یک کودتای نظامی با هدف سرنگونی جمهوری اسلامی با همکاری فرماندهان سابق ارتش رژیم شاهنشاهی، نیروهای ساواک و... بود، دومین سناریو تحریک کشور ثالث به طرح‌ریزی حمله نظامی و تجاوز گسترده به خاک ایران.
بلافاصله بعد از پیروزی انقلاب اسلامی «برژینسکی» مشاور امنیت ملی آمریکا که بیش از تمام همکاران رئیس‌جمهور آمریکا به استفاده از روش‌های تند و خشن علیه انقلاب ایران علاقه‌مند بود، با ژنرال «رابرت هایزر» تماس می‌گیرد و از او سؤال می‌کند که آیا مایل است برای انجام دادن یک کودتای نظامی به تهران برگردد که «هایزر» نیز چنین پاسخ می‌دهد: «وضعیت فعلی ایران را با توجه به اینکه افراد ارشد در زندان هستند، بسیار وخیم می‌دانم و به این جهت، اجرا کردن برنامه کودتا فعلاً میسر نیست».
این اظهار نظر موجب می‌شود «برژینسکی» و همفکرانش در آن مقطع، فکر کودتا را از سر بیرون کنند اما به دنبال شکست عملیات نظامی طبس، این فکر بار دیگر در ذهن سرمداران کاخ‌سفید شکل گرفت. تماس‌هایی با شاپور بختیار در پاریس برای هدایت کودتای نوژه به عمل آمد. در همین زمینه، سفیران آمریکا و انگلیس در فرانسه با بختیار ملاقات و چگونگی اجرای کودتا، تاریخ وقوع و تقدم آن نسبت به طرح‌های دیگر را مشخص می‌کنند. این مسائل پس از سفر سرهنگ بازنشسته ژاندارمری، «بنی عامری» به پاریس (15 اسفند 1358/ 5 مارس1980) انجام شد. «بنی عامری» در اعترافات خود بیان می‌کند: «تأمین هزینه‌های مادی چه به صورت مستقیم و چه به صورت غیر مستقیم نظیر چک 10 میلیون دلاری عربستان سعودی و همچنین شناسایی افراد مخالف در کشور یا در خارج از کشور و معرفی آنها به بختیار و تقویت امکانات آنها و در اختیار گذاردن امکانات لازم برای آنها، توسط آمریکا انجام شده است».
با گذر از عمق و گستره این سناریوها آنچه مهم خواهد بود این است که در نهایت هیچ‌کدام از توطئه‌ها حریف اراده انقلاب اسلامی ایران نشد و با خواست خداوند و تلاش ملت انقلابی، این توطئه‌ها به بن‌بست رسید.