عجایب‌نامه ایرانی
«امید است خدای من، مرا به حقایقی بهتر و علومی برتر از این قصه، هدایت فرماید. (کهف،24)» عجایب‌نامه‌ها همواره سنتی دیرین در فرهنگ ما بوده‌اند و تقریبا از قرن پنجم به تجربه مشخص نویسندگان ایرانی بدل شدند. در عجایب‌نامه‌ها آنچه نیست ظاهر می‌شود. پس به نوعی می‌توان گفت عجایب‌نامه‌ها ایده‌آل‌ها و آرمان‌های یک ملت را نشان می‌دهد.شاید به همین دلیل عجایب‌نامه پر از خیالبافی است، چرا که اساسا آرزو داشتن و آرمان‌خواهی با خیالبافی آغاز می‌شود. اوج این عجایب‌نامه‌ها در کتاب ماندگار «هزار و یک شب» جلوه می‌کند؛ کتابی که ظاهرا پر از قصه‌های تودرتو و جذاب است اما در باطن سرشار از آسیب‌شناسی تاریخی، فرهنگی و جامعه‌شناختی مردم شرق بویژه منطقه خاورمیانه است.جالب اینجاست که خارجی‌ها عجایب‌نامه را جزو ادبیات فانتزی طبقه‌بندی می‌کنند در حالی که در کشورهایی چون ما، شرق میانه و آمریکا‌ی لاتین عجایب‌نامه بخشی از زندگی واقعی انسان‌ها تلقی می‌شود که به قول مارکز دیگر اسم عجایب‌نامه یا رئال جادویی نباید روی آن گذاشت بلکه اینها عین واقعیت است، مثلا چند نمونه از عجایب‌نامه‌های قرن هفتمی را برایتان بازگو می‌کنم و بعد آن را با عجایب‌نامه‌های قرن بیست و یکمی تهران امروز مقایسه می‌کنم و شما بگویید کدام عجیب‌تر است:
1- شهری هست در مغرب، پر از نعمت که در آن هیچ آفریده‌ای به پیری نرسد و همه در جوانی بمیرند.
2- در هندوستان شهری است که در آن هیچ غریبی نمی‌تواند ازدواج کند و شهر را به طلسم بسته‌اند.
3- در جایی، کرمکی کوچک است که همه شب از او آتش همی‌تابد... .
4- در دریای بصره، ماهی‌ای است که بی‌آب زنده می‌ماند اما اگر کسی به او نگاه کند می‌میرد... .
عجایب‌نامه‌های ایرانی، قرن بیست و یک:
1- مردی همه اقوامش را برای میهمانی ناهار دعوت می‌کند که بین آنها کلی زن و بچه و حتی یک کودک 2 ماهه وجود دارد. بعد از ناهار آنها را برای تماشای میوه‌ها به حیاط می‌برد، آنها را کنار دیوار دسته‌جمعی تیرباران می‌کند و حتی نوزاد 2 ماهه را و وقتی دلیلش را از او می‌پرسند، می‌گوید: اگر فامیلی نداشته باشی همه ارث خانواده به تو می‌رسد، این مرد هنوز در زندان زنده است.
2- در بانک حسابی باز کردهای که سال‌هاست از آن استفاده می‌کنی و وقتی مثل همیشه می‌روی که کمی پول بگیری، کارمند جدید بانک، با بدگمانی کارت شناسایی‌ات را می‌خواهد و بعد تازه می‌خواهند دستگیرت کنند، آخر می‌فهمی که اشتباه بانک است که یک شماره حساب را برای 2 نفر باز کرده و تو نمی‌دانستی که چرا این همه سال مدام از حسابت کم می‌شود.
3- زنی برای عمل بینی به بیمارستان می‌رود ولی جنازه‌اش را تحول خانواده‌اش می‌دهند.
4- 2 انگشت بهرام کوچک به هم چسبیده است. مادرش او را برای جداسازی 2 انگشت در 8 سالگی به بیمارستان می‌برد و بهرام تیزهوش به دلیل بی‌دقتی پرستار بخش مراقبت‌های ویژه کمی دیر از بیهوشی برمی‌خیزد و برای ابد به یک موجود نباتی بدل می‌شود و اکنون 10 سال است که مثل زیبای خفته روی تخت شیشه‌ای، وسط اتاق پذیرایی دراز کشیده و کلی دستگاه به او وصل است. اكنون 18 ساله است، ولی مادرش هنوز باور ندارد که بهرامش برنمی‌گردد و می‌گوید: «نه، او هنوز لبخند می‌زند، پس زنده است».
5- کسی یک سردرد ساده می‌گیرد، کمی هم شب بد خوابیده است. از طرف محل کار به پزشک ارجاع داده می‌شود و دکتر او را سایکوتیک حاد معرفی می‌کند، یعنی روان‌پریشی در شدیدترین شکل، نه‌تنها اخراج می‌شود که همسرش هم تقاضای طلاق می‌کند.
6- بارها و بارها کپرهای دانش‌آموزان عشایری آتش می‌گیرد و بارها و بارها در مدارس، بخاری‌های قدیمی منفجر می‌شود و هیچ کس نمی‌خواهد مسؤولیت فاجعه را بپذیرد.به قول مارکز، هرگاه دانش و عشق را از ملتی بگیریم، عجایب‌نامه‌ها شروع به رشد می‌کنند اما اینها که گفتم عجایب‌نامه نبود، باور نمی‌کنید؟!کمی به اطراف خود نگاه کنید. خیالپردازی ایرانی، آکنده از تصاویر واقعی است و قصه‌های ما مختص جهان‌های قدیم نیست اگر بخواهیم ایران بهتری داشته باشیم باید عجایب‌نامه‌های شیرین‌تری داشته باشیم، مثل حقایقی که ابن‌سینا، عطار و حافظ از عجایب‌نامه‌ها به زندگی ما اضافه کردند.
21 مرداد
اعدام میرزارضا کرمانی - 1276
میرزارضا کرمانی از شاگردان سید‌جمال‌الدین اسدآبادی بود. او پس از آنکه 7 ماه و نیم در زندان قجری به سر برد با تن مجروح به خارج از کشور رفت و در آنجا تحت مراقبت سید‌جمال‌الدین اسدآبادی قرار گرفت. سپس وی به طرف ایران حرکت کرد در حالی که یک تپانچه 5 لول روسی همراه داشت. وی در دوم شوال همان سال وارد شهر ری شد. ناصرالدین شاه که در همین زمان مشغول تدارک برگزاری جشن‌های پنجاهمین سال سلطنت خود بود به مرقد حضرت عبدالعظیم(ع) رفت و میرزا‌رضای کرمانی در همان روز شاه را در حرم حضرت عبدالعظیم(ع) به ضرب 5 گلوله از پای در‌آورد اما خود به دست محافظان شاه دستگیر و در میدان توپخانه تهران به دار آویخته شد.
درگذشت سلطان‌الواعظین شیرازی– 1291
سید‌محمد سلطان‌الواعظین در تهران چشم به جهان گشود. وی سفرهای متعددی به خارج از ایران داشت و در همه این مسافرتها علاوه بر مجالس وعظ و منبر و تبلیغ، با علمای بزرگ فرق و مذاهب نیز به گفت‌وگو و تبادل‌نظر میپرداخت و آرا و عقاید حقه شیعه را با ایشان مطرح میساخت.مرحوم سلطان‌الواعظین سرانجام در سن 77 سالگی از دنیا رفت.
یادداشت
عجایب‌نامه ایرانی
«امید است خدای من، مرا به حقایقی بهتر و علومی برتر از این قصه، هدایت فرماید. (کهف،24)» عجایب‌نامه‌ها همواره سنتی دیرین در فرهنگ ما بوده‌اند و تقریبا از قرن پنجم به تجربه مشخص نویسندگان ایرانی بدل شدند. در عجایب‌نامه‌ها آنچه نیست ظاهر می‌شود. پس به نوعی می‌توان گفت عجایب‌نامه‌ها ایده‌آل‌ها و آرمان‌های یک ملت را نشان می‌دهد.شاید به همین دلیل عجایب‌نامه پر از خیالبافی است، چرا که اساسا آرزو داشتن و آرمان‌خواهی با خیالبافی آغاز می‌شود. اوج این عجایب‌نامه‌ها در کتاب ماندگار «هزار و یک شب» جلوه می‌کند؛ کتابی که ظاهرا پر از قصه‌های تودرتو و جذاب است اما در باطن سرشار از آسیب‌شناسی تاریخی، فرهنگی و جامعه‌شناختی مردم شرق بویژه منطقه خاورمیانه است.جالب اینجاست که خارجی‌ها عجایب‌نامه را جزو ادبیات فانتزی طبقه‌بندی می‌کنند در حالی که در کشورهایی چون ما، شرق میانه و آمریکا‌ی لاتین عجایب‌نامه بخشی از زندگی واقعی انسان‌ها تلقی می‌شود که به قول مارکز دیگر اسم عجایب‌نامه یا رئال جادویی نباید روی آن گذاشت بلکه اینها عین واقعیت است، مثلا چند نمونه از عجایب‌نامه‌های قرن هفتمی را برایتان بازگو می‌کنم و بعد آن را با عجایب‌نامه‌های قرن بیست و یکمی تهران امروز مقایسه می‌کنم و شما بگویید کدام عجیب‌تر است:
1- شهری هست در مغرب، پر از نعمت که در آن هیچ آفریده‌ای به پیری نرسد و همه در جوانی بمیرند.
2- در هندوستان شهری است که در آن هیچ غریبی نمی‌تواند ازدواج کند و شهر را به طلسم بسته‌اند.
3- در جایی، کرمکی کوچک است که همه شب از او آتش همی‌تابد... .
4- در دریای بصره، ماهی‌ای است که بی‌آب زنده می‌ماند اما اگر کسی به او نگاه کند می‌میرد... .
عجایب‌نامه‌های ایرانی، قرن بیست و یک:
1- مردی همه اقوامش را برای میهمانی ناهار دعوت می‌کند که بین آنها کلی زن و بچه و حتی یک کودک 2 ماهه وجود دارد. بعد از ناهار آنها را برای تماشای میوه‌ها به حیاط می‌برد، آنها را کنار دیوار دسته‌جمعی تیرباران می‌کند و حتی نوزاد 2 ماهه را و وقتی دلیلش را از او می‌پرسند، می‌گوید: اگر فامیلی نداشته باشی همه ارث خانواده به تو می‌رسد، این مرد هنوز در زندان زنده است.
2- در بانک حسابی باز کردهای که سال‌هاست از آن استفاده می‌کنی و وقتی مثل همیشه می‌روی که کمی پول بگیری، کارمند جدید بانک، با بدگمانی کارت شناسایی‌ات را می‌خواهد و بعد تازه می‌خواهند دستگیرت کنند، آخر می‌فهمی که اشتباه بانک است که یک شماره حساب را برای 2 نفر باز کرده و تو نمی‌دانستی که چرا این همه سال مدام از حسابت کم می‌شود.
3- زنی برای عمل بینی به بیمارستان می‌رود ولی جنازه‌اش را تحول خانواده‌اش می‌دهند.
4- 2 انگشت بهرام کوچک به هم چسبیده است. مادرش او را برای جداسازی 2 انگشت در 8 سالگی به بیمارستان می‌برد و بهرام تیزهوش به دلیل بی‌دقتی پرستار بخش مراقبت‌های ویژه کمی دیر از بیهوشی برمی‌خیزد و برای ابد به یک موجود نباتی بدل می‌شود و اکنون 10 سال است که مثل زیبای خفته روی تخت شیشه‌ای، وسط اتاق پذیرایی دراز کشیده و کلی دستگاه به او وصل است. اكنون 18 ساله است، ولی مادرش هنوز باور ندارد که بهرامش برنمی‌گردد و می‌گوید: «نه، او هنوز لبخند می‌زند، پس زنده است».
5- کسی یک سردرد ساده می‌گیرد، کمی هم شب بد خوابیده است. از طرف محل کار به پزشک ارجاع داده می‌شود و دکتر او را سایکوتیک حاد معرفی می‌کند، یعنی روان‌پریشی در شدیدترین شکل، نه‌تنها اخراج می‌شود که همسرش هم تقاضای طلاق می‌کند.
6- بارها و بارها کپرهای دانش‌آموزان عشایری آتش می‌گیرد و بارها و بارها در مدارس، بخاری‌های قدیمی منفجر می‌شود و هیچ کس نمی‌خواهد مسؤولیت فاجعه را بپذیرد.به قول مارکز، هرگاه دانش و عشق را از ملتی بگیریم، عجایب‌نامه‌ها شروع به رشد می‌کنند اما اینها که گفتم عجایب‌نامه نبود، باور نمی‌کنید؟!کمی به اطراف خود نگاه کنید. خیالپردازی ایرانی، آکنده از تصاویر واقعی است و قصه‌های ما مختص جهان‌های قدیم نیست اگر بخواهیم ایران بهتری داشته باشیم باید عجایب‌نامه‌های شیرین‌تری داشته باشیم، مثل حقایقی که ابن‌سینا، عطار و حافظ از عجایب‌نامه‌ها به زندگی ما اضافه کردند.
21 مرداد
اعدام میرزارضا کرمانی - 1276
میرزارضا کرمانی از شاگردان سید‌جمال‌الدین اسدآبادی بود. او پس از آنکه 7 ماه و نیم در زندان قجری به سر برد با تن مجروح به خارج از کشور رفت و در آنجا تحت مراقبت سید‌جمال‌الدین اسدآبادی قرار گرفت. سپس وی به طرف ایران حرکت کرد در حالی که یک تپانچه 5 لول روسی همراه داشت. وی در دوم شوال همان سال وارد شهر ری شد. ناصرالدین شاه که در همین زمان مشغول تدارک برگزاری جشن‌های پنجاهمین سال سلطنت خود بود به مرقد حضرت عبدالعظیم(ع) رفت و میرزا‌رضای کرمانی در همان روز شاه را در حرم حضرت عبدالعظیم(ع) به ضرب 5 گلوله از پای در‌آورد اما خود به دست محافظان شاه دستگیر و در میدان توپخانه تهران به دار آویخته شد.
درگذشت سلطان‌الواعظین شیرازی– 1291
سید‌محمد سلطان‌الواعظین در تهران چشم به جهان گشود. وی سفرهای متعددی به خارج از ایران داشت و در همه این مسافرتها علاوه بر مجالس وعظ و منبر و تبلیغ، با علمای بزرگ فرق و مذاهب نیز به گفت‌وگو و تبادل‌نظر میپرداخت و آرا و عقاید حقه شیعه را با ایشان مطرح میساخت.مرحوم سلطان‌الواعظین سرانجام در سن 77 سالگی از دنیا رفت.
ارسال نظر
پربیننده