«خشکسالی و دروغ» نوشته و کار محمد یعقوبی سال گذشته در جشنواره بیست‌وهفتم تئاتر فجر اجرا شد. در آن زمان خیلی‌ها پشت درهای توری سالن چهارسو در مجموعه تئاتر شهر در حسرت دیدن این نمایش ماندند. شبی که این نمایش قرار بود روی صحنه برود جمعیت فراوانی مشتاق دیدن آن بودند اما به واسطه بلیت‌هایی که به گفته مسؤولان جشنواره «تقلبی» بودند جمعیتی بیش از دوبرابر ظرفیت صندلی‌های چهارسو برای دیدن نمایش صف کشیدند. هر چند آن شب خاطره تلخی برای بسیاری از دوستداران تئاتر بود اما به‌هر حال محمد یعقوبی برای جامعه تئاتری‌های کشور شناخته‌تر شد. متن کوتاه زیر گزارش یکی از تمرینات این نمایش در پلاتوی شماره یک مجموعه تئاترشهر است که هفته گذشته انجام شد.
انتظار: مهدی پاکدل نیامده است. فرصت خوبی است برای گپ‌زدن درباره موضوعاتی غیر از نمایش خود و تئاتر. محمد یعقوبی روی صندلی در ردیف‌های بالای پلاتو نشسته است. او همیشه می‌خندد؛ خنده‌ای که هیچ‌گاه آزاردهنده نیست. با مهربانی مرا می‌پذیرد. «مهدی گفته ساعت 8 و ربع می‌آد.» مدیر صحنه این خبر را می‌دهد. ساعت 8 شب است. گرمای پلاتو به حد مصیبت‌بارش نزدیک می‌شود که ناگاه حسین پارسایی وارد می‌شود، سلام و علیکی و بعد هم چیلرها شروع به کار می‌کنند؛ زندگی شیرین می‌شود. خوش و بشی میان پارسایی و یعقوبی صورت می‌گیرد و کمی هم حرف‌های درگوشی بین‌شان رد و بدل می‌شود و ما نمی‌دانیم چه می‌گویند. حسین پارسایی خداحافظی می‌کند و اوضاع به روال عادی بازمی‌گردد.
قرارداد: تا آمدن مهدی، اعضای گروه بد نمی‌بینند که درباره قرارداد تیپ که به‌تازگی به تصویب خانه‌تئاتر و مرکز هنرهای نمایشی رسیده، صحبت کنند. علی سرابی حالش گرفته است از اینکه تعداد زیاد اجراهایش برای رسیدن به درجه یک بازیگری کمکی نمی‌کند. او باید چند سال دیگر منتظر باشد تا سابقه فعالیتش بیشتر شود. او همچنان نگران وضعیت خدمت سربازی‌اش است. کمی هم درباره مدیرتولید با هم بحث می‌کنند اما به نتیجه‌ای نمی‌رسند. هنوز واژه «مدیرتولید» در تئاتر به‌خوبی تعریف نشده است.
آغاز: تمرین آغاز می‌شود؛ بدون مهدی پاکدل. صحنه‌های میانی نمایش است. علی سرابی و آیدا کیخایی صحنه‌ای بازی می‌کنند. سپس محمد یعقوبی از آنها می‌خواهد تا آن قطعه را به صورت طنز بازی کنند. عجیب است اما بسیار جالب. با شروع حرکات طنز بازیگران، خنده‌ها شروع می‌شود و بعد تبدیل به قهقهه می‌شود. یعقوبی از بازیگران بازی مبتذل می‌خواهد. بازی می‌کنند و باز هم خنده و بعد قهقهه. کار هوشیارانه محمد یعقوبی بازیگران را برای ادامه کار آماده‌تر می‌کند، شاید هم دلیل دیگری داشته باشد.
کلمه: شاید برخی کلمات معنی ساده‌ای داشته باشند اما ممکن است در جمله‌ای معنای ساده‌ای نداشته باشند. محمد یعقوبی نیز نگاهی خاص به کلمات دارد. او واژه‌های نمایشنامه‌اش را از سر تفنن یا ناخودآگاه روی کاغذش نمی‌آورد. در جایی که بازیگران واژه‌ای را با لحنی غیر از آنچه مدنظر او است بیان می‌کنند، به آنان توضیحاتی می‌دهد، اما آنچه بسیار آموختنی است رابطه بازیگران و کارگردان است. در طول مدت نمایش هیچ تنش و صدای ناهنجاری در میان عوامل کار دیده نشد. همه با احترام نسبت با دیگری رفتار می‌کنند. شاید هر جلسه تمرین نمایش محمد یعقوبی برای بسیاری از ما علاقه‌مندان تئاتر کلاس درسی باشد.
تکرار: حال دیگر مهدی پاکدل آمده است اما نه ساعت 8 و 15 دقیقه. رویا دعوتی نیز که در کناری نشسته بود حالا دیگر روی صحنه است. بخشی از بازی رویا دعوتی سبب می‌شود یعقوبی به او توضیحاتی دهد. دعوتی نگاه خود را نسبت به این صحنه می‌گوید. بحث جالبی درمی‌گیرد. بازیگران دیگر نیز وارد بحث می‌شوند. شخصیت «رویا» که رویا دعوتی آن را بازی می‌کند مورد کنکاش قرار می‌گیرد و با جمع‌بندی نظرات قرار می‌شود «رویا» جور دیگری باید بازی شود. این صحنه چند بار تکرار می‌شود. در هر صحنه یعقوبی از بازیگران می‌خواهد تغییراتی در دیالوگ‌هایشان بدهند. این کار چند بار صورت می‌گیرد اما بازیگران همچنان باانرژی و جذاب بازی می‌کنند. حتی مهدی پاکدل که از سر صحنه فیلمبرداری آمده است و به نظر می‌رسد خسته باشد، خودش چند بار می‌خواهد صحنه‌ای را تکرار کنند.
وصیت: «خشکسالی و دروغ» نوشته و کار محمد یعقوبی براساس وصیتنامه داریوش، شاه ایرانی است که در آن می‌گوید: «اهورامزدا ایران را از 3 چیز در امان دارد: اهریمن، خشکسالی و دروغ». یعقوبی در این نمایش بیشتر روی خشکسالی و دروغ تاکید دارد. نمایش او درباره وکیل جوانی است که با خواهر دوستش ارتباط دارد و همسر او برای هوشیار کردن او از خیانتش دست به کارهایی می‌زند. در اینجا دروغگویی، فقر و خشکسالی آدم‌ها از اندیشه‌های والا سبب شده است بنیان‌های ارزشی متزلزل شوند و در مرز فروپاشی قرار گیرند. شاید یعقوبی در نمایش‌اش می‌خواهد بگوید «از ماست که بر ماست». در این نمایش علی سرابی، آیدا کیخایی، مهدی پاکدل و رویا دعوتی بازی می‌کنند و هر روز در تالار چهارسو ساعت 30/19 روی صحنه است. گزارشی از تمرینات نمایش «خشکسالی و دروغ» نوشته و کار محمد یعقوبی
از ماست که بر ماست
«خشکسالی و دروغ» نوشته و کار محمد یعقوبی سال گذشته در جشنواره بیست‌وهفتم تئاتر فجر اجرا شد. در آن زمان خیلی‌ها پشت درهای توری سالن چهارسو در مجموعه تئاتر شهر در حسرت دیدن این نمایش ماندند. شبی که این نمایش قرار بود روی صحنه برود جمعیت فراوانی مشتاق دیدن آن بودند اما به واسطه بلیت‌هایی که به گفته مسؤولان جشنواره «تقلبی» بودند جمعیتی بیش از دوبرابر ظرفیت صندلی‌های چهارسو برای دیدن نمایش صف کشیدند. هر چند آن شب خاطره تلخی برای بسیاری از دوستداران تئاتر بود اما به‌هر حال محمد یعقوبی برای جامعه تئاتری‌های کشور شناخته‌تر شد. متن کوتاه زیر گزارش یکی از تمرینات این نمایش در پلاتوی شماره یک مجموعه تئاترشهر است که هفته گذشته انجام شد.
انتظار: مهدی پاکدل نیامده است. فرصت خوبی است برای گپ‌زدن درباره موضوعاتی غیر از نمایش خود و تئاتر. محمد یعقوبی روی صندلی در ردیف‌های بالای پلاتو نشسته است. او همیشه می‌خندد؛ خنده‌ای که هیچ‌گاه آزاردهنده نیست. با مهربانی مرا می‌پذیرد. «مهدی گفته ساعت 8 و ربع می‌آد.» مدیر صحنه این خبر را می‌دهد. ساعت 8 شب است. گرمای پلاتو به حد مصیبت‌بارش نزدیک می‌شود که ناگاه حسین پارسایی وارد می‌شود، سلام و علیکی و بعد هم چیلرها شروع به کار می‌کنند؛ زندگی شیرین می‌شود. خوش و بشی میان پارسایی و یعقوبی صورت می‌گیرد و کمی هم حرف‌های درگوشی بین‌شان رد و بدل می‌شود و ما نمی‌دانیم چه می‌گویند. حسین پارسایی خداحافظی می‌کند و اوضاع به روال عادی بازمی‌گردد.
قرارداد: تا آمدن مهدی، اعضای گروه بد نمی‌بینند که درباره قرارداد تیپ که به‌تازگی به تصویب خانه‌تئاتر و مرکز هنرهای نمایشی رسیده، صحبت کنند. علی سرابی حالش گرفته است از اینکه تعداد زیاد اجراهایش برای رسیدن به درجه یک بازیگری کمکی نمی‌کند. او باید چند سال دیگر منتظر باشد تا سابقه فعالیتش بیشتر شود. او همچنان نگران وضعیت خدمت سربازی‌اش است. کمی هم درباره مدیرتولید با هم بحث می‌کنند اما به نتیجه‌ای نمی‌رسند. هنوز واژه «مدیرتولید» در تئاتر به‌خوبی تعریف نشده است.
آغاز: تمرین آغاز می‌شود؛ بدون مهدی پاکدل. صحنه‌های میانی نمایش است. علی سرابی و آیدا کیخایی صحنه‌ای بازی می‌کنند. سپس محمد یعقوبی از آنها می‌خواهد تا آن قطعه را به صورت طنز بازی کنند. عجیب است اما بسیار جالب. با شروع حرکات طنز بازیگران، خنده‌ها شروع می‌شود و بعد تبدیل به قهقهه می‌شود. یعقوبی از بازیگران بازی مبتذل می‌خواهد. بازی می‌کنند و باز هم خنده و بعد قهقهه. کار هوشیارانه محمد یعقوبی بازیگران را برای ادامه کار آماده‌تر می‌کند، شاید هم دلیل دیگری داشته باشد.
کلمه: شاید برخی کلمات معنی ساده‌ای داشته باشند اما ممکن است در جمله‌ای معنای ساده‌ای نداشته باشند. محمد یعقوبی نیز نگاهی خاص به کلمات دارد. او واژه‌های نمایشنامه‌اش را از سر تفنن یا ناخودآگاه روی کاغذش نمی‌آورد. در جایی که بازیگران واژه‌ای را با لحنی غیر از آنچه مدنظر او است بیان می‌کنند، به آنان توضیحاتی می‌دهد، اما آنچه بسیار آموختنی است رابطه بازیگران و کارگردان است. در طول مدت نمایش هیچ تنش و صدای ناهنجاری در میان عوامل کار دیده نشد. همه با احترام نسبت با دیگری رفتار می‌کنند. شاید هر جلسه تمرین نمایش محمد یعقوبی برای بسیاری از ما علاقه‌مندان تئاتر کلاس درسی باشد.
تکرار: حال دیگر مهدی پاکدل آمده است اما نه ساعت 8 و 15 دقیقه. رویا دعوتی نیز که در کناری نشسته بود حالا دیگر روی صحنه است. بخشی از بازی رویا دعوتی سبب می‌شود یعقوبی به او توضیحاتی دهد. دعوتی نگاه خود را نسبت به این صحنه می‌گوید. بحث جالبی درمی‌گیرد. بازیگران دیگر نیز وارد بحث می‌شوند. شخصیت «رویا» که رویا دعوتی آن را بازی می‌کند مورد کنکاش قرار می‌گیرد و با جمع‌بندی نظرات قرار می‌شود «رویا» جور دیگری باید بازی شود. این صحنه چند بار تکرار می‌شود. در هر صحنه یعقوبی از بازیگران می‌خواهد تغییراتی در دیالوگ‌هایشان بدهند. این کار چند بار صورت می‌گیرد اما بازیگران همچنان باانرژی و جذاب بازی می‌کنند. حتی مهدی پاکدل که از سر صحنه فیلمبرداری آمده است و به نظر می‌رسد خسته باشد، خودش چند بار می‌خواهد صحنه‌ای را تکرار کنند.
وصیت: «خشکسالی و دروغ» نوشته و کار محمد یعقوبی براساس وصیتنامه داریوش، شاه ایرانی است که در آن می‌گوید: «اهورامزدا ایران را از 3 چیز در امان دارد: اهریمن، خشکسالی و دروغ». یعقوبی در این نمایش بیشتر روی خشکسالی و دروغ تاکید دارد. نمایش او درباره وکیل جوانی است که با خواهر دوستش ارتباط دارد و همسر او برای هوشیار کردن او از خیانتش دست به کارهایی می‌زند. در اینجا دروغگویی، فقر و خشکسالی آدم‌ها از اندیشه‌های والا سبب شده است بنیان‌های ارزشی متزلزل شوند و در مرز فروپاشی قرار گیرند. شاید یعقوبی در نمایش‌اش می‌خواهد بگوید «از ماست که بر ماست». در این نمایش علی سرابی، آیدا کیخایی، مهدی پاکدل و رویا دعوتی بازی می‌کنند و هر روز در تالار چهارسو ساعت 30/19 روی صحنه است. ارسال نظر
پربیننده